Mahsun Mirzaoglu

Heidegger’in geç dönem düşüncesinde kullandığı en özgün kavramlardan biri Verwindung’dur. Verwindung; bir hastalığı, yas veya travmayı yok sayıp arkada bırakmak değil, onun açtığı yara ile yaşamayı öğrenmektir. “Yaralarımla varım”

Tanımak tezdir, uzaklaşmak antitez, yalnızlık sentez. İnsanlara yabancı kalmak, onlara değer vermektir; çünkü ne zaman birine yakınlaşsak, zamanla onu bir yabancıya dönüştürürüz. İlişkinin diyalektiği tam olarak bu kaçınılmaz döngüde saklıdır.

Marifet yeni şeyler görmek değil, sıradan olana farklı bir gözle bakabilmektir. İnsanlar alıştıkları için çevrelerindeki mucizeleri körleşerek tüketirler.

Wittgenstein “Freud için çağımızın en büyük insanlarından biri diyor” ama aynı zamanda “insanlara mit satan biri” olarak görür. “Psikanaliz ikna eder, çünkü çekicidir; doğru olduğu için değil.” | Wittgenstein

Ζήτει τὴν ἀταραξίαν ἐν σεαυτῷ, μὴ ἐν ἄλλοις. Ruhsal huzuru (sarsılmazlığı) başkalarında değil, kendi içinde ara.

“Kendinden çok söz etmek kendini gizlemenin de bir yoludur.” — Nietzsche

Wittgenstein, 1. Dünya Savaşına katıldığında kitaplardan öğrenemediği şeyleri öğreniyor: "Korku" diyordu, "dünyayı tanımamıza/ bilmemize engel olan bir duygudur." Spinoza da : "Korku batıl inancı besler" diye yazmıştı.

Çirkin ördek yavrusunun hikayesini çok severim; kendisi beyaz ve güzel bir kuğudur ama ördeklerin arasında doğmuştur. Yalnızca farklı olduğu için "çirkin" ilan edilip ötekileştirilmiştir; çünkü yanlış yerde olmak, sadece yabancılaşmak değil, aynı zamanda "değersiz" sayılmaktır.

“Vücutta kontrol altına alınması zor iki duygu vardır. Aşk ve Ağrı”

Yürümek düşüncenin gaddarlığına karşı en iyi ilaçtır. Düşünce derinleştikçe insanı yersiz-yurtsuzlaştırır, kendi ürettiği yargıların altında ezilmeye mahkûm eder. Yürümek ise insanın ayaklarını yeniden toprağa basması, yeryüzü ile gökyüzü arasında mesken tutmasıdır. Yolda olmak, düşünceyi yıkan bir tehdit olmaktan çıkarıp varlığın sesine kulak veren dingin bir koruyucuya dönüştürür.

Aziz Bernard “ruhun kolları sevgi ve bilgidir” der, severek anlam, bilerek dayanak buluruz çünkü yaşamak zorundayız. “Yaşamak için bir 'nedeni' olan, neredeyse her 'nasıl'a [acıya ve çileye] katlanır.” | Nietzsche

Lacan, anlamın (sens) bir noktadan sonra insanı körelttiğini savunur. Özellikle geç döneminde "Anlam-keyfi" (Jouis-sens) kavramını kullanarak, her şeye bir anlam yükleme çabasının insanı "hayattan” kopardığını söyler. “Anlam, bir yanılsamadır” | Lacan

Ebeveynlere ebeveynlik yapmak hayatın en zor ve acıklı şeylerinden biridir. “İlacını aldın mı? Bugün ağrın var mı?” Sanki her şey tersine akıyor; bir zamanlar “kahraman” olarak gördüğün insanlar da günün birinde ebeveynliğe ve şefkate muhtaç kalıyor. Hayatın en büyük yaslarından biri de bu sanırım; inançların ve kahramanların “sıradan” oluşuna tanık olmak.

"Kişinin bilinç düzeyi azaldıkça, ilişkileri artar" diyor Kierkegaard.

Yas, sadece geçmişteki bir kayıp değildir; aynı zamanda o kaybın bugünde bıraktığı devasa boşluk ve gelecekte inşa edilmesi planlanan tüm hayallerin tek bir anda çökmesidir. Bilinçdışı, zaman tanımaz yapısı nedeniyle kaybı "şimdi"de dondurur. Yas tutan insan, sadece öleni ya da gideni değil, onunla birlikte kuracağı o gelecekteki ihtimalleri de kaybeder. Hayatın en büyük sarsıntılarından biri, kayıp giden "gelecek imgesinin" yasını tutmaktır.

İnsan, dünyaya diğer tüm memelilerden çok daha uzun bir süre başkalarının bakımına muhtaç, tamamen savunmasız bir bebek olarak gelir. Bu erken dönem çaresizliği, insan hayatının silinmez temel matrisidir. Yetişkinlikte kurulan tüm güç yapıları, otorite figürleri, sığınaklar ve inanç sistemleri, bu ilkel acizlik hissinden ve dış dünyanın tehditkar büyüklüğünden kaçmak için inşa edilmiş ruhsal barınaklardır.

Bebeklik döneminde her arzunun anında karşılanmasından doğan Allmächtsgefühl (her şeye kadir olma hissi), yetişkinlik hayatında da gizli bir motor olarak çalışır. İnsan, hayatın acımasız ve değiştirilemez yasalarıyla (Anankê) karşılaştığında bu ilkel yanılsama yıkılır. Hayattaki büyük depresyonların ve hayal kırıklıklarının temelinde, dünyanın bizim irademize boyun eğmek zorunda olmadığını keşfettiğimiz an yatar.