Aytek Soner Alpan (@AytekAlpan) header
Aytek Soner Alpan (@AytekAlpan) profile picture

İlm ise maksad eğer ârif-i nefs ol galib // Kendini bilmeyen âdem gibi nâdân olmaz

Joined May 2016
Photo by Aytek Soner Alpan (@AytekAlpan)Photo by Aytek Soner Alpan (@AytekAlpan)Photo by Aytek Soner Alpan (@AytekAlpan)Photo by Aytek Soner Alpan (@AytekAlpan)Photo by Aytek Soner Alpan (@AytekAlpan)Photo by Aytek Soner Alpan (@AytekAlpan)Photo by Aytek Soner Alpan (@AytekAlpan)Photo by Aytek Soner Alpan (@AytekAlpan)Photo by Aytek Soner Alpan (@AytekAlpan)Photo by Aytek Soner Alpan (@AytekAlpan)
📚 Tatavla'nın "Kurtuluş"u @istospoli'nin #mikroistoria serisinden yayımlandı. Kitapta 1929 yılındaki Tatavla Yangını'nın milliyetçi saikler doğrultusunda İstanbul'un Rum kimliğiyle mâruf bir mahallesinin "fethi" için nasıl araçsallaştırıldığını göstermeye çalıştım.
Aytek Soner Alpan’ın 1929 Tatavla Yangını ve Tatavla’nın “Kurtuluş”u ile William Stroebel’in Yunan Vampir Şarka Gidiyor: “Thanasis Vayas” Şiirinin Karamanlı Türkçesine Çevirisinde Vampirlik, İrredantizm ve Dil Politikaları kitapları ön satışta. Link bio’da!
9
83
7
312
92,839
Önemli bir tartışma çağrısı... Fransa'da Sınıf Mücadeleleri'nde Marx bütçe konusunda önemli bir saptama yapar. Ben de tartışmaya buradan başlayayım: "Fransız devletinde köklü bir devrim olmadan, Fransız devlet bütçesinde de bir devrim olamaz."
Parayı Nereden Bulacaksınız? Ceyhun Elgin yazdı: katmanportal.com/parayi-nere… Siyasi vaatlerde sosyal haklara yönelik harcamalar için kaynak sorulurken vergi ayrıcalıkları ve savunma harcamaları neden aynı titizlikle sorgulanmıyor? Yazı, solun vaatlerini mali kısıtları yok saymadan ele alıyor; bütçenin siyasi tercihlerini, kamu harcamalarının etkilerini ve yapılmayan harcamaların toplumsal bedelini tartışıyor.
5
451
Aytek Soner Alpan retweeted
Officially accepted at the Journal of Economic History! Joint work with Yaşar Ersan (University of Michigan / Ankara University). We are very grateful to the editor and referees for making the paper much better, and to everyone who supported us along the way. Paper in a nutshell: In 1900, about 400 American missionary (ABCFM) schools across Anatolia taught roughly 17,500 students. That is more than twice the enrollment of the Ottoman state’s own elite secondary schools. We compare places near these missions with planned-but-never-built mission sites. A century later, districts closer to the missions are more literate, more productive, more urbanized and less poor. The Ottoman state responded by opening competing public high schools near the missions, so the effect kept growing after the missions closed in 1925. Women gained the most. Near the missions, more women work in paid and white-collar jobs instead of unpaid family farm work, and fertility is lower. There was no conversion and no colonial rule, so what changed Anatolia was the human capital formation, not the religion.
1
5
19
698
Gençler için bir tane nefes alacakları, entelektüel açıdan tatmin olacakları, ilgi ve meraklarının peşinden özgürce gidebilecekleri yer bırakmayın. Her şeyi denetim altına alın, her bağımsız girişimi boğun. Sonra da gençler neden bu ülkeden gitmek istiyor diye hayıflanın.
Belediye Bilimler Köyünü tahliye etmek istiyor. Duyulmasına katkıda bulunursanız sevinirim. bilimler.org/
12
53
1,616
Aytek Soner Alpan retweeted
Gecikmeyle de olsa bu yazı dizisini tamamlamış oldum. Odysseia'da ticaret, kölelik ve şiddet nasıl iç içe geçer? Son sözü başta söylemek gerekirse: Odysseia'da ekonomi toplumdan ayrı değildir. Fakat toplumun içinde olmak, iktidarın dışında olmak demek de değildir.
Odysseia’nın İktisadi Dünyası – İthake’ye Dönüşün İktisadı (III): Ticaret, Kölelik ve Şiddet Aytek Soner Alpan yazdı: katmanportal.com/odysseianin… Odysseia’da ticaret, kölelik ve şiddet nasıl iç içe geçer? Dizinin üçüncü yazısı, Fenikyeli tüccarlardan Eumaios ve Eurykleia’ya, kadın emeğinden taliplerin öldürülmesine uzanarak oikos’un aidiyet kadar mülkiyet, bağımlılık ve zor ilişkileriyle de kurulduğunu gösteriyor.
1
9
1
56
2,994
Gecikmeyle de olsa bu yazı dizisini tamamlamış oldum. Odysseia'da ticaret, kölelik ve şiddet nasıl iç içe geçer? Son sözü başta söylemek gerekirse: Odysseia'da ekonomi toplumdan ayrı değildir. Fakat toplumun içinde olmak, iktidarın dışında olmak demek de değildir.
Odysseia’nın İktisadi Dünyası – İthake’ye Dönüşün İktisadı (III): Ticaret, Kölelik ve Şiddet Aytek Soner Alpan yazdı: katmanportal.com/odysseianin… Odysseia’da ticaret, kölelik ve şiddet nasıl iç içe geçer? Dizinin üçüncü yazısı, Fenikyeli tüccarlardan Eumaios ve Eurykleia’ya, kadın emeğinden taliplerin öldürülmesine uzanarak oikos’un aidiyet kadar mülkiyet, bağımlılık ve zor ilişkileriyle de kurulduğunu gösteriyor.
1
9
1
56
2,994
Dizinin ikinci yazısında hanenin kapısından içeri girmiş; Odysseia'da oikos'un iç işleyişine ve antik iktisadi yaşam için önemine bakmıştık. teapaw.org/katmanportal/status/20…
Odysseia’nın İktisadi Dünyası – İthake’ye Dönüşün İktisadı (II): Oikos, Armağan ve Şölen Aytek Soner Alpan yazdı: katmanportal.com/odysseianin… Odysseia’da üretim, bölüşüm ve tüketim nasıl birbirine bağlanır? Dizinin ikinci yazısı, oikos, armağan ve şölen üzerinden malların yalnız maddi nesneler olmadığını; statü, hak ve yükümlülük ilişkileri içinde dolaştığını, açlık kadar yanlış tüketimin de felakete yol açabildiğini çarpıcı sahneler üzerinden gösteriyor.
1
7
318
İlk yazıdaysa Odysseia'yı kıtlık ve fayda hesabıyla değil, oikos, aidiyet ve nostos üzerinden okuyor ve bolluğun da yoksunluk kadar tehlikeli olabileceğini göstererek destanın iktisadi dünyasına bir kapı aralıyorduk. teapaw.org/katmanportal/status/20…
Odysseia’nın İktisadi Dünyası – İthake’ye Dönüşün İktisadı I: Tercih, Kıtlık ve Nostos Aytek Soner Alpan yazdı: katmanportal.com/odysseianin… Odysseus neden ölümsüzlüğü reddedip İthake’ye dönmek ister? Odysseia’da maddi hayatın nasıl düşünüldüğünü ele alacak dizinin bu ilk yazısı, Odysseia’yı kıtlık ve fayda hesabıyla değil, oikos, aidiyet ve nostos üzerinden okuyor ve bolluğun da yoksunluk kadar tehlikeli olabileceğini göstererek destanın iktisadi dünyasına farklı bir kapı açıyor.
1
4
206
Aytek Soner Alpan retweeted
Oliver E. Williamson, 1975 tarihli Markets and Hierarchies çalışmasına “Başlangıçta piyasalar vardı!” diyerek piyasayı evrensel bir başlangıç noktası olarak kabul eden anaakım iktisadın tarihüstü ontolojisini yeniden üretiyordu. Aytek hoca bu yaygın alışkanlığı ters yüz ediyor.
Odysseia’nın İktisadi Dünyası – İthake’ye Dönüşün İktisadı (II): Oikos, Armağan ve Şölen Aytek Soner Alpan yazdı: katmanportal.com/odysseianin… Odysseia’da üretim, bölüşüm ve tüketim nasıl birbirine bağlanır? Dizinin ikinci yazısı, oikos, armağan ve şölen üzerinden malların yalnız maddi nesneler olmadığını; statü, hak ve yükümlülük ilişkileri içinde dolaştığını, açlık kadar yanlış tüketimin de felakete yol açabildiğini çarpıcı sahneler üzerinden gösteriyor.
1
20
1,644
Aytek Soner Alpan retweeted
Bir sonraki yazı en ilginci olacak diye düşünüyorum. "Bu düzenin “meşru” olması onun adil olduğu anlamına gelir mi? Hane kimin emeğiyle üretmektedir? Kimler mülkün parçasıdır? Mallar haneler arasında dolaşırken insanlar da alınıp satılabilir mi?"
Odysseia’nın iktisadi dünyasını incelemeye devam ediyoruz. Bu kez hanenin kapısından içeri giriyor, oikos'un içine ve antik iktisadi yaşam için önemine bakıyoruz.
1
3
556
Odysseia’nın iktisadi dünyasını incelemeye devam ediyoruz. Bu kez hanenin kapısından içeri giriyor, oikos'un içine ve antik iktisadi yaşam için önemine bakıyoruz.
Odysseia’nın İktisadi Dünyası – İthake’ye Dönüşün İktisadı (II): Oikos, Armağan ve Şölen Aytek Soner Alpan yazdı: katmanportal.com/odysseianin… Odysseia’da üretim, bölüşüm ve tüketim nasıl birbirine bağlanır? Dizinin ikinci yazısı, oikos, armağan ve şölen üzerinden malların yalnız maddi nesneler olmadığını; statü, hak ve yükümlülük ilişkileri içinde dolaştığını, açlık kadar yanlış tüketimin de felakete yol açabildiğini çarpıcı sahneler üzerinden gösteriyor.
8
1
34
3,369
Aytek Soner Alpan retweeted
21
3
59
1,697
Aytek Soner Alpan retweeted
Yarın başlıyoruz :
Marx Dersleri, 2 Eylül Çarşamba günü saat 19:00'da online olarak başlıyor. Prof. Dr. Hüseyin Özel rehberliğindeki bu ders serisinde Marx'ın düşüncesinin ana boyutlarını bilimsel, iktisadi, felsefi ve tarihsel boyutlarıyla öğreneceğiz. Bilgi ve Başvuru: gazetebilim.com.tr/marx-ders…
8
28
2,782
Yasemin yine çok iyi bir yazı yazmış. Geçenlerde binler mertebesinde paylaşılan bir post "café ekonomisi" kavramı ile ruj etkisi meselesini birbirine karıştırıyordu. Doğrusunu ve kavramların sınırlarını buradan okuyalım.
Ruj Etkisi Yasemin Dildar yazdı: katmanportal.com/ruj-etkisi/ Ekonomi kötüyse kafeler neden dolu? Gençler ev alamazken neden dışarıda kahve içiyor, son model telefon kullanıyor, kozmetiğe para harcıyor? Bu yazı, ekonomik kriz dönemlerinde küçük lükslere yönelme davranışını ruj etkisi üzerinden tartışıyor.
2
4
38
4,832
Aytek Soner Alpan retweeted
👇👇👇
📢The program for EMOS Conference IV is now out! We look forward to seeing you in Mytilene on September 11–12! 🗓️Program: historiansnet.com/emos-progr… 🌐Website: historiansnet.com/about-emos… ✉️E-mail: [email protected]
1
4
924
Aytek Soner Alpan retweeted
Devlet, ekonomiden hiçbir zaman çekilmedi; küresel kapitalizmin değişen normlarına ve uluslararası işbölümündeki role göre işlevlerini yeniden şekillendirdi. Neoliberalizm de zaten devletin ortadan kaldırılması değil, devletin idari ve teritoryal kapasitesinin sermaye birikimi lehine yeniden düzenlenmesiydi. Bugün Eczacıbaşı'nın DPT vurgusu, Bahçıvan'ın "girişimci devlet" söylemi ya da "Yeni Nesil DPT" önerileri de bu çerçeveden okunmalı: Kapasite kullanım oranı ve PMI gibi göstergeler kötüleşirken sanayi burjuvazinin bir kanadı devletten yeni bir kapasite talep ediyor. Bu talebin özü net: Riskler kamuyla paylaşılsın, uzun vadeli finansman sağlansın, stratejik sektörler belirlensin ama mülkiyet ilişkileri olduğu gibi kalsın. Uluslararası işbölümünde "jeokonomik güç" olarak yapılanma modeli, Türk sermayesinin uluslarasılaşmasına ivme kazandıran bir etken. Rahmi Koç'un "gücün kadar konuş dönemi" sözü de bu kendine güvenin pratikteki ifadesi. Mazzucato'nun "girişimci devlet" modeli bu talebe bir ölçüde teorik bir zemin sunuyor gibi görünse de, Roberts ve Tonak'ın işaret ettiği gibi, değer ve kullanım değeri farkını yok sayan bu yaklaşım sorunlu. Yani bu, neoliberalizmin karşıtı değil, yeni birikim koşullarına uyarlanmış "siyasal kapitalist" versiyonu. Özetle, "girişimci devlet" ya da "Yeni Nesil DPT" tartışması, planlamanın toplumsallaşması anlamına gelmiyor; tam tersine, hangi sektörlerin stratejik sayılacağına kimin karar vereceği, kamu kaynaklarının kimin lehine kullanılacağı ve yaratılan fazlanın nasıl bölüşüleceği sorularını gündeme getiriyor. Peki üretimin merkezinde yer alan işçiler bu planın neresinde? Teşvik, stratejik sektör, kamu garantisi tartışmalarının hiçbirinde emeğin adı geçmiyor. "Long read" formatında yeni yazı: evrensel.net/yazi/99899/devl…
Sanayi Burjuvazisi neden “girişimci devlet” istedi? ✒️ Kansu Yıldırım (@KansuYildirim) yazdı evrensel.net/yazi/99899/devl…
2
21
74
5,588
Sosyal demokrasinin iktisadi sınırları üzerine...
Yeni Parti Programının Ekonomi Politiği H. Hakan Mıhcı yazdı: katmanportal.com/yeni-parti-… Yeni Parti Programı “Kara Düzen” olarak betimlediği mevcut iktisadi, siyasi ve toplumsal düzeni değiştirmeyi hedeflemekte ancak bu değişim sürecinin kapitalist sistemin kendisini tehdit edecek boyutlara erişmesini de arzulamamaktadır.
4
862
Kafka, Dava
Karatepe Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu’ndan selamlar. Bir iyi haber, bir kötü haberim var. İyi haber: Tahliye oldum. Kötü haber: Tutuklandım. Ben de sizin okuduğunuz hızda öğrendim bu iki haberi. Bu sefer, Daltonlar hakkındaki şakadan, “suçu ve suçluyu övmek” suçundan tutuklandım. Cezaevinde sıradan bir 58. gündü. Bir elimde Cici Bebe, diğer elimde İhsan Oktay. Konstantiniye’nin dehlizlerinde dolaşıyordum. “SEGBİS’in var” dediler. Bayram değil, seyran değil; bu neyin SEGBİS’i düşüncesiyle koridora çıktık. Hücre-SEGBİS arasındaki bir dakikalık koridor yolculuğunda özgürmüşüm, bilmiyordum. Bilsem hafiften dans ederdim. Avukatlarıma haber verilmediğini, normalde salona gelmem gerektiğini ama acele bir durum olduğunu bildirdiler. Suçlamaya konu metni okudular. “Çocukları dövmemeliyiz.” demişim de “Neden çocukları dövmek gerektiğini düşünüyorsun?” diye sorulmuş gibi hissettim. Hayattan, Türkçemizden ve altı üstü komediden söz ettim. Tekrar tutuklanmama karar verdiler. Adli yılın açılışını burada kutlayacağım, başarılı bir sezon olsun. 90 dakikalık gösteriden iki ayda bir yeni suçlama çıkıyor. Reels yerine tam gösteri YouTube kanalımda, odaklanma problemi olan varsa da telefon detoksu öneririm. Bana iyi geldi. Ben iyiyim; moralim, sağlığım yerinde. Bu ay çocukkenki ağustoslar gibi hızlı geçti. Allah’tan okul yok Eylül’de. Bu mektubu yazarken cezaevinde 10 saniyeliğine elektrik gitti. Karanlıkta bütün mahkumlar hücrelerde ıslık çalıp bağırdılar. İlkokulda pikniğe giderken gezi otobüsü tünele girmiş gibi hissettim. Karatepe 2026, efsane tayfa. Unutulmayacaksın.
1
1
1
9
1,562
Aytek Soner Alpan retweeted
Türkiye ekonomisi 2023’ten bu yana istihdamsız (hatta, istihdam tahrip eden) bir büyüme patikası sergilemektedir. Emeğin üretkenlik kazanımlarını ücret olarak paylaşmayan bu olgu, Türkiye’nin 1980 sonrasında izlemeye koşullandırıldığı çarpık büyüme stratejisinin doğal sonucudur
Türkiye Ekonomisinde Üretkenlik, Ücret Çevrimleri ve İstihdam Yoğunluğundaki Onarılamaz Düşüş A. Erinç Yeldan yazdı: katmanportal.com/turkiye-eko… Türkiye ekonomisi 2023’ten bu yana istihdamsız (hatta, istihdam tahrip eden) bir büyüme patikası sergilemektedir. Emeğin üretkenlik kazanımlarını ücret olarak paylaşmayan bu olguyu, Türkiye’nin 1980 sonrasında izlemeye koşullandırıldığı çarpık ve eşitsiz büyüme stratejisinin doğal bir tezahürü olarak değerlendirmekteyiz.
2
23
1
85
8,201
"Acemoğlu neden böylesine tehlikeli sularda geziniyor?" sorusuna dair çok iyi bir yazı.
The Economist ve Harari, Acemoğlu’na Karşı: Yönetimsellik İdeolojisi Olarak (Yeni) Kurumsalcılık M. Gürsan Şenalp yazdı: katmanportal.com/the-economi… Yapay zekâ yalnızca işçi sınıfının işlerini değil, kapitalizmi yöneten profesyonel kadroların konumunu da tehdit ediyor. Peki Acemoğlu’nun YZ’ye itirazının ardında ne var? Harari’den *The Economist*’e uzanan tartışma, teknoloji ile sermaye arasındaki yeni güç ilişkileri hakkında ne söylüyor?
1
5
25
6,761
Aytek Soner Alpan retweeted
Gülten hocanın iktisadi düşünce tarihi kitabı, alanda öncü olmuş, çok önemli ve hala aşılamamış bir kitap. Kitabın bence en önemli yönü, tarihi kavramlar üzerinden (kişiler ya da dönemler üzerinden değil) ele almasıydı. Bu, hiç kolay bir iş değil.
ACI KAYBIMIZ! İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nin duayen akademisyenlerinden, değerli bilim insanı, sevgili hocamız, hocaların hocası Prof. Dr. Gülten Kazgan’ı kaybetmenin üzüntüsü içindeyiz. Değerli hocamızın cenazesi ile ilgili bilgiler daha sonra paylaşılacaktır.
1
9
45
1,912