Celal Çiçek

Yıllarca Türk, Türkçe, Türkiye gibi kavramlar üzerinden bir uzlaşı yaratılmaya çalışıldı; ama milliyetçiler buna ısrarla direniyor. “Türk sineması” yerine “Türkiye sineması”, “Türk edebiyatı” yerine “Türkçe edebiyat” demenin neden bir ulusal meseleye dönüştüğünü anlamak zor. Yıllarca “Türkçe şiir” tartışmaları yaptık. “Git, anadilinle yaz” diyen bile oldu. Doğrusu, elbette herkesin kendi anadiliyle yazabilmesiydi. Ama bunu bir ‘kovma’ metaforuna dönüştürenler bu önermede de ahlaki davranmıyor: Türkiye’de Türkçe dışındaki diller kanunen yasaklı değil miydi? Bu dillere hâlâ yaşama şansı tanınıyor mu ki böyle bir öneride bulunuluyor? Bu konuda müesses nizama bir itirazları var mı, hiç oldu mu? Cevabın “hayır” olduğunu elbette biliyoruz. Bu yüzden itirazları ne ahlaki ne de vicdani. Ben de bu yüzden uzun yıllar Türkçe şiir yazmadım. Tek şiir kitabım olan “Corovan’a Üç Geyik” dosyamın son dizesi, anadilime yönelik bir özeleştiriyle biter: “Ax dengê min çiqes diqerise / Ah, sesim ne çok üşüyor.” Anadilim Kürtçeye (Kurmancîye) edebiyat yapacak kadar hâkim olmadığım için, birtakım ürünler vermiş olsam da şiiri sürdüremedim. Peki bu, “Türk şiiri” itirazını çoğaltanların ayıbı değil mi? Bir de şu var: “Türkçe” ve “Türkiye” kavramlarını önerenlerin, her iki sözcüğün de “Türk”ten türediğini bilmediğini mi sanıyorsunuz? Elbette biliyorlar. Bunun gerçek cevabı, karşı çıkanların ahlaki sorumluluğunda saklı. Vicdanlı, ahlaklı ‘Türkler’ bunun özeleştirel cümlesini zaten kuruyor. Neyse ki bu nahoş tartışmalara karşı savunmaya geçenler olsa da bir noktaya, anlatabildiğimiz ve anlaşılabildiğimiz noktaya varıldı sanırım. Öte yandan ciddi bir Kürtçe (Kurmancî-Kirmanckî) edebiyatı gelişiyor, büyüyor; gölgesinde kalabilirsiniz :) Bu arada, teşekkürler Haluk Bilginer…