Pinned Tweet
ODTÜ’yü Bozkırdan Ormana Çeviren Gizli Kahraman
👇👇
“Ağaç Dikmeyene Diploma Yok” Diyen Efsane Rektör Kemal Kurdaş Aslında Kimdi?
Bir rektör düşünün...
Kürsüde değil, elinde kürekle.
Yanında öğrenciler, akademisyenler, işçiler...
Ve önlerinde Ankara'nın ortasında uzanan, neredeyse tamamen çıplak bir bozkır.
Bugün binlerce insanın yürüyüş yaptığı, gölgesinde oturduğu, kuşların yuva kurduğu ODTÜ Ormanı'nın bulunduğu yerden söz ediyoruz.
Ama burası her zaman böyle değildi.
1956'da ODTÜ'ye yaklaşık 4.500 hektarlık bu dev arazi tahsis edildiğinde manzara bugünkünden çok farklıydı.
İç Anadolu bozkırı...
Seyrek bitki örtüsü.
Kuraklık.
Şiddetli rüzgâr.
Erozyon.
Ve su kaynaklarının yetersizliği...
Hatta yapılan incelemelerde arazinin yaklaşık yüzde 75'inin erozyonu önlemek amacıyla ağaçlandırılması gerektiği ortaya çıktı.
Peki böyle bir yerde orman nasıl kurulacaktı?
İşte hikâyenin en önemli isimlerinden biri burada ortaya çıktı:
Kemal Kurdaş.
1961 yılında ODTÜ'nün rektörlüğünü üstlendi.
Ve Ankara'nın çoraklığına karşı kişisel bir mesele gibi gördüğü bu mücadeleyi üniversitenin büyük projelerinden biri hâline getirdi.
Üstelik mesele sadece “birkaç ağaç dikmek” değildi.
Önce bilimsel çalışmalar yapıldı.
Toprak incelendi.
Rüzgârlar hesaplandı.
Yağış miktarları değerlendirildi.
Kuraklık koşullarına dayanabilecek türler araştırıldı.
Çünkü yılda yaklaşık 320-350 milimetre yağış alan böylesine büyük bir araziyi milyonlarca ağacı tek tek sulayarak yeşertmek mümkün değildi. Bu nedenle susuz plantasyon yöntemleri geliştirildi; yağışların toprakta tutulabilmesi için arazi teraslandı.
7 Temmuz 1958'de 180 dekarlık alanda deneme parselleri oluşturuldu.
Sonuçlar umut vericiydi.
Ardından 15 Kasım 1960'ta ODTÜ ile Orman Genel Müdürlüğü iş birliğiyle büyük ağaçlandırma seferberliği başladı.
1961'de ise bu çalışma artık üniversitenin kültürünün bir parçasına dönüşecekti.
Ağaç Dikme Bayramı...
3 Aralık 1961'de öğrenciler, akademisyenler, çalışanlar ve üniversite topluluğu bir araya geldi.
Ve Kemal Kurdaş da onların arasındaydı.
Koltukta oturup talimat vermek yerine çizmesini giyip arazide çalışıyordu.
Öyle ki dönemin öğrencileri, Kurdaş'ın pazar günleri yurtlara giderek öğrencileri uyandırdığını ve onları ağaç dikmeye götürdüğünü anlatıyor.
Hatta mezunlardan Türel Saranlı'nın yıllar sonra anlattığı bir anı var:
Diploma töreninde öğrencilere, hazırlanan çukurlara 10 fidan dikmeyenlerin diploma alamayacağı söylenmişti.
Bugün kulağa inanılmaz geliyor.
Ama o dönemin ODTÜ'sünde ağaç dikmek, üniversite kültürünün öylesine güçlü bir parçasıydı ki öğrenciler bu işi mezuniyetlerinin bile bir parçası olarak hatırlıyordu.
Ve asıl mesele şuydu:
O yıllarda birçok kişi bunun mümkün olup olmadığını sorguluyordu.
“Bu kadar kurak yerde orman mı yetişir?”
“Bu kadar fidan nereden bulunacak?”
“Fidanların kaçı tutacak?”
Hatta bazı kişi ve kuruluşlar dikilen fidanların büyük bölümünün kuruyacağından endişe ediyordu.
Ama Kurdaş ve ODTÜ topluluğu vazgeçmedi.
Yıllar geçti.
Bozkırın rengi değişmeye başladı.
Fidanlar büyüdü.
Fidanlar ağaç oldu.
Ağaçlar ormana dönüştü.
Ve bugün o çıplak arazi, yaklaşık 3.100 hektarlık dev bir orman ekosisteminin bulunduğu alana dönüştü.
ODTÜ'nün verilerine göre 1961'den günümüze yaklaşık 10 milyon iğne yapraklı ve 23 milyon yapraklı ağaç dikildi.
Üstelik ortaya yalnızca ağaçlardan oluşan bir alan çıkmadı.
140'tan fazla kuş türünün yanı sıra tilki, kurt, tavşan, keklik, kaplumbağa ve daha birçok canlı için yaşam alanı oluştu.
Orman, zamanla Ankara'nın iklimi üzerinde de etkisi olan bir mikroklima alanına dönüştü.
1995 yılında ODTÜ Ormanı doğal ve arkeolojik sit alanı ilan edildi.
Aynı yıl ağaçlandırma projesi Ağa Han Mimarlık Ödülü'ne layık görüldü. 2003'te ise TEMA tarafından da ödüllendirildi.
Bugün Ankara'da binlerce insan o ağaçların altında yürüyor.
Kimi koşuyor.
Kimi bisiklete biniyor.
Kimi gölgelikte oturuyor.
Kimi sadece şehrin betonundan uzaklaşıp nefes alıyor.
Cehalet asla sorgulamaz, daima yargılar.
Cehalet öğrenmez, yalnızca ve hep inanır.
Cehalet asla okumaz ve öğrenmeye gerek duymaz,
O hep hatmeder.
Cehalet asla hoş görmez,
O hep katleder.
Cehalet ilkeldir, asla sosyalleşmez.
Medeniyet ise;
Kadın ve erkeğin birlikte yürüyebilmesidir.
İşte bu yüzden cehaletin tek korkusu daima ve hep kadındır.
Çünkü kadın ne öğrenirse daima çocuklarına onu öğretir. İşte bu nedenle de cehalet kadının aydınlanmasını ve öğrenmesini asla istemez.
#KarlMarks
Cehalet Felâkettir ..
Öyleyse Oku🙏📚
#Alıntı
Çocuklarıma işimin ne olduğunu asla söylemedim.
Benim yüzümden utanç duymalarını hiç istemedim.
En küçük kızım bana ne yaptığımı sorduğunda,
tereddütsüz bir şekilde ona emekçi olduğumu söylerdim.
İşten eve dönmeden önce,
kamu tuvaletinde banyo yapardım. Eskiden yaptığım işten hiç ipucu bulamamışlardı.
Kızlarımı okula göndermek,
onları eğitmek istedim.
İnsanların önünde onurlu durmalarını istedim.
Herkesin bana baktığı gibi,
kimsenin onlara bakmasını asla istememiştim.
İnsanlar hep beni küçük düşürdü. Kazancımın her kuruşunu kızlarımın eğitimi için yatırdım.
Asla yeni bir gömlek satın almadım. O parayı onlara kitap almak için kullandım.
O saygıyı, hep benim için kazanmalarını istedim.
Ben temizlikçiyim.
Kızımın üniversiteye kabulünün son tarihinden önceki gün kabul ücretlerini alamadım.
O gün çalışamadım.
Çöpün yanında oturuyordum, gözyaşlarımı saklamaya çalışıyordum.
O gün çalışamadım.
Bütün iş arkadaşlarım bana bakıyordu ama kimse konuşmaya başlamadı.
Başarısız olmuştum, kırılmıştım ve eve döndüğümde bana giriş ücreti soracak kızıma ne söyleyeceğimi bilmiyordum.
Ben fakirim.
Fakir biriyle iyi bir şey olamazdı, buna inanıyordum.
İş bittikten sonra bütün iş arkadaşlarım bana yanaştılar, yanıma oturup onları kardeş olarak görüp görmediğimi sordular.
Cevap vermeden önce, bir günlük gelirlerini elime teslim ettiler. Herkesi reddettiğimde, "Gerekirse açlıktan ölürüz, kızımız koleje gitmek zorunda" diyerek karşı çıktılar.
Onlara cevap veremedim.
O gün duş almadım ama eve daha temiz bir şekilde gittim.
Kızım çok yakında üniversitesini bitirecek.
Üçü artık çalışmama izin vermiyor. Yarı-zamanlı bir işi var ve üçü de eğitim görüyor.
Çoğu zaman beni eski çalışma yerime götürüp arkadaşlarıma ve bana yemek yedirir.
Arkadaşlarım gülüp neden sık sık bize yemek yedirdiğini sorduklarında kızım
“Hepiniz o gün benim için aç kaldınız.
Bu şekilde bugünkü yerime gelebildim.
Hepinizi, her gün besleyebilmek için Allah’a dua ettim.” dedi.
Şimdi kendimi yoksul bir adam gibi hissetmiyorum.
Böyle çocuğu olan kimse, nasıl fakir olabilir."
#Bangladeşliİdris
" "Devlet adamı nasıl olur?" sorusunun yanıtı işte burada yatıyor. Aynı zamanda bir aydının nasıl olması gerektiğini de öğreniyoruz."
İsmet İnönü, muhalefet liderliği döneminde 1 Mayıs 1959 günü Uşak'ta atılan bir taşla başından yaralanmış, bu çirkin olay üzerine şair Behçet Kemal Çağlar, taş atanı ağır şekilde kınayan “Kafana Çal Taşını!” adlı bir şiir yazmıştı. Dönemin iktidarı ise bu şiir nedeniyle Behçet Kemal Çağlar’ın İstanbul Radyosu’ndaki görevine son vermişti.
İsmet İnönü, bu olay üzerine Behçet Kemal Çağlar’a, 13 Mayıs 1959’da şu mektubu gönderdi:
"Sevgili Behçet Kemal Çağlar,
Benim yüzümden sizi radyodaki hizmet imkânınızdan mahrum etmişler. Çok üzüldüm. En ayıp tecavüzlerin açıkça himaye edildiğine sadece bu olay başlı başına bir delildir. Siz hususi geçiminizle de sarsılmış oluyorsunuz. Size bütün ömrümde hiçbir faydam olmadı. Sebep olduğum üzüntülerden dolayı bir daha mahcup oluyorum.
Gözlerinizden sevgilerle öperim aziz kardeşim."
Behçet Kemal Çağlar ise 17 Mayıs 1959'da İnönü’ye şu cevabı verdi:
"Paşam,
Hayatımın en yüce, en manalı mektuplarından birini sizden almış bulunuyorum.
Ben, gönlümden kopan ve vicdanımdan yükselen o mısraları yazmış olmanın şevki ve gururu içindeyim.
Seviyesinin ve sanatının hakkını veren bir şair olarak haz içindeyim.
Maddi durumumda da hiç bir sarsıntı yok; hemen telafi ettim; üzülmeyin. Hem, siz bir yola hayatınızı korken ben bu kadar küçük bir fedakarlıkta bulunmuşum, çok mu?
Nasıl kaleminiz vardı da "size bütün ömrümde hiçbir faydam olmadı" diye yazabildiniz, a başarısı kadar tevazun da büyük adam: Ben, kurtardığınız vatanın çocuğu, harbe sokmadığınız neslin mensubu değil miyim?
Ellerinizden öperim........"
NEDEN KİTAP OKUYORUM?
Kendime engel olamıyorum.
Öğrenmek için, büyümek için, gülmek için daha güzel Türkçe konuşmak için okuyorum ve motive olmak için okuyorum.
Hiç anlamadığım şeyleri anlamak için kitaplar okudum.
Huysuz olduğumda okurum, sadece
anıtsal derecede aptalca şeyler söyledi
sevdiğim bazı insanlar.
Bana yardım edecek güç bulmak için kitap okurum, kırılmış, cesareti kırılmış ve korkmuş hissedebilirsiniz.
Her şeye kızdığım zaman okurum, dünyayı
ve insanları, farklı kültürden gelen insanları daha iyi anlayabilmek için okuyorum.
Her şey yolunda giderken okuyorum.
Umut bulmak için okuyorum.
Kitap okudum , çünkü ben sadece bunlardan ibaret değilim, yani bir deri bir kemik, manzaraların, duyguların ve çikolataya
derin bir ihtiyaç duyuyorum, ama ben kelimelerden de oluşmuş durumdayım.
Kelimeler düşüncelerimi ve ne olduğunu anlatıyor, kalbimde saklı.
Kelimeler canlıdır; bir şey bulduğumda sevdiğim hikayeyi tekrar okudum ve yine
favori bir şarkıyı çalar gibi tekrar ve tekrar.
Okumak pasif değildir; karakterlerle hikaye içinde e, nefes al, hayal et, onların havasını, hayal kırıklıklarını hissedin, olduklarında durmaları için onlara bağırın, aptalca bir şey yapmak üzereyken ağlayın.
Sonra onlarla gülün.
Benim için okumak, biriyle vakit geçirmektir
Okuduğum zaman sanki bir arkadaşım bana hikaye anlatır gibi.
Kitap çok iyi bir arkadaştır.
Asla çok fazla şeye sahip olamazsın.
Yazan: Gary PAULSEN
👉 1930 yıllarında Londra'da bir "Yürüyen Kütüphane" (yürüyüş kütüphanesi)
Gezici Kütüphane
(Edebiyat Sevgisi sayfasından alıntıdır)
Ama çoğu insan, ayaklarının bastığı yerin bir zamanlar neredeyse tamamen çıplak bir bozkır olduğunu bilmiyor.
İşte bu yüzden Kemal Kurdaş'ın hikâyesi yalnızca bir rektörün hikâyesi değil.
Bir insanın, “Burada orman olmaz” denilen yerde orman kurma cesaretinin hikâyesi.
Kurdaş 1961-1969 yılları arasında ODTÜ'yü yönetti.
Bugünkü ODTÜ kampüsünün şekillenmesinde ve üniversitenin kurumsallaşmasında çok büyük rol oynadı.
Ama onun en sessiz miraslarından biri belki de en büyüğüydü:
Ağaçlar.
Çünkü bina eskir.
Yol değişir.
Koltuk el değiştirir.
Ama doğru yere dikilmiş bir ağaç, sizden çok daha uzun yaşar.
Kemal Kurdaş 19 Nisan 2011'de hayatını kaybetti.
Arkasında ise yalnızca bir üniversite değil, Ankara'nın ortasında büyüyen koca bir orman bıraktı.
Bugün ODTÜ Ormanı'nda yürürken yüzlerce yıllık bir ormanda yürümüyor olabilirsiniz.
Ama başka bir şeyi görüyorsunuz:
Bir insanın hayalinin, nesiller boyunca büyüyebileceğini.
Bir zamanlar “bozkır” denilen yerde bugün ağaçlar gökyüzüne uzanıyor.
Ve belki de Kemal Kurdaş'ın en büyük eseri, kendi adını taşıyan bir bina değil.
Gölgesinde hiç tanımadığı insanların oturduğu ağaçlardır.
Tanrı rahmet eylesin. 🌲🇹🇷
Peki sizce bugün böyle bir projeyi sıfırdan başlatacak kaç kişi çıkar?





