10 Nisan 2019'da insanlık ilk kez bir karadeliğin fotoğrafına baktı. Ama ilginç bir detay vardı: Fotoğraftaki karanlığın kendisi görünmüyordu. Gördüğümüz, etrafında dönen kızgın gazların ışığıydı. İnsan psikolojisi, travmalar ve anksiyete de tam olarak böyle çalışır

Çarpışan iki galaksi kümesinde ağırlık merkezi, görünen maddenin olduğu yerde değildi. Hayatındaki asıl çekim de orada olmayabilir 2006'da astronomlar Mermi Kümesi denen bir çarpışmayı ölçtü. İki galaksi kümesi birbirinin içinden geçmişti. Sıcak gaz, yani sıradan maddenin büyük kısmı, sürtünmeyle yavaşlayıp ortada kaldı. NASA'nın Chandra gözlemevi bu gazı X ışınlarında açıkça gösterdi Ama Hubble ve yer teleskoplarıyla ölçülen kütleçekimsel mercekleme başka bir şey söyledi. Kütlenin büyük bölümü gazla birlikte kalmamıştı, çarpışmadan geçip gitmişti. Yerçekiminin merkezi, gözle gördüğün şeyin olduğu yerde değildi Karanlık maddenin ne olduğunu hâlâ bilmiyoruz. Bir azınlık bilim insanı yerçekimi yasalarının değiştirilmesi gerektiğini savunuyor. Ama ölçüm net: görünen şey ile asıl çeken şey aynı yerde olmayabilir Bunu kesin bir yasa gibi değil benzetme olarak okuyorum. Çünkü psikolojide de benzer bir bulgu var. 1977'de Nisbett ve Wilson insanlara davranışlarının nedenini sordu. Cevaplar çoğu zaman gerçek nedenle örtüşmüyordu ama katılımcılar çok emindi. Gördüğümüz açıklama her zaman asıl çekim değil "İşim yüzünden mutsuzum" diyorsun. Belki uykusuzluk, belki söyleyemediğin bir ihtiyaç, belki aynı yerde tekrar eden bir tepki. Görünen gaz orada duruyor ama merkez başka yerde olabilir Bunu yalnız düşünerek çözemezsin, ölçmen gerekiyor
7 gün boyunca seni rahatsız eden her anı kısaca not et
Ne olmuştu, bedeninde ne hissettin, kendine ne dedin 
Hafta sonunda ortak olanı ara Bir not. Yoğun kaygı ya da aylardır süren bir sıkıntı varsa bu bir uzmanın işi Çoğu zaman cevap tek bir cümlede toplanıyor. Senin gazın ne, asıl kütlen nerede

Benim takip ettiğim en kaliteli hesap sana ait. Herkese başkasının parayla sattığı sistemleri bedavaya veriyorsun. İnsanları tüketimden ziyade üretime teşvik ediyorsun. Ben sadece yakınen gördüğüm 50 kadar hesabın senin desteğinle nerelere gittiğini biliyorum. Herkese senin ne paralar kazandırdığını ve 1 TL bile almadan işi nereye getirdiğini biliyorum, o yüzden çok kıymetlisin benim için. Bak bu kurduğun sistem sayesinde artık youtubede anlatacağım burada yazdıklarımı ve tuşla yapacağım. Seni takip etmeyen çok şey kaybeder. Teşekkür ediyorum.

Samanyolu bitmiş bir galaksi değil. Bugün bile küçük uydu galaksileri yutmaya devam ediyor ve bunların izlerini Gaia teleskobu yıldız akımlarında okuyor Spiral bir galaksi tek seferde oluşmuyor. Gaz yavaş yavaş çekim merkezine akıyor, parçalar ekleniyor, yapı milyarlarca yıl boyunca şekilleniyor Benliğin de böyle kurulduğunu düşünüyorum. Ama çoğumuz kendimizi tamamlanmış bir ürün gibi görüyoruz. Bir yargı veriyoruz, ben böyleyim diyoruz, kapıyı kapatıyoruz Oysa psikolojide bunun karşılığı var. Carl Jung kendinde kabul etmediğin yanları gölge olarak adlandırdı ve gelişimi o parçaları dışarıda bırakmak değil içeri almak olarak anlattı. Bu kanıtlanmış bir yasa değil, yararlı bir harita Bugün küçük bir deneme yap. Kendinde reddettiğin bir özelliği seç, öfke, hırs, kıskançlık olabilir. Bu özelliğin sana hangi ihtiyacı anlattığını tek cümleyle yaz Bastırdığın parça galaksinin dışında bir düşman değil, henüz yutmadığın bir uydu olabilir Sen hangi parçanı hâlâ dışarıda tutuyorsun

Bir odada 15 dakika yalnız kalmak, insanların çoğuna kendilerine elektrik şoku vermekten daha zor geldi 2014'te psikolog Timothy Wilson ve ekibi ilginç bir deney yaptı. Katılımcılar boş bir odada telefonsuz kitapsız sadece 15 dakika düşünceleriyle oturacaktı. Daha önce hafif bir elektrik şokunun acısını tatmışlardı ve çoğu bunu bir daha yaşamamak için para ödeyebileceğini söylemişti Sonuç şaşırtıcıydı. Erkeklerin yaklaşık üçte ikisi kadınların dörtte biri o odada kendine şok verdi. Sadece düşünceleriyle kalmaktansa acıyı seçtiler Uzay ajansları bunu yıllardır görüyor. ESA ve Rusya Mars-500 deneyinde altı gönüllüyü 520 gün boyunca kapalı bir kompleksin içinde tuttu. Beklenen şey delirmekti ama olan şey daha sessizdi. Hareket azaldı uyku bozuldu günlerin ritmi kayboldu. Zihin bir anda kopmuyor yavaş yavaş aşınıyor Bir de garip bir şey var. 1916'da Ernest Shackleton güney Georgia dağlarını iki arkadaşıyla aşarken yanlarında dördüncü birinin yürüdüğünü hissetti. Üçü de aynı şeyi söyledi. Buna üçüncü adam etkisi deniyor ve dağcılar denizciler kutup kâşifleri arasında yüzlerce benzer anlatım var. 2014'te bir ekip bu hissi sağlıklı gönüllülerde laboratuvarda üretmeyi başardı. Beyin kendi bedenini izleyen sistem karışınca o karışıklığı başka biri olarak yorumluyor Yani yalnızlık zihni boş bırakmıyor. Doldurur Bu yüzden dışarısı susunca içerisi konuşmaya başlıyor. Besteci John Cage'in 1951'de Harvard'daki yankısız odada iki ses duyduğu anlatılır. Biri sinir sistemi biri kan dolaşımıymış Peki sen bununla ne yapacaksın Günde 10 dakika telefonsuz kitapsız müziksiz otur ya da yürü. İlk günler sıkılacaksın bu normal
Gelen düşünceleri yargılamadan izle çünkü düşünceler gelir ve gider 
Bir yapı kur çünkü astronotlar bile izolasyonda sabit uyku saati ve günlük rutine tutunuyor
Bağlantını koparma çünkü sessizlik seçilir yalnızlık hissedilir ve ikisi aynı şey değil Dürüst bir not. Travma psikoz ya da ağır depresyon geçmişi varsa uzun ve yoğun sessizlik inzivalarını tek başına deneme. Bazı insanlarda kaygıyı ve eski anıları yüzeye çıkarabiliyor Dünyadaki en sessiz yer uzay değil. Dışarısı susunca kendi sesini duyduğun yer. Orada kendinle yüzleşebilen biri hiçbir boşluktan korkmaz