Lonoline

มีคนถามว่าใช้ AI เขียนโค้ดทุกวัน แต่ไม่ค่อยอินกับ AI Art แบบนี้ย้อนแย้งไหม ส่วนตัวไม่คิดว่าย้อนแย้ง ถึงจะเป็น Generative AI เหมือนกัน แต่จุดประสงค์และสิ่งที่เราให้คุณค่ากับผลลัพธ์ต่างกัน ทุกวันนี้ใช้ AI ทั้งเขียนโค้ด วิเคราะห์ข้อมูล แต่งภาพ หรือลองทำเพลง แต่ก็ไม่ได้ชอบทุกอย่างที่ AI สร้างขึ้นมา งานโค้ดส่วนใหญ่มีเป้าหมายคือระบบที่ทำงานได้ จะเขียนเองหรือให้ AI ช่วยก็ได้ แต่ยังต้องมีคนกำหนดโจทย์ ออกแบบ ทดสอบ และรับผิดชอบผลลัพธ์ โดยเฉพาะระบบที่ใช้งานจริง ถึงอย่างนั้น โปรแกรมเมอร์หลายคนก็สนุกกับการแก้ปัญหาด้วยตัวเองเหมือนกัน ความสุขในกระบวนการไม่ได้มีแค่ในงานศิลปะ การถ่ายภาพก็คล้ายกัน คนชอบถ่ายรูปไม่ได้ต้องการแค่ภาพสวย เพราะ AI ก็ทำได้ ความสนุกอยู่ที่การออกไปเจอสถานที่จริง เดินหาแสง เลือกมุม รอจังหวะ หรือได้ภาพที่ไม่คิดว่าจะได้ ภาพแต่ละภาพมีเรื่องราวของเวลา สถานที่ และคนถ่ายอยู่เบื้องหลัง แม้ไม่สมบูรณ์แบบก็มีคุณค่าในแบบของมัน การแต่งภาพเองก็ไม่ใช่เรื่องใหม่ ตั้งแต่ยุคห้องมืดจนถึง Photoshop และ Lightroom ช่างภาพก็ปรับแสง สี และรีทัชกันมาตลอด AI แค่ทำให้ง่ายขึ้นมาก ทั้งการทำ Mask ลด Noise และลบฝุ่น งานที่เคยใช้เวลานานตอนนี้เหลือไม่กี่คลิก จุดที่น่าคิดคือ เรากำลัง "ปรับ" ภาพที่ถ่ายมา หรือกำลัง "สร้าง" สิ่งที่ไม่เคยอยู่ในภาพ การลบสิ่งรบกวนเล็ก ๆ ต่างจากการเปลี่ยนท้องฟ้า เติมดวงจันทร์ หรือใส่คนเข้าไปในฉาก ถึงจะใช้เทคโนโลยีเดียวกัน แต่ความหมายของภาพต่างกันมาก อย่างหลังไม่ใช่เรื่องผิดถ้าเป็นงานสร้างสรรค์ แค่ควรบอกให้ชัดว่ากำลังนำเสนอภาพจากเหตุการณ์จริง หรือภาพที่สร้างเพิ่มเข้าไป โดยเฉพาะภาพข่าวและภาพสารคดี ซึ่งความถูกต้องสำคัญกว่าความสวย เรื่องที่สองวงการมีร่วมกันจริง ๆ คือลิขสิทธิ์ โลกซอฟต์แวร์เอาโค้ดของคนอื่นมาต่อยอดกันมานาน แต่มี License กำกับ เช่น GPL ที่กำหนดให้เปิด Source Code เมื่อนำไปดัดแปลงแล้วเผยแพร่ ส่วน MIT และ Apache ผ่อนปรนกว่า แต่ก็มีเงื่อนไขที่ต้องทำตาม พอ AI เขียนโค้ดได้ ก็เกิดคำถามว่าโค้ดนั้นมาจากไหน ไปคล้ายโค้ดที่มีลิขสิทธิ์หรือเปล่า และถ้าเอาไปใช้เชิงพาณิชย์ ใครเป็นคนรับผิดชอบ ไม่ใช่ว่าโค้ดจาก AI จะมีปัญหาทุกบรรทัด แต่ก็ไม่ควรเอาไปใช้โดยไม่ตรวจสอบ ที่น่าสนใจคือ License เหล่านี้ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อรองรับการเอาผลงานไปฝึก AI ฝั่งโค้ดจึงยังถกเถียงกันอยู่ไม่ต่างจากฝั่งภาพ ต่างกันแค่วงการซอฟต์แวร์คุ้นเคยกับการคุยเรื่องสิทธิการใช้งานมานานกว่า ทั้งสองฝั่งเจอคำถามเดียวกัน คือข้อมูลที่ใช้ฝึกมาจากไหน เจ้าของผลงานมีสิทธิแค่ไหน และคนที่นำผลลัพธ์ไปใช้ต้องรับผิดชอบอะไร การตั้งคำถามเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าต่อต้านเทคโนโลยี เลยคิดว่าไม่จำเป็นต้องแบ่งคนเป็นฝ่ายเชียร์หรือฝ่ายต่อต้าน AI และคนที่ใช้ AI เขียนโค้ดก็ไม่จำเป็นต้องยอมรับ AI Art ทุกรูปแบบ สิ่งสำคัญคือใช้ AI ทำอะไร ใช้อย่างไร เคารพสิทธิของคนอื่นแค่ไหน และรับผิดชอบต่อผลลัพธ์อย่างไร บางงานต้องการผลลัพธ์ที่เร็วที่สุด แต่บางงานความสุขอยู่ในกระบวนการ การใช้ AI ช่วยให้ทำอะไรได้มากขึ้น ไม่ได้หมายความว่าเราต้องเลิกให้คุณค่ากับการลงมือทำด้วยตัวเอง