ورود به قلب دشمن؛ لبه مرگ و زندگی
بر اساس ضرورت و راهبردی جنگ و نظر به درخواست مردم ولایات مختلف و شخصیتها، آمر صاحب تصمیم گرفته بود که در شمال جبهه باز کند. به هر یک از جریانهای شمال تماس میگرفت، پاسخ آنان به آمر صاحب این بود که من باید به شمال فرستاده شوم. به نیروهای حزب وحدت، حرکت اسلامی، فرماندهان محلی شمال و هر شخصی که تماس میگرفت، تأکیدشان همین مورد بود. یک بار گروهی به اشتراک انجنیر محمد داود هم که فرستاده شده بود، با مقاومت و ضدحمله بسیار سنگین طالبان روبهرو شده و متلاشی شده بودند. حتی طالبان بازار درهصوف بالا را آتش زده بودند. تنها محمد ظاهر وحدت در شیخه، شماری از فرماندهان حزب وحدت اسلامی و حرکت اسلامی در بازار بالا و سید داود هاشمی و برادرش سید آقا حسین هاشمی در ییلاقها باقی مانده بودند.
پس از صحبتی که در نشست مرکز عملیاتی (اپراسیون) داشتم، روابط ما با آمر صاحب بهبود پیدا کرد. آمر صاحب به دفتر من آمد و در نشستهای نیز مرا دعوت کرد. در این جریان آمر صاحب علاقه گرفته بود که به شمال بروم، اما به صورت مستقیم این موضوع را به من نمیگفت. گاهی مرا میخواست و با خودش به فرخار و مراکزی که در آن مناطق داشت، میبرد. در مسیر راه هر دو در یک موتر میرفتیم و برمیگشتیم. از توسعه جبهه سخن میگفت، از علاقهاش به گسترش جبهه در شمال و این که چطور این کار صورت بگیرد. این مبحث در چندین سفر تکرار شد. حتی در نشستهای فرماندهان شمال و شمال شرق نیز روی این مورد اشاره میکرد و در پایان نشست باز با من تنهایی صحبت و مشوره میکرد. از نخستین روزی که این طرح پیشکش شد، من آن را درک کرده بودم که آمر صاحب از من چه میخواهد. ولی من طفره میرفتم که بدانم از من چگونه تقاضا میشود.
سرانجام گفتم: «آمر صاحب! میخواهید من به شمال بروم؟ مقصود همین است؟» خندید و گفت: «جان برادر! چرا همین را وقت نگفتی!» وقتی دید من آماده هستم، دستور داد که اکمالات صورت بگیرد. نامهای به خالد امیری مسئول مالی جبهه نوشت. نامه خلاصه و حاوی این دو جمله بود:
«خالد جان! هر امری که استاد عطا محمد میکند، اجرا کنید. انصاف به دست خودش.»
پس از آن صلاحیت زیادی در توزیع امکانات در اختیار من قرار گرفت. من با آن همه مشکلاتی که درگیرش بودم و ضرورتهای خود را با دشواری، قرض و ناگزیریها فراهم کرده بودم، حالا به دستور من به فرماندهان دیگر ولایات پول و اسلحه توزیع میشد. نیروها را آماده کردم، شماری از افراد را به صورت انفرادی جانب شمال کشور فرستادم که آرام آرام در جاهایی که نیاز است، مخفیانه جابهجا شوند. سپس یک جمع دیگر را وظیفه دادم که مخفیانه مهمات خریداری و ذخیره کنند؛ زیرا در همه جا طالب مسلط بود. کارهای مقدماتی عملیاتی و اطلاعاتی، جلب و جذب و ارتباطات درونی را تکمیل کردم.
سرانجام زمانش فرارسید که به درهصوف بروم. منطقهای که در چهار سمت آن طالبان حاکم بودند و جز مسیر هوایی، هیچ راهی برای اکمالات وجود نداشت.
من با شانزده تن از همراهانم شامل: استاد محمد ظریف قایم، رئیس عبدالخالق، فرمانده قربان شاه، قدرتالله حرمت، قاری عبدالروف امیری، محمد اشرف ندیم، صلاحالدین سلطان، خلیفه عبدالروف سرگروه نگهبانانم، محمد آصف خال مراد، ایشان عبدل و نگهبانانم هر یک: بابه علاءالدین، عبدالباقی، عبدالغفار، اکه عبدالواحد و محمود کنشکا سوار چرخبال شدیم. در تمامی مسیری که میرفتیم قلمرو تحت سلطه دشمن بود و امکان هدف قرار گرفتن چرخبالها به وسیله چرخبالهای (اِم آی ۳۵) جنگی وجود داشت و هم به وسیله استینگر و سلاح (زیو-۲۳). هنوز هوا روشن نشده بود که چرخبالها به روستای شیخه درهصوف به زمین نشستند. ما سریع پیاده شدیم و امکانات خود را از چرخبالها پایین آوردیم و چرخبالها برگشتند.
با همراهانم در روستای شیخه در منزل محمد ظاهر وحدت – که از همسنگران و دوستانم است – جابهجا شدیم. طالبان این روستا را به دلیل این که در منطقه بلند کوهستانی و اراضی صعبالعبور و بسیار دورافتاده واقع شده بود، تصرف نتوانسته بودند. از عوامل بارز آمدنم به این منطقه در کنار آشنایی با اراضی و مردم، اطمینان به حضور آقای وحدت در شیخه و در کنار آن داشتن رابطه و هماهنگی سابقه با مولوی محمد اسلام محمدی والی گروه طالبان در بامیان و در همسایگی این منطقه بود. چرخبالهای ما وقتی به مناطق تحت تسلط مولوی محمدی میرسید، به دلیل اعتمادی که وجود داشت، به قدر کافی از ارتفاع خود میکاست.
قبل از رسیدن من به درهصوف، نیروهای حرکت اسلامی و هر دو حزب وحدت اسلامی قیامی را علیه طالبان راه انداخته بودند که خیلی زحمت و مشقت را متحمل شده بودند، اما طالبان با قوت این خیزش را سرکوب کرده بودند. نیروها به شکل پراکنده در قسمتهایی از درهصوف حضور داشتند.
به تعقیب جابهجا شدن ما، در فاصله اندک، شماری دیگر از فرماندهان شامل: عبدالودود مجاهد و سید طاهر فیروزنخجیر که قبلاً بلخاب بودند، سپهبد محمد آصف خان بابه یادگاری، قاری محمد سردار، خان محمد مطمین، حاجی غوثالدین، فرمانده خوشوقت و فرمانده صادق کوک جر از ولایت سمنگان، حاجی محمد شفیع، مختار معروف به مخی، حاجی جمیل، ایشان خالد، سید زلمی آغا، سید نصرت آغا، سید کامل آغا، سید عبدالواحد و فرمانده بابه سعید از پنجشیر، از مسیر زمینی با ما وصل شدند…ادامه.
اولین رخصتی بعد از نه ماه جهت دیدار خانواده و اولاد ها عازم تخار شدم
در ۳۰ دلو سال ۱۳۷۸ هجری خورشیدی، نشست شورای عالی دولت دایر گردید. چون من در آن زمان عضو شورای رهبری دولت بودم، به نشست دعوت شدم. در نشست روی مسایل سیاسی و نظامی بحث صورت گرفت و تصمیم بر آن شد که در سه جبهه به صورت منظم کار و رسیدگی لازم صورت گیرد. در سمت مشرقی با مدیریت حاجی حضرت علی و حاجی عبدالقدیر جبهه شکل بگیرد و در حوزه شمال شرق هم جبهات گسترش پیدا کند. همچنین در مورد جبهات شمالی نیز تصامیمی گرفته شد و تأکید شد که جبهه شمال نیز تقویت شود.
قبل از رفتن من به درهصوف، استاد حاجی محمد محقق در شهرستان بلخاب ولایت سرپل جابهجا شده بود. در عین حال حاجی محمد رحیم ایوبی از فرماندهان نامدار جمعیت اسلامی در ولایت سرپل، سید حسن صفایی از فرماندهان با نفوذ و با شهرت بلخاب، مولوی محمد ظریف از مسئولان جمعیت اسلامی و برخی فرماندهان جنبش ملی اسلامی در بلخاب فعال بودند و با هر دو حزب وحدت یکجا مبارزه میکردند. همانطوری که قبلاً نیز اشاره کردم، آقای وحدت در روستای شیخه درهصوف حضور داشت و پس از رفتن من به درهصوف، جبهه به صورت منظم شکل داده شد که شخصیتهای سیاسی و نظامی آن حوزه در کنار من نقش و همکاری داشتند.
در کنار فرمانده احمد خان سمنگانی و استاد عبیدالله خان که کمی بعدتر به من پیوسته بودند، از شخصیتها و فرماندهان برجسته ولایت سمنگان: خادم حسین ناطقی، محمد ظاهر وحدت، حاجی عبدالوهاب واثق، سید داود هاشمی، طالب حسین قریهدار و عبدالهادی شکیب از حزب حرکت اسلامی؛ استاد جعفری، فرمانده یاسین خان، محمد علی شجاعی، احمد علی شاه تمسکی، سردار جهانی، خلیفه محمد یاسین شولگره و محمد نسیم (حاجی هاشم) از حزب وحدت اسلامی؛ شیخ باقر سلطانی، شیخ هادی بلخی، استاد عارفی، سید حسن صفایی، علی محمد وفایی، آقای نبوی، آقای فاضل، فرمانده حاجی چمران، آقای فیاض، ولی محمد اختری و نادر علی شریعتی از حزب وحدت اسلامی آقای اکبری و سید مصطفی کاظمی در کنار ما حضور داشتند و دوشادوش هم مبارزه میکردیم.
بار دیگر در جریان حضورم در تخار به تاریخ ۶ حوت ۱۳۷۸ هجری خورشیدی، در نشست شورای عالی دولت شرکت کردم. در این نشست به علاوه آن که تصامیم خوب نظامی اتخاذ گردید، رئیس دولت از نامعین بودن طرح جریان قبرس تذکر داد و گفت طرح اینها واضح نیست و مجمل به نظر میآید. استاد عبدالرب رسول سیاف دست بلند کرد، در حالی که لبخند ملیحش نشان میداد که مطایبهای دارد، گفت: «جناب استاد! در این شکی نیست که طرح آنان مجمل است، اما رفتار شما نیز مجملتر از آن است.» استاد ربانی از این شوخی قهر شد، در حالی که هر دو استاد با هم رابطه دوستانه نزدیک داشتند. پرسید که چه باید بکنم؟ استاد سیاف گفت: «دیدگاهشان را بخواهید و مطالعه کنید. هفتهها است اینجا منتظراند؛ گاهی بدخشان میروند و گاهی تخار میآیند.» در پایان این نشست، هیئت جریان قبرس دعوت شد و طرحشان را توضیح دادند و بحث در مورد آن صورت گرفت.
در جریانی که من در رخصتی بودم، بخشهای بزرگی از درهصوف به شمول مرکز آن شهرستان را طالبان تصرف کردند. آمر صاحب تأکید داشت که من نروم که رفتنم خطرآفرین است، اما من اصرار کردم که میروم و میدانم رفتنم هم نیاز است و هم تأثیر دارد.
پس از ختم نشست، تاریخ ۶ حوت ۱۳۷۸ هجری خورشیدی از تخار به پنجشیر رفتم و پس از دیدار با آمر صاحب، با وجودی که اصرار داشت نروم، قناعتش را فراهم کردم و به روز هفتم حوت عازم درهصوف شدم... ادامه دارد
نیروهای ما همیشه وارد شهر ایبک میشدند و پس از انجام عملیات چریکی دوباره برمیگشتند. در مسیر شاهراه بلخ – کابل در ساحه رباطک نیز همواره عملیاتهای چریکی انجام میدادیم. در نخستین روزهای ورود مجددّم و پس از تحکیمات دره صوف، روستاهای امرخ، مرغ زار، عبدالگان، بلوچ پایین و بلوچ بالا وابسته به شهرستان زاری را با حمایت، نقش و همکاری فرماندهان؛ ملا محمد نعیم، شیخ محمد امیر شیرزاد، ملا محمد حسن، علی محمد وفایی و آقای فیاض تصفیه و آزاد کردیم. این ساحه کوهستانی فوقالعاده استراتژیک برای ما مهم بود و در کارهای بعدی تاثیر فراوان داشت.
یادبود از سالروز درگذشت استاد عبدالحی حقجو
بیستوسوم عقرب ۱۳۷۵، سالروز درگذشت استاد عبدالحی حقجو، یکی از سرداران جهاد، آموزگار دلسوز و دانشمند فرهیخته گرامی باد.
استاد حقجو مردی حلیم، باتقوا و مجاهدی وارسته بود. او در کنار رزم و پیکار، برای آموزش و پرورش فرزندان این سرزمین و روشنگری جامعه تلاش و آرزوی فراوان داشت. حتی در دشوارترین شرایط و زیر بمبارانهای ارتش شوروی، از تلاش در راه علم و تربیت نسل جوان آرام ننشسته و دست نمیکشید.
پیش از آنکه ایشان را از نزدیک ببینم، با شنیدن اوصاف نیکشان، ارادت عمیقی در دل داشتم. نخستین دیدارم با استاد به سه سال پیش از پیروزی جهاد بازمیگردد. پس از پیروزی و در جریان ملاقاتهای بعدی، بیش از پیش دریافتم که شخصیت والای ایشان بسیار فراتر از آن چیزی است که پیشتر شنیده بودم.
بسیار حیف است که چنین شخصیتهای بزرگ و تأثیرگذاری، آنگونه که شایسته مقامشان است، به نسل نو و قشر جوان جامعه معرفی نشوند.
با عرض ارادت
عطامحمد نور
رهبر جمعیت اسلامی افغانستان
هموطنان عزیز و جوانان گرانقدر!
من کارنامه بیش از چهار دهه فعالیت، مبارزه و مسئولیت خویش را، با تمام فراز و فرودهای آن، به رشته تحریر درآوردهام که پس از چاپ، در اختیار شما عزیزان قرار خواهم داد. اما تا آن زمان، پارههایی از خاطرات و تجربیات خود را بهتدریج و گامبهگام با شما شریک خواهم ساخت.
از دستاوردهایم بهره بگیرید، از اشتباهاتم پند بیاموزید و عملکردم را منصفانه نقد کنید. من نهتنها از نقدها و انتقادهای سازنده شما آزرده نمیشوم، بلکه با آغوش باز از آنها استقبال میکنم و خرسند خواهم شد.
درباره جوانان همواره گفتهام که این نسل، برخوردار از ظرفیتها و قابلیتهای ارزشمند و بزرگترین سرمایه کشور ماست. من به شما افتخار میکنم و هیچگاه تواناییها و جایگاهتان را دستکم نگرفتهام؛ زیرا شما امید امروز و فردای افغانستان هستید. فراموش نمیکنم که روزگاری من نیز جوانی مانند شما بودم، با آرزوهای بزرگ، شور مبارزه و امید به آیندهای بهتر.
اما سخنی هم با آن دسته از کسانی دارم که بهجای نقد و انتقاد، به دشنام، توهین و فحاشی روی میآورند:
کسی که در مسیر پرفرازونشیب مبارزه، کارنامه و تجربهای داشته باشد، میتواند آن را بنویسد و در معرض قضاوت مردم قرار دهد؛ اما کسی که کارنامهای برای ارائه ندارد، طبعاً نمیتواند از دستاوردهای خویش سخن بگوید.
پس بازگویی خاطرات و دستاوردهای مرا خودنمایی تلقی نکنید، بهجای حسادت و تخریب، راه نقد منصفانه را در پیش بگیرید. اگر سخن، استدلال، نقد یا توصیهای دارید، با قلم و منطق بیان کنید. من نهتنها آزرده نخواهم شد، بلکه از شنیدن دیدگاههای شما استقبال خواهم کرد.
در مورد دو جوان عزیز ما، ربانی صاحب و مسعود صاحب، که هر دو را همچون دو چشم خویش دوست دارم، گاهی از زبان برخی اشخاص توصیهها و سخنانی میشنوم.
میخواهم روشن بگویم که هیچگونه مخالفتی با این دو عزیز ندارم و نخواهم داشت؛ برعکس، از موفقیت، پیروزی و نقشآفرینی آنان در عرصه سیاسی و مبارزاتی کشور خرسند میشوم و به آن افتخار میکنم.
طبیعی است که هر یک از آنان دیدگاه، موضع و تصمیم مستقل خود را داشته باشند و مسئولیت آن نیز به خودشان برمیگردد؛ البته با افتخار می توانیم با هم در صف واحد و منسجم کار کنیم اما اینکه انتظار داشته باشید من از جانب آنان یا از آن آدرسها مأموریت بگیرم و تحت امر و فرمان کسی قرار گیرم، تصوری دور از واقعیت و انصاف است.
اگر از صراحت کلام یا هر واژه من آزرده شدهاید، پوزش میخواهم. رکگویی و راستگویی از خصلتهای دیرینه من است؛ خصلتی که گاهی برایم دشواریهایی نیز به همراه داشته است. با این حال، همواره کوشیدهام آنچه را باور دارم، روشن و بیپرده بیان کنم.
در خصوص مقاومت و مبارزه علیه حاکمیت مستبدانه رژیم طالبان نیز بارها گفتهام که اصل مقاومت و حق مشروع مردم برای مبارزه با استبداد مورد تأیید من است؛ اما درباره شیوه، راهبرد، شرایط و چگونگی پیشبرد آن ملاحظاتی دارم که پیش از این بهروشنی توضیح دادهام.
بنابراین، خواهشم این است که «اختلاف نظر در راهبرد مبارزه» را با «مخالفت با اصل مقاومت» یکی ندانید. این دو موضوع از یکدیگر کاملاً متفاوتاند و نباید آگاهانه یا ناآگاهانه هر دو را با هم خلط نمائید.
عطامحمد نور
رهبر جمعیت اسلامی افغانستان
هممیهنان گرامی!
همزمان با فرارسیدن بیست پنجمین سالگرد فتح شهر مزارشریف، بخشی از یادداشتهای کتاب خاطرات خود را به پیشگاه شما تقدیم میکنم.
فردای آن روز، تیمی را با حدود سیزده تن از قطعات خاص (special force) تحت فرمان فرمانده دِن به من معرفی کرد. برای این گروه اسپ و همکاران رهنما مهیا کردم و آنان به سمت یکی از روستاهای سرآب، مشرف بر مرکز شهرستان کشنده، حرکت کردند و در خانه فرمانده میر احمد نظری مستقر شدند. من نیز به تعقیب آنان راه افتادم. وقتی آنجا رسیدم، دیدم در اتاقشان رفتوآمد زیاد است و آنان از طریق مخابره با پنتاگون و سیآیای در تماساند. اسکات، نماینده سیآیای در این گروه، را «سلیمان» نام گذاشته بودند. او را دیدم که روی شکم خوابیده بود و صحبت میکرد. تعجب کردم که این چه فرهنگ و رفتاری است. وقتی غذا آماده شد، غذا را هم خوابیده خورد. صدا زدم: «سلیمان، چه شده؟» دستش را به سرینش برد و فریاد زد. فهمیدم که مسیر طولانی و اسپسواری سرینش را زخمی کرده است.
جنگ را از چند استقامت آغاز کردیم. حمایت هوایی از سوی امریکاییها بود و نیروی زمینی از جانب ما. اجازه ندادیم نیروی پیاده آنان وارد این منطقه شود و آنان تنها در حمایت هوایی سهم داشتند. موفق شدیم خطوط را بشکنیم و اسیر و غنیمت زیادی به دست آوردیم. مولوی نورمحمد، ولسوال کشنده، با نیروهای مسلح آن شهرستان به نیروهای من تسلیم شدند. من از سمت آقکپرک، همراه با سپهبد عبدالرشید دوستم و نیروهای وابسته به خودم از شهرستانهای درهصوف بالا و پایین، و نیروهای استاد حاجی محمد محقق، حرکت اسلامی و دیگر احزاب از سمت روستای چپچل، در دوآبی کشنده به هم پیوستیم. در آنجا نشستی اضطراری برگزار کردیم تا حمله دوم را آغاز کنیم. این نشست در قریه قزلکنت دایر شد.
پس از آرایش نیروها، از آنجا به سوی شولگره حرکت کردیم. در شولگره مقاومتی صورت نگرفت و آنجا را بدون جنگ فتح کردیم. در این زمان، استاد حاجی محمد محقق در درهصوف بود و بر اساس پیشنهاد و طرح ما، برای حمایت از استاد محمد کریم خلیلی در شهرستان یکاولنگ ولایت بامیان نیز گروهی از سوی نیروهای امریکایی از همین استقامت هماهنگ و اعزام شده بود.
در روز ۱۸ عقرب سال ۱۳۸۰ هجری خورشیدی، از مرکز شولگره به سوی تنگی چشمه شفا، که دهانه شهرستان شولگره و معبر ورود به شهرستانهای چمتال و دهدادی بود، رسیدیم. همانجا مستقر شدیم و نیروها را هدایت دادیم که عملیات کنند. چند تعرض صورت گرفت و در نتیجه، طالبان دیگر تاب مقاومت نیاوردند. در پایان همان روز، حوالی ساعت هشت شب، در تنگی چشمه شفا روی جاده خاکی نشستم و با رادیو بیبیسی مصاحبهای انجام دادم. سپهبد عبدالرشید دوستم، پس از جنگهای طول همان روز، و نیز سردار دهقان، نماینده جمهوری اسلامی ایران، و برخی فرماندهان دیگر، در کمر کوه و در تنگهای متصل به همین جاده حضور داشتند. سرشار از حس پیروزی و شکست دشمن بودیم و آرزو داشتیم به شهر و کاشانه خود برسیم. احساسم را در آن مصاحبه بیان کردم؛ چه حس عجیب و خوشحالکنندهای داشتم! به مردم مژده دادم که فرزندانشان امشب فاتحانه وارد شهر میشوند.
در جریان همین شب، با نیروهایی که شهرستان مارمل را فتح کرده بودند «ریس عبدالخالق، فرمانده قربان شاه، فرمانده خان محمد مطمین، حاجی غوثالدین، حاجی جمیل، غلام محمد قرهغاچ، سید زلمی آغا، فرمانده مختار، محمد شفیع فیض، سید نصرت آغا، سید کمال آغا، سید طاهر آغا، قاری عبدالروف، فرمانده محمد عثمان مارملی» و همانجا حضور داشتند تماس گرفته شد و هدایت دادم که به جانب شهر مزارشریف حرکت کنند. همچنین بخشی از نیروهایی که با من آمده بودند، به فرماندهی محمد اسحاق رهگذر، از مسیر سیاهجر و روستای کاریز به شهرستان دهدادی رسیدند و از همین مسیر فرمانده میر احمد نظری با سایر فرماندهان وارد شهر مزارشریف شدند. بخشی دیگر از این نیروها به سرگروهی فرمانده عبدالودود مجاهد به اطراف فابریکه کود و برق گماشته شدند تا از آن مسیر زودتر وارد شهرستانهای چمتال و بلخ شوند و چنین شد.
در طول شب، نیروهای ما از تمام استقامتها وارد شهر مزارشریف شدند. نیروهای زیادی را تحت امر فرمانده بابه سعید سپردم و دستور دادم که بیدرنگ به جانب شهرک بندری حیرتان حرکت کند و از آنجا به من اطمینان دهد. او دلهره داشت و به این دلیل که شهر بهطور کامل تصفیه نشده بود، بهانه میآورد؛ اما من دستور قطعی دادم که باید تا دو ساعت دیگر از شهر حیرتان با من تماس بگیرد و او چنین کرد.
اسیران مکتب سلطان رضیه را در هنگرهای نساجی جابهجا کردیم. آفتابخان، مسئول کنسولی سفارت جمهوری اسلامی پاکستان مقیم کابل، نزد من در مزارشریف آمد و رهایی آنان را درخواست کرد. عزم ما نیز همین بود که آنان رها شوند. برخی خانوادهها که از جنوب کشور به دنبال اسیران خود آمده بودند، برای هر اسیر لباس نو آماده کرده و آنان را با ظاهر آراسته به بستگانشان تحویل دادیم. آنانی را که کسی به دنبالشان نیامده بود نیز آزاد کردیم.
در شب دوم پیروزی، سپهبد تامی فرانکس – سپهبد چهارستاره و فرمانده کل نیروهای امریکایی – خبر داد که به دیدار ما میآید. در ساحه کود و برق مزارشریف، یکجا با سپهبد عبدالرشید دوستم، استاد حاجی محمد محقق و برخی از سران سیاسی با او دیدار کردیم. در مورد مسائل نظامی و مبارزه با تروریسم گفتوگوهایی صورت گرفت. در پایان دیدار، برای هر یک از ما یک بسته از تولیدات اردوی امریکا را هدیه داد که در داخل آن یک میل تفنگچه بسیار پیشرفته با مرمیهای بمدار و شاجور اضافی وجود داشت.
در شب سوم پیروزی، ملا نورالله نوری، ملا فاضل مظلوم و پنج تن از سران طالبان برای اطمینان، تفاهم و تعیین نحوه تسلیم شدنشان از کندز به مزارشریف آمدند. در قلعه جنگی دیدار کردیم و تأکید ما این بود که کندز را بدون خونریزی تحویل دهند و تسلیم شوند. آنان به این کار تمایل نشان دادند، اما اطلاع یافتم که آنان به دلیل شهید شدن آمر صاحب، از تسلیم شدن به جمعیت اسلامی نگرانی داشتند که مبادا در برابر خون آمر صاحب قتلعام شوند. تمایل آنان، بر اساس سفارشی که از جانب پاکستان دریافت کرده بودند، به سوی سپهبد عبدالرشید دوستم متمرکز بود. سپهبد دوستم نیز، به دلیل این که در جنگ و قلمرو شریک بودیم، نمیتوانست این کار را به تنهایی انجام دهد.
روز بعد، کاروانی از نیروهای خارجی طالبان که از ولایت کندز میخواستند وارد شهر مزارشریف شوند – و به گفته خودشان برای رفتن از این مسیر به ولایت بادغیس اجازه ورود میخواستند – در کمربند ورودی شهر متوقف شدند تا سلاحهایشان را تحویل دهند و سپس وارد شهر شوند. اما آنان مقاومت نشان دادند. به ساحه رفتیم و پس از ساعتها بحث و گفتوگو حاضر شدند که سلاحشان را تحویل دهند. اشتباهی که رخ داد این بود که نیروهای موظف، آنان را تلاشی بدنی نکردند و همانطور بلافاصله به قلعه جنگی منتقل کردند، در حالی که آنان بم دستی و برخی سلاحهای سبک دیگر با خود داشتند. همزمان با حرکت آنان به جانب قلعه جنگی، من و سپهبد عبدالرشید دوستم، یکجا با شماری از فرماندهان و شخصیتها، به جانب ایرگنک ولایت کندز حرکت کردیم تا نیروهای تسلیمشده طالبان را تحویل بگیریم.
هنگامی که نیروهای طالبان به قلعه جنگی میرسند، سید اسدالله مسرور، از فرماندهان ارشد و نامدار حرکت اسلامی؛ سپهبد نادر علی، فرمانده سابق پولیس؛ سید کامل، از کدرهای جنبش ملی اسلامی؛ و محمد اسحاق رهگذر، همه با جمعی از نیروها، در کنار موترهای نوع کاماز حامل اسیران ایستاده بودند و درباره برنامه تحویلگیری و جابهجایی آنان بحث میکردند. در همین جریان، محمد اسحاق رهگذر به دلیل کاری که پیش میآید، چند متر از این جمع دورتر میرود. در جریان تلاشی بدنی اسیران، طالبان خارجی چند بم دستی در میان این جمع انداختند که متأسفانه سید اسدالله مسرور و سپهبد نادر علی بلافاصله به شهادت رسیدند و محمد اسحاق رهگذر و سید کامل جان به سلامت بردند. پس از آن، طالبان تلاشی بدنی شدند و در زیرزمینیهای قلعه جنگی حبس گردیدند.
به ایرگنک رسیدیم. با عتیقالله بریالی، مسئول نظامی شمال شرق، و سپهبد محمد داود داود، که هر دو در کندز حضور و فعالیت داشتند، تماس گرفتیم. آنان تلاش کردند که زمینه تحویلگیری طالبان فراهم شود، اما – همانگونه که قبلاً گفتم – طالبان به جمعیت اسلامی باور نداشتند. از همین رو، تلاشهای آقایان سپهبد بریالی و سپهبد داود بینتیجه ماند. سپس من و سپهبد دوستم هیئتی را موظف کردیم که در ترکیب آن، محترم احمدخان سمنگانی، رئیس عبدالخالق و قدرتالله حرمت از جانب من، و فرمانده لعل محمد و عبدالرحمن سرجنگ از جانب سپهبد دوستم حضور داشتند.
قرار بر این شد که هر سلاحی که به دست میآید، یکجا دیپو شود و پس از پایان روند تحویلگیری، میان طرفین تقسیم گردد. اعضای هیئت به سمت طالبان رفتند. سپهبد عبدالرشید دوستم، من و شماری از مسئولان نیروهای امریکایی در بالای تپههای ایرگنک منتظر بودیم که اعضای هیئت برگردند. آنان پس از چند ساعت رایزنی برگشتند و ملا نورالله نوری، ملا فاضل و برخی از سران طالبان با آنان آمدند. ملا نوری از موتر پیاده نشد، اما ملا فاضل پیاده شد و به میان ما آمد. امریکاییها میان خود به زبان انگلیسی حرفهایی رد و بدل کردند و فرمانده مارک سلاح نوع (ام-۴) خود را از شانهاش پایین کرد و به قصد شلیک روی شکم ملا فاضل گذاشت. میل تفنگش را پس زدم و گفتم: «این شامل تفاهم ما نیست. اینها اسیرانند و باید مطابق اصول ما با آنان رفتار شود.» متوجه شدم که ملا نورالله نوری از شیشه گلآلود موتر خود با تعجب این وضعیت را نگاه میکند.
نیروهای طالبان که شمارشان به بیش از پانزده هزار نفر میرسید، دستهدسته آمدند؛ سلاحهایشان را تحویل گرفتیم و آنان را سوار موترها کردیم تا منتقل شوند. سپهبد عبدالرشید دوستم به من پیشنهاد داد که شماری از این اسیران را در زندان مزارشریف نگهداری کنم، اما من قبول نکردم و گفتم: «آن زندان کهنه و فرسوده است و امکان نگهداری اینها را ندارد.» سپس گدامهای نساجی را پیشنهاد کردند که باز هم نپذیرفتم؛ هم به این دلیل که طالبان به من اعتماد نداشتند و هم به این دلیل که اگر مشکلی پیش بیاید، بدنامی دارد، و از این رو مسئولیت را به دوش نگرفتم. در نهایت فیصله شد که اسیران به زندان شبرغان منتقل شوند که آباد و قابل استفاده است.
در همین اثنا که ما در ایرگنک مشغول تحویلگیری اسیران بودیم، در روز چهارم قوس سال ۱۳۸۰ هجری خورشیدی، اسیرانی که در زیرزمینیهای قلعه جنگی جابهجا شده بودند، به سلاحهای قدیمی بهجامانده در دیپوها دسترسی پیدا کردند و دست به اغتشاش زدند. درگیری شدیدی صورت گرفت. شماری از نیروهای مستقر وابسته به سپهبد دوستم شهید شدند و مایک اسپن، یکی از افسران امریکایی، نیز در این رویداد جان باخت. این نبرد اندکی طول کشید. ابتدا با رها کردن آب در زیرزمینی و سپس با بمباران هوایی، جنگ مهار شد.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ ۖ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَىٰ نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ ۖ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا
نوزده سال از شهادت جانگداز سید مصطفی کاظمی میگذرد؛ از چهرههای شناختهشده سیاسی و نامدار کشور، دوست صمیمی و همسنگر عزیزم در دوره مقاومت اول. اما خاطره نیک، افتخارات و یاد مهربانیهای او همچنان در ذهن و قلب من زنده است.
متانت، خوشرفتاری، مردمداری، پشتکار و احساس مسئولیت در برابر کشور و ملت، از برازندگیهای شخصیت شهید کاظمی بود. او در روزگار مقاومت در برابر طالبان، همسنگری وفادار، و در عرصهٔ سیاست و خدمت به مردم، شخصیتی پرتلاش و متعهد بود. من از نزدیک با روحیهٔ وطندوستی، صداقت و صفای باطن او آشنایی داشتم و خاطرات ارزشمند آن روزگار را هرگز فراموش نخواهم کرد.
پانزدهم عقرب ۱۳۸۶، روزی تلخ و فراموشناشدنی در تاریخ معاصر افغانستان است؛ روزی که سید مصطفی کاظمی، هنگام انجام مسئولیت رسمی خود بهعنوان رئیس کمیسیون اقتصاد مجلس نمایندگان، در ولایت بغلان، همراه با شماری از اعضای شورای ملی، دانشآموزان معصوم و شهروندان بیگناه، قربانی یک حملهٔ انتحاری هولناک از سوی وحشیترین عناصر آن زمان شد.
آن فاجعه تنها جان یک شخصیت سیاسی را نگرفت؛ بلکه کشوری را داغدار ساخت و اندوهی عمیق بر دل مردم افغانستان نشاند. بهویژه جانباختن کودکان و دانشآموزانی که با آرزوهای پاک و امید به آیندهٔ روشن زندگی میکردند، از دردناکترین ابعاد آن رویداد بود.
امروز، در نوزدهمین سالگرد آن فاجعه، با اندوه و احترام، مراتب تسلیت، همدردی و محبت قلبی خویش را به خانوادهٔ معزز شهید کاظمی، بهویژه فرزندان گرامیاش، سید جمال کاظمی و سید مسعود کاظمی، بستگان و دوستداران او، و همهٔ خانوادههایی که عزیزان خود را در آن حادثه از دست دادند، ابراز میدارم.
یاد سید مصطفی کاظمی برای من تنها یاد یک شخصیت سیاسی نیست؛ یاد دوستی صادق، همسنگری وفادار و انسانی نیکسرشت است که فقدانش همچنان احساس میشود.
امیدوارم افغانستان عزیز روزی به آرامش و عدالت پایدار دست یابد؛ روزی که دیگر هیچ کودکی قربانی خشونت نشود، هیچ خانوادهای در سوگ عزیزانش ننشیند و نسلهای آینده در سایهٔ صلح، آزادی و امنیت زندگی کنند.
روح شهید سید مصطفی کاظمی و همهٔ جانباختگان آن فاجعه شاد، یادشان گرامی و خاطرهشان جاودان باد.
عطامحمد نور
رهبر جمعیت اسلامی افغانستان
دوستان عزیز و هموطنان گرامی!
نه متنی دارم، نه اعلامیهای و نه بیانیهای؛ فقط چند نکته کوتاه و موجز را با شما شریک میسازم.
* شاید فراموش نکرده باشید که گفته بودم: در فرهنگ عیاران خراسان، بیعت وجود ندارد.
* و گفته بودم: من نورم؛ تاریکی را برنمیتابم. ذلت و تسلیمی با فرهنگ عیاری ما بیگانه است.
* من خوببودن خود را در عمل، نیکسرشتی و صداقت ثابت میکنم، نه با تخریب، توهین، تهمتزدن به دیگران یا کوچکشمردن آنان. این رفتار، خود نشانه حقارت و از پستترین شیوههای رقابت است.
* چرا اینقدر عصبانی هستید؟ من هرگز مانع مبارزه هیچکسی نشدهام و بر سر راه کسی قرار نگرفتهام. کارنامه مبارزاتی من در دورههای مختلف روشن است. اکنون نوبت کسانی است که بسیار شوقزده و علاقهمندند بجنگند و کشور را آزاد کنند. چه بهتر از این! بارها ما کشور را آزاد کردیم و دیگران بهره بردند؛ این بار بگذارید چهرههای نوظهور آن را آزاد کنند و ما «مهرههای سوخته و تاریخگذشته»، به تعبیر رقبای بیمقدار، از ثمره آن بهرهمند شویم!
* اگر نتوانستید باز همین کهنه کاران شاهین چنگال، بازو پلنگ و شیران صفت، در زمان مناسب آخرینبار وارد میدان خواهند شد.
* جایگاه و مأموریت پیشین طالبان را شما بگیرید؛ بلکه گرفتهاید! من کاری به کارتان ندارم؛ اما جمعیت اسلامی و پیروان آن هرگز به نیروی نیابتی بیگانگان تبدیل نخواهند شد. این را بار دیگر برای تأکید تکرار میکنم.
* به شما نصیحت میکنم: مرا وادار نکنید که ناگفتهها را بر زبان بیاورم؛ زیرا بهخوبی میدانید که انسانی رک، راستگو و نترس هستم و بیان حقایق ممکن است برایتان گران تمام شود. از نگاه تیزبین من نیز بسیاری از مسائل پنهان نمیماند. سکوت من از ناآگاهی نیست؛ از سر ادب و خویشتنداری است.
* «مرا آنقدر همت بلند است که گر طوفان شود عالم
به غیر از کشتی خود، پا به کشتی دگر ننهم.»
جایگاه من، تاریخ من، محبوبیت و نقش من در جامعه، با تخریب ماماها و حالا هم با خسربرهها، کم، کوچک و کمرنگ نمیشود.
نکته: هواداران جمعیت اسلامی، همفکران، همسنگران و دوستداران بنده، فریب تقلب، نامهسازیها و سناریوسازیهای حریفان، رقبای ناتوان و دشمنان نامرد را نخورند و به حشرات و فحاشان فضای مجازی اهمیتی ندهند.
عطامحمد نور
رهبر جمعیت اسلامی افغانستان
۲۹ میزان روز زبان اوزبیکی در افغانستان را به همه دوستداران و گویندگان این زبان شیرین تبریک و تهنیت می گویم.
عطا محمد نور
رهبر جمعیت اسلامی افغانستان
آگاهینامه به پیشگاه ملت شریف افغانستان
نقد، تحلیل و ابراز نظر در خصوص پیام اخیرم پیرامون خطر «نیابتی شدن» و تبدیل شدن به پیادهنظام بیگانگان، حق مسلم و طبیعی هموطنان عزیزم است و من آن را با دیده منت و دل و جان میپذیرم؛ اما هرگز به شاگردان و دستپروردگان افسرهای استخبارات بیگانه اجازه نخواهم داد که حریم کلام را بشکنند و زبان به هتاکی بگشایند.
مرا مجبور نکنید که اسرار پشت پرده، دفاتر، کمپهای آموزشی، تغذیه و جیرهخواری، سرگروهها و حتی نام و موقعیت دقیق تکتک نمایندههای پنهان شما را افشا و رسوا سازم!
«مصلحت نیست که از پرده برون افتد راز»
«ورنه در محفل رندان خبری نیست که نیست»
سخن من از سر دلسوزی و صرفاً برای خیر و صلاح ملتم بود؛ هشداری بود تا فرزندان معصوم این خاک را گوشت دم توپ و جانشینِ نیروهای نیابتی گذشته نکنند.
ریشه تمام تیرهبختیها و مصیبتهای ویرانگر کشور ما، همین دستاندازیهای خارجی و فرورفتن در باتلاقِ جنگهای نیابتی است. در صورت نیاز، حقایق این مسیر را با جزئیات تکاندهندهای برملا خواهم کرد.
در این میان، حسابِ سنگرداران غیور با مزدوران جداست. آنان که در برابر استبداد، ستم و تعصبِ لجامگسیخته لشکرِ جاهل حاکم سینه سپر کردهاند، با بلندای همت و استقلالِ کامل برای آزادی وطن میرزمند و با قیمت جان مقاومت میکنند، جایشان بر روی چشمان من است. یاد و خاطره شهدای نامآور و گمنامشان در قلب من، در عمق جان ملت و در تارک تاریخ تا ابد زنده و جاویدان خواهد بود. من با تمام وجود به این جانبرکفان افتخار میکنم؛ چرا که خود از معماران و ستونهای راستینِ دور نخست مقاومت بودهام و طعم تلخ و شیرین این مبارزه را چشیدهام.
من به مردمم پاسخگو هستم؛ اگر آنها مرا نقد کنند، نصحیت دهند یا سرزنش کنند، با افتخار پذیرا هستم. این حقِ مردمی است که سالها در کنار من قربانی داده، رنج کشیده و خاک وطن را با خون فرزندانشان رنگین کردهاند.
اما عوعوی کفتارهای ولگرد و هیاهوی «حشرات فضای مجازی»، کمترین ارزشی برای من ندارد. از هواداران، همسنگران و همفکران حوزه بزرگِ ارزشیمان میخواهم که به این دستوپا زدنهای بیهوده اعتنا نکرده و آنها را نادیده بگیرند.
والسلام
عطامحمد نور
رهبر جمعیت اسلامی افغانستان
آگاهینامه به هموطنان عزیزم
در فضای مجازی، هر از گاهی شماری از حسابهای وابسته به طالبان، برخی رسانههای مغرض و رقبای سیاسی من، ادعاهایی را درباره داراییها و جایدادهای اینجانب منتشر میکنند؛ از بلندمنزلها و شهرکها گرفته تا زمینها و املاکی که هیچگونه تعلقی به من ندارند.
من اساساً مالک هیچ شهرکی نیستم. در دوران مسئولیت و حاکمیت من در بلخ، فعالیتهای انکشافی گستردهای صورت گرفت که توسعه شهری و ایجاد شهرکها بخشی از آن بود.
در آن زمان، سرمایهگذاران از مجاری قانونی در بخشهای مختلف سرمایهگذاری کردند و برای توسعه شهر، ایجاد اشتغال و ارائه خدمات به مردم، شهرکها، فابریکهها، بلندمنزلها و مراکز متعدد اقتصادی و خدماتی ساختند. من این روند را نه ملکیت شخصی خود، بلکه خدمتی بزرگ به مردم و در راستای انکشاف بلخ میدانم.
در روزهای اخیر نیز، حتی «شهرک خالد بن ولید» را که ملکیت سرمایهگذاران است و «شهرک دیپلماتیک» را که ملکیتی دولتی و متعلق به شهرداری است، به من نسبت داده و ادعا کردهاند که گویا طالبان این جایدادهای شخصی مرا ضبط و «امارتی» اعلام کردهاند؛ در حالی که این ادعاها کاملاً بیاساس است. اگر قرار باشد هر آنچه در دوران مسئولیت من ساخته یا بازسازی شده، ملک شخصی من تلقی گردد، پس باید اعمار و بازسازی بیش از ششصد مکتب، بیش از یکصد و سی شفاخانه، کلینیک و مرکز درمانی، خط آهن، ترمینال میدان هوایی، دانشگاهها، انستیتیوتها، مراکز تخنیکی، دارالمعلمینها، تالارها، مراکز تجارتی و دهها و صدها پروژه انکشافی دیگر را نیز ملک شخصی من بدانند! فهرست داراییهای متعلق به من و خانوادهام کاملاً روشن است؛ البته داراییهایی که اکنون بدون استثنا و بر اساس مانیفست «چور اسلامی اماراتی»، در قبض، تصرف و اختیار طالبان قرار دارد. از آنجا که خود را مسلمان میدانند، در آن نماز میخوانند و در یکی از این جایدادها مدرسه ایجاد کردهاند تا بهاصطلاح طلاب و مسلمانِ ناب تربیت کنند! قبلاً هم با صراحت گفتهام و باز هم تکرار میکنم: طالبان میتوانند همه ملکیتهای شخصی مرا به نام خود قباله کنند، یا بر آنها بمب بگذارند و منفجرشان کنند؛ چرا که:
مرا آنقدر همت بلند است که گر طوفان شود عالم
به غیر از کشتی خود، پا به کشتی دگر ننهم
بنابراین، آنچه متعلق به مردم، سرمایهگذاران و سایر اشخاص است، نباید به من نسبت داده شود. منتقدان، رسانههای جعلی و رقبای سیاسیام آزادند مرا نقد کنند و هر پرسشی درباره عملکرد سیاسی و مسئولیتهای گذشتهام دارند، مطرح نمایند؛ اما مرز میان «نقد منصفانه» با «تهمت، جعل واقعیت و ترور شخصیت» و نسبت دادن داراییهای دیگران به من، تفاوتی آشکار دارد. در نهایت، من قضاوت عادلانه را به مردم شریف و وجدانهای آگاه میسپارم.
خوش بود گر محکِ تجربه آید به میان
تا سیه روی شود هر که در او غش باشد
والسلام
عطامحمد نور
رهبر جمعیت اسلامی افغانستان
لطفاً به خاطر خوشی بیگانگان و کسب شهرت، با برنامههای عجولانه، جوانان محتاج، مهاجر و فرزندان مردم مظلوم ما را به کام مرگ نفرستید.
جنگهای چریکی و گریلایی، نیازمندِ دید استراتژیک، دنیایی از تجربه و برنامههای پخته، مسئولانه، متحدانه و کشورشمول است.
آزادی کشور تنها از مسیرِ اراده محکم، مستقل و اقدام جسورانه خودِ مردم میگذرد، نه با تبدیل شدن به نیروی نیابتی و پیادهنظامِ قدرتهای خارجی.
این دیدگاه، برخاسته از حس وطندوستی و حاصلِ تجربه ۴۵ سال جنگ و مبارزه من است، نه از سر یک مخالفتِ بیاساس علیه شما.
عطامحمد نور
رهبر جمعیت اسلامی افغانستان
به مناسبت پانزدهمین سالگرد شهادت رهبر شهید، استاد برهانالدین ربانی
پانزدهمین سالگرد شهادت پیر خردمند، رهبر دانشمند، فرزند فرزانه و اصیل این سرزمین، پروفیسور استاد برهانالدین ربانی را به ملت سرافراز افغانستان، خانواده معزز ایشان، اعضا و هواداران جمعیت اسلامی افغانستان و همه دوستداران و پیروان راه و اندیشه او تسلیت عرض میکنم.
عمر پربار رهبر شهید در مسیر مبارزه با بیعدالتی، دفاع از آزادی و استقلال کشور و تلاش برای تحقق عدالت سیاسی و اجتماعی سپری شد. او در کنار مبارزه سیاسی و اجتماعی، اهل علم، قلم و اندیشه بود؛ نوشت، تدریس کرد، برای آگاهی و روشنگری جامعه تلاش نمود و در این راه دشواریها و رنجهای فراوانی را متحمل شد.
استاد ربانی از بنیانگذاران محوری نهضت اسلامی، جمعیت اسلامی و جهاد و مقاومت مردم افغانستان بود. او سالهای طولانی از زندگی خویش را در مبارزه علیه اشغال شوروی و سپس در مقاومت در برابر طالبان و جریانهای تروریستی سپری کرد.
در واپسین سالهای زندگی نیز، با وجود همه تلخیها و تجربههای جنگ، راه گفتوگو و صلح را برگزید و مسئولیت شورای عالی صلح را پذیرفت؛ مسئولیتی که سرانجام در همان مسیر جان خویش را از دست داد. او در بیست سپتامبر ۲۰۱۱، در منزلش در کابل، در حالی هدف حمله انتحاری قرار گرفت که فرد مهاجم با عنوان حامل پیام برای گفتوگو و صلح با زمینه سازی بعضی چهرههای جمهوریت به دیدارش آمده بود.
برای من، یکی از برجستهترین وجوه شخصیت استاد شهید این بود که در دشوارترین فصلهای تاریخ معاصر افغانستان، سرنوشت خویش را از سرنوشت مردم و کشورش جدا نساخت. در میدان سیاست، جهاد، مقاومت و سرانجام در مسیر صلح، حضور و مسئولیت را در کنار مردمش برگزید و هزینه انتخابهای خویش را نیز پرداخت.
تاریخ را نمیتوان با شعار و ادعا بازنویسی کرد. داوری درباره اصالت، وطندوستی و شرافت سیاسی اشخاص باید بر اساس کارنامه، حضور در روزهای دشوار و میزان مسئولیتپذیری آنان در برابر مردم و میهن صورت گیرد. کسانی بودند که سالهای دشوار مبارزه و مقاومت را بیرون از کشور سپری کردند و با جریانهای جهاد و مقاومت نیز اختلاف و مخالفت داشتند، تا حد که توطیهها و دسیسهها می بافتند، اما از برکت خون همین فرزانگان در نظام جمهوری به بلندترین مقامهای دولتی رسیدند، بهره بردند، فرمان راندند و دزدیدند، سرانجام کشور را رها و فرار کردند، پس کی می تواند اصیل و شرافتمند باشد؟
من با سیاستها و عملکرد دکتر اشرف غنی، بهویژه نحوه پایان حکومت او و ترک کشور در آگست ۲۰۲۱، اختلاف جدی داشته و دارم. با این حال، قضاوت درباره هر شخصیت سیاسی را باید به تاریخ و مردم سپرد و کارنامه هر فرد را بر بنیاد عملکرد و مسئولیتهای خودش سنجید.
استاد ربانی و هزاران شهید دیگر این سرزمین، بخشی از تاریخ پررنج و پرفرازونشیب افغانستاناند. ممکن است درباره دورههای مختلف تاریخ و تصمیمهای سیاسی شخصیتها دیدگاههای متفاوت وجود داشته باشد، اما یادآوری فداکاریها، رنجها و تلاشهای آنان برای نسلهای آینده بخشی از مسئولیت ما در برابر تاریخ است.
در پانزدهمین سالگرد شهادت استاد برهانالدین ربانی، یاد و خاطره او و همه شهدای راه آزادی، استقلال و سربلندی افغانستان را گرامی میدارم و از خداوند متعال برای آنان علو درجات مسئلت میکنم.
روح استاد شهید و همه شهدای عزیز وطن شاد، یادشان گرامی و آرمانشان برای آزادی، عدالت، جاودان باد.
عطامحمد نور
رهبر جمعیت اسلامی افغانستان





