MATHIEU _Kivens

Kesyon : Èske nan lide EE li prevwa pou Ayiti pwodui sòti nan depandans diri l genyen an sitou? Sa vle di èske l pare pou sanksyon, blokis e menm vin pran l tankou jan yo fè sa nan peyi a oswa lòt kote? Pou n pa panse kon sa li dwe klarifye pou nou sa l vle di lè l di relanse pwodiksyon nasyonal ki se maranday konpetans teknik ak oryantasyon politiko-ekonomik. Twazyèm e dènye anteryorite :Kreyasyon anplwa Nan divizyon entènasyonal travay la Ayiti gen plas pou l kreye mendèv. Se pa yon aza si Miki fè manda l la epi yon Inivèsite pa kreye anplis nan peyi a. Ou pa bezwen Inivèsite pou w kreye mendèv yo bezwen pou faktori a. Se pa yon aza si Hillary Clinton te vini nan inogirasyon pak Karakòl ki yon bon pati konstui sou tè ki ka fè manje. Nou ka li liv jewograf-istoryen G.Eddy Lucien ki titre “Le Nord’Est d’Haïti : La perle d’un monde fini : entre illusions et réalités (Open for business) pou n apwofondi. Donk, lè yon kandida di l ap kreye travay vrè kesyon an se ki jan e ki kalite travay. Mwen patisipe nan anpil rankont ak òganizasyon ouvriye Sonapi e nou òganize plizyè manifestasyon pou bon kondisyon travay. Doktè nan sosyoloji Wilsot Louis gen travay ki rele “Enquêtes sur les rapports de colonialité dans les zones branches en Haïti” e @DantoFeminis gen yon dokimantè ki titre “san ak swè” sou YouTube nou ka gade. Li kesyon kondisyon travay nan izin yo, ogmantasyon salè men represyon patwona a nan konplisite ak Leta fè sou travayè fanm kou gason. Loi Hope 1&2 ke kongrè ameriken an travay pou kadre fonksyònman Faktori ann Ayiti. Li konsakre avantaj konparatif pou Patwon nan dezavantaj pou travayè. Ki jan w ap òganize travay nan Izin men tou nan tout lòt sektè nan peyi a? Sa enplike volonte men sitou chwa politik. Ewa

Bon, m salye volonte ekip @etzeremile genyen pou kominike sou pwomès kandida a. Sa fè nou menm k ap suiv jwenn materyo pou n reflechi sou òf politik la. Kontrèman ak sa moun panse, li enpòtan pou n kesyone EE seryezman. Pou ki sa? Toudabò, misye fè prèske 10 lane ou plis ap siyonnen peyi a. Li wè, li tande e li Ranmase ase pou l konvenk tèt li fòk li prezidan pou l bay kout men pa li. Dezyèm, misye benefisye yon sikonstans objektiv kote gen yon rejè “klas politik tradisyonèl” e pwofil li a parèt reponn ak atant sa a. Ki fè, gen moun se kouri n ap jis kouri dèyè yo. Men kanta misye, fòk li montre n se pa yon ansyen ki abiye ak kostim Nouvo. Pou sa, maten an m gade afich sa yo ki sentetize vizyon misye pou peyi a. Mwen poko ale nan aspè èske yo reyalis ou pa (menm ofinal sa ap emèje pou kont li) men pito kondisyon reyalizasyon yo. M relve 3 echèl malèz. E malèz sa yo ale nan fondalnatal pwojè politik kandida a. M rele yo “anteryorite”. Yon mannyè pou n siyifye, gen yon seri lide ki sanble deja klè nan imajinè kandida a ak ekip li men ki pa klè pou mwen k ap chèche konprann. Premye anteryorite : Sekirite Sa a pa miche sèlman men la a se li. Se tankou, pou kandida a aspè sa a regle deja. Leve pou w al kandida jodi a vle di w dakò nan dat eleksyon an peyi a ap gentan ouvri pou kanpay fèt. Paske, si EE ta di l pa dakò ak demach Miskaden an èske l ap ka al fè kanpay nan Nip? Nan lojisyèl Miskaden a tout moun ki pa ak li kont li. Èske EE pa riske tonbe anba sanksyon Miskaden? Ofinal èske EE ap fèmen bouch li sou sa pou l ka fè kanpay nan Nip san kè sote? Lè n sonje li te di gen kontèks pou n mete dwa moun a kote sa bay kè kase. Anplis, jodi a la a gen plizyè fòs etranje sou teritwa a pami yo gen youn pa gen moun konn ak kiyès li te antann. Men Trump di li pale ak misye li menm! Sa vle di, misye se prezidan ameriken li rann kont. Èske, nan yon elan patriyotis, EE ta di li pa dakò sa l ap ann afè ak Trump? An pasan, ki pozisyon pwogram Solèy la sou rapò n ak Etazini? Pou n fini premye pwen sa a, Alix te gen pou l bay sekirite. Èske EE gen garanti Alix ap mete kondisyon pou moun ki renmen l yo al vote l? Èske eleksyon ka fèt san Pòtoprens ak Latibonit epi Sant. Lwès ak Latibonit peze Fò nan eleksyon. Èske se ap responsab si yon kandida di yon elektè al vote l nan biwo vót chèf gang ap kontwole? Dezyèm anteryorite : Pwodiksyon nasyonal. Nan afich la li klè kou klèwòz gen mizanplas k ap fèt pou relanse pwodiksyon nasyonal. Se byen, men ankò sa sanble klè pou ekip la. Moun pral di se jis enonse yo ret tann dokiman an. Men gen sipòte ki di s on sekrè sakre n ap byen gade pou yo pa vòlè l. Ki fr, kapab se kèk jou anvan eleksyon (si y ap fèt) l ap sòti? Bon, si n li istwa peyi a n ap konnen se pa yon kout loray ki koz reyalite a kon sa. Pandan tout 19e syèk ayisyen, sa vle di sòti 1890 jiska 1915 pwoblèm nou konnen yon peryòd kote n pa mande moun manje. Jean Casimir ak Michel Hector rele peryòd sa a “le long 19e siècle haïtien” e Leslie Manigat ki rekonèt pou sans fòmil li dekri l kòm yon “Bonheur vivrier” De tèm sa yo enpòtan. Bonheur epi vivrier. Nan vivrier nou jwenn viv. Ki vle di, nou te pwodui viv pou n manje epi rès la al vann nan mache. Georges Anglade di nan lane 50 griyo ak bannann peze te pla nasyonal paske chak lakou te gen pou pi piti yon kochon ak pye bannann. An 1934 lè militè yo are yo Poze baz pou rantre n nan neyoliberalis atwòs. Janklod di papa l fè revolisyon kiltirèl li menm li ap fè revolisyon ekonomik. Pwojè devlopman yo tabli nan lane 50, kochon kreyòl yo asasinen nan lane 80, ekonomi peyizàn nan destriktire e peyi a rantre nan pwogram ajisteman estriktirèl yo nan kontèks sa. Nou sòti nan yon fòm alimantasyon ki gen viv, mayi moulen, diri yon lè kon sa pou n rantre nan diri maten, midi epi espageti, òldòg, ze chak jou. Ki kote diri sa yo sòti e ki kote ze, espageti, òldòg sòti? Ki fè, relanse pwodiksyon nasyonal se pa sèlman bay zouti teknik men li lye ak gwo chwa politik. [suit la nan yon lòt piblikasyon]

Jovenel te prezante n madanm li, li te menm konstui yon imaj peyizan pou montre atachman l ak peyi a. Aristid parèy, wa nan woule lang an kreyól, Miki nou konnn tout fanmi e yo tout te atè a ap gagote. M konprann chat grafik EE a bèl men se pwogram li pou n mande l. Sa m wè sou sit yo pa pwogram se pwomès kanpay. 1- Ki jan kandida yo konprann peyi a? 2- Ki chwa ekonomik y ap fè an fonksyon konpreyansyon sa yo? 3- Ki posti y ap genyen sou sèn entènasyonal la? 4- Ki rapò y ap devlope ak Boujwazi a? 5- Pozisyon jewografik nou e plas nou nan divizyon entènasyonal travay la fè n trè ekspoze a kriz klimatik la, Ki Jan yo konprann sa? Ki chwa y ap fè? 6- Mwen m pou se jèn gason ak jèn fanm tankou EE ki devan sèn nan men n pa ka kontante n ak yon bèl chat grafik epi foto madanm ak pitit li. Wi se byen yo nan peyi a men sa lwen pou l ta yon agiman sifizan pou w prezidan.