Rafał Kubowicz

Propaganda zamiast analizy. Kiedy rzecznik rządu próbuje sprzedać negatywną perspektywę ratingową jako sukces Czy naprawdę tak nisko oceniacie zdolność obywateli do samodzielnego myślenia? Wystarczy kilka kliknięć, żeby otworzyć raport S&P Global i zobaczyć, co faktycznie napisano. Internet, wbrew pozorom, nie służy wyłącznie do publikowania rządowych komunikatów. 6 listopada 2026 roku S&P Global Ratings podjęła decyzję, której nie da się uczciwie przedstawić jako jednoznacznego sukcesu polskich finansów publicznych. Agencja utrzymała długoterminowy rating Polski w walucie obcej na poziomie A-/A-2, ale obniżyła rating zobowiązań w walucie krajowej z A/A-1 do A-/A-2. Jednocześnie zmieniła perspektywę obu ratingów ze stabilnej na negatywną. Czyli nie, nie doszło do obniżenia wszystkich ratingów Polski. Ale doszło do obniżenia oceny zobowiązań w walucie krajowej i pogorszenia perspektywy ratingowej. To są konkretne informacje, a nie kwestia interpretacji rzecznika prasowego. Najciekawsze nie jest jednak samo oznaczenie literowe. Najciekawsze jest to, co znajduje się w prognozach S&P i jakie mechanizmy finansowe za nimi stoją. Dług publiczny. Liczby, których nie da się zagadać Według prognoz S&P dług netto sektora instytucji rządowych i samorządowych ma wzrosnąć z 47,8% PKB w 2024 roku do 53,1% w 2025 roku, 59,3% w 2026 roku i 64,4% w 2027 roku. W 2029 roku ma przekroczyć 70% PKB. To nie jest kosmetyczna zmiana. To systematyczne zwiększanie zadłużenia państwa. Oczywiście można powiedzieć, że Polska nadal rośnie gospodarczo. Można też wskazywać na wydatki obronne, inwestycje i potrzeby rozwojowe. Tylko że wzrost gospodarczy nie oznacza automatycznie poprawy sytuacji fiskalnej. Jeżeli wydatki rosną szybciej niż dochody, a deficyt utrzymuje się na wysokim poziomie, zadłużenie nadal będzie narastać. Deficyt. Państwo wydaje więcej, niż jest w stanie sfinansować dochodami Prognozy deficytu przedstawiają się następująco: 2025: 7,2% PKB. 2026: 7,1% PKB. 2027: 7,1% PKB. 2028: 6,2% PKB. 2029: 5,3% PKB. Zwróćmy uwagę na jedną rzecz. Nawet według prognoz zakładających stopniową poprawę sytuacji deficyt pozostaje wysoki przez kolejne lata. To oznacza utrzymywanie dużych potrzeb pożyczkowych. Państwo musi regularnie pozyskiwać kapitał na rynku, emitować obligacje i refinansować zapadające zobowiązania. A teraz przejdźmy do najważniejszego elementu, czyli ceny tego kapitału. Koniec ZIRP. Skończył się świat taniego pieniądza Przez lata gospodarki przyzwyczaiły się do warunków zerowych lub bardzo niskich stóp procentowych. Era ZIRP stworzyła środowisko, w którym finansowanie było wyjątkowo tanie, a wiele projektów inwestycyjnych mogło wyglądać na opłacalne nawet przy relatywnie słabych przepływach pieniężnych. Ten świat się skończył. W warunkach wyższych stóp procentowych kapitał ponownie ma cenę, a inwestycje muszą konkurować o finansowanie. Znaczenia nabierają WACC, koszt długu, ryzyko refinansowania, rentowność projektu, okres zwrotu i zdolność do generowania rzeczywistych przepływów pieniężnych. To fundamentalna zmiana dla państwa, przedsiębiorstw i całych sektorów gospodarki. Jeżeli państwo zwiększa potrzeby pożyczkowe w okresie, w którym kapitał jest droższy, musi liczyć się z większą wrażliwością budżetu na rentowności obligacji. Wzrost rentowności nie przekłada się natychmiast na koszt całego istniejącego zadłużenia, ale stopniowo wpływa na obsługę długu w miarę emisji nowego i refinansowania zapadającego. I właśnie dlatego tak ważne jest to, co S&P prognozuje w zakresie wydatków odsetkowych. Koszt obsługi długu. Coraz mniej pieniędzy na pozostałe potrzeby Według prognoz S&P odsetki mają stanowić 5,8% dochodów publicznych w 2025 roku, 6,9% w 2026 roku i 8,4% w 2029 roku.