Merman Media

د پاکستان استازي د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلې د درېیمې کمېټې په غونډه کې ویلي، چې په افغانستان کې د بشري حقونو خراب وضعیت ښيي، چې طالبان له خپلو نړیوالو ژمنو سرغړونه کوي. هغه د افغان ښځو او نجونو پر وړاندې د طالبانو محدودیتونه له اسلامي ارزښتونو سره په ټکر کې بللي دي. د پاکستان استازي په اسلام‌اباد کې د اسلامي همکاریو سازمان د ښځو چارو د وزیرانو نهم کنفرانس ته په اشارې ویلي، چې دغه سازمان هم په خپله اعلامیه کې د افغان ښځو او نجونو پر وړاندې د محدودیتونو د دوام په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده. نوموړي زیاته کړې، چې د طالبانو تګلارې ښځې او نجونې له انساني کرامت او بنسټیزو حقونو څخه محروموي. هغه همدارنګه ویلي، چې پاکستان له څو لسیزو راهیسې د میلیونونو افغان کډوالو کوربه دی او د نړیوالې ټولنې د کافي ملاتړ له نشتوالي سره سره، د زیان‌منونکو افغان کډوالو د وضعیت د ښه کولو هڅو ته دوام ورکوي. د پاکستان استازي په خپلو خبرو کې ترهګري هم د افغانستان له مهمو ستونزو څخه بللې او طالبان یې له پاکستاني طالبانو، القاعدې او داعش په ګډون له وسله‌والو ډلو سره په نږدې اړیکو لرلو تورن کړي دي. هغه ادعا کړې، چې دغه ډلې د بهرنیو لوریو په ملاتړ د افغانستان په خاوره کې فعالیت کوي او له دې خاورې د پاکستان او ګاونډیو هېوادونو پر ضد بریدونه ترسره کوي. نوموړي د تېر کال د کب میاشتې پر مهال پر کابل او ننګرهار د پاکستان هوايي بریدونو ته هم اشاره کړې او ویلي یې دي، چې د دغه هېواد ځواکونو هغه پوځي تاسیسات او زیربناوې په نښه کړې وې، چې د اسلام‌اباد په ادعا، د پاکستاني طالبانو د بریدونو د ملاتړ لپاره کارول کېدې. خو د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د مرستندوی پلاوي (یوناما) راپورونه ښيي، چې د پاکستان په هوايي بریدونو کې ګڼو ملکي وګړو ته مرګ‌ژوبله اوښتې ده.

نماینده پاکستان در نشست کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل متحد گفته است که وضعیت نامناسب حقوق بشر در افغانستان نشان می‌دهد که طالبان از تعهدات بین‌المللی خود عقب‌نشینی می‌کنند. او محدودیت‌های طالبان علیه زنان و دختران افغان را در تضاد با ارزش‌های اسلامی دانسته است. نماینده پاکستان با اشاره به نهمین کنفرانس وزیران امور زنان سازمان همکاری اسلامی در اسلام‌آباد گفته است که این سازمان نیز در اعلامیه خود از ادامه محدودیت‌ها علیه زنان و دختران افغان ابراز نگرانی کرده است. او افزوده است که سیاست‌های طالبان، زنان و دختران را از کرامت انسانی و حقوق اساسی‌شان محروم می‌کند. نماینده پاکستان همچنین گفته است که این کشور چندین دهه میزبان میلیون‌ها مهاجر افغان بوده و با وجود نبود حمایت کافی از سوی جامعه جهانی، همچنان برای بهبود وضعیت مهاجران آسیب‌پذیر افغان تلاش می‌کند. او در بخش دیگری از سخنانش، تروریسم را یکی از مشکلات عمده افغانستان خوانده و طالبان را به داشتن روابط نزدیک با گروه‌های مسلح، از جمله طالبان پاکستانی، القاعده و داعش متهم کرده است. نماینده پاکستان ادعا کرده است که این گروه‌ها با حمایت بازیگران خارجی در خاک افغانستان فعالیت می‌کنند و از این سرزمین برای انجام حملات علیه پاکستان و کشورهای همسایه استفاده می‌کنند. او همچنین به حملات هوایی پاکستان بر کابل و ننگرهار در ماه حوت سال گذشته اشاره کرده و گفته است که نیروهای این کشور تأسیسات نظامی و زیرساخت‌هایی را هدف قرار داده بودند که به ادعای اسلام‌آباد، برای حمایت از حملات طالبان پاکستانی استفاده می‌شدند. با این حال، گزارش‌های هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) نشان می‌دهد که در حملات هوایی پاکستان، شمار زیادی از غیرنظامیان کشته و زخمی شده‌اند.

د هسپانیې استازې انا خیمنس د ملګرو ملتونو په سازمان کې د ۵۵ هېوادونو د غړو او ناظرانو په استازیتوب ویلي، چې په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر وړاندې د طالبانو محدودیتونه او سیستماتیک تبعیض د جنسیتي اپارتاید څرګند مثال دی. هغې د افغانستان د بشري حقونو د وضعیت په اړه د ملګرو ملتونو د ځانګړي راپور ورکوونکي هڅې ستایلې او ویلي یې دي، چې طالبان په ۲۰۲۱ کال کې واک ته له بیا رسېدو راهیسې د ښځو او نجونو پر وړاندې تر ۱۶۰ ډېر محدودوونکي فرمانونه صادر کړي دي. خیمنس د نجونو د زده‌کړو پر دوامدار بندیز، له کار څخه د ښځو پر محرومولو، د هغوی پر تګ راتګ د محدودیتونو او په ټولنیز ژوند کې د ښځو د ګډون د مخنیوي په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده. نوموړې خبرداری ورکړی، چې د ښځو او نجونو پر وړاندې د سختو او پراخو سرغړونو دوام ښايي د نړیوالو قوانینو له مخې د جنسیت پر بنسټ د ځورونې او بشریت پر وړاندې د جرم په توګه وپېژندل شي. د هسپانیې استازې ویلي، چې نړیوال هېوادونه باید د هغو حقوقي هڅو ملاتړ وکړي، چې د بشري حقونو د سرغړونو د عاملانو د پېژندلو، عدلي تعقیب او حساب ورکولو لپاره ترسره کېږي. خیمنس ټینګار کړی، چې د افغانستان اوسنی وضعیت باید عادي ونه ګڼل شي او له طالبانو سره د نړیوالې ټولنې اړیکې باید د بشري حقونو او نړیوالو اصولو پر بنسټ تنظیم شي. هغې زیاته کړې، چې د ښځو او مدني ټولنې غږ باید واورېدل شي او د هغوی د حقونو ملاتړ ته لومړیتوب ورکړل شي. هغې له طالبانو غوښتي، چې د ښځو او نجونو پر وړاندې محدودیتونه سمدستي لغوه کړي، ښوونځي او پوهنتونونه د نجونو پر مخ پرانیزي، ښځو ته د کار زمینه برابره کړي او د بشري مرستو د فعالیتونو پر وړاندې خنډونه لرې کړي. نوموړې همدارنګه د افغانستان د بشري حقونو په اړه د نړیوالو ژمنو پر عملي کولو ټینګار کړی دی.

آنا خیمنس، نماینده اسپانیا در سازمان ملل متحد، به نمایندگی از ۵۵ کشور عضو و ناظر گفته است که محدودیت‌ها و تبعیض سیستماتیک طالبان علیه زنان و دختران در افغانستان، نمونه آشکار آپارتاید جنسیتی است. او از تلاش‌های گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد برای بازتاب وضعیت حقوق بشر در افغانستان قدردانی کرده و گفته است که طالبان از زمان بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱ میلادی، بیش از ۱۶۰ فرمان محدودکننده علیه زنان و دختران صادر کرده‌اند. خیمنس از ادامه ممنوعیت آموزش دختران، محرومیت زنان از کار، محدودیت بر رفت‌وآمد آنان و جلوگیری از مشارکت زنان در زندگی اجتماعی ابراز نگرانی کرده است. او هشدار داده است که ادامه نقض گسترده و شدید حقوق زنان و دختران ممکن است بر اساس قوانین بین‌المللی، آزار و تعقیب مبتنی بر جنسیت و جنایت علیه بشریت شناخته شود. نماینده اسپانیا گفته است که کشورهای جهان باید از تلاش‌های حقوقی برای شناسایی عاملان نقض حقوق بشر، پیگرد عدلی آنان و پاسخ‌گو ساختن‌شان حمایت کنند. خیمنس تأکید کرده است که وضعیت کنونی افغانستان نباید عادی تلقی شود و روابط جامعه جهانی با طالبان باید بر اساس حقوق بشر و اصول بین‌المللی تنظیم شود. به گفته او، باید به صدای زنان و جامعه مدنی گوش داده شود و حمایت از حقوق آنان در اولویت قرار گیرد. او از طالبان خواسته است که محدودیت‌های وضع‌شده بر زنان و دختران را فوراً لغو کنند، مکاتب و دانشگاه‌ها را به روی دختران بازگشایی کنند، زمینه کار زنان را فراهم سازند و موانع موجود در برابر فعالیت‌های کمک‌رسانی بشردوستانه را از میان بردارند. او همچنین بر عملی شدن تعهدات بین‌المللی در زمینه حقوق بشر در افغانستان تأکید کرده است.

په واشنګټن ډي‌سي کې د یوریشیا علمي او څېړنیز مرکز مشهورې افغانې سندرغاړې ښاپېرۍ نغمې ته د افغان ښځو او نجونو د حقونو د ملاتړ او د هغې د اوږدمهاله هنري هڅو د ستاینې په موخه جایزه ورکړې ده. د دغه مرکز په خبرپاڼه کې راغلي، چې د جایزې د ورکړې په مراسمو کې د مرکز مشر ډاکټر جوزف جانکو، مرستیال ډاکټر رالف ویني، د امریکا د کانګرس کارکوونکو او یو شمېر علمي او ټولنیزو شخصیتونو ګډون کړی و. ګډونوالو د افغان ښځو د غږ په پورته کولو او د ټولنې په ویښتابه کې د هنر او موسیقۍ پر رول ټینګار کړی دی. د مراسمو پر مهال د دغه مرکز د انرژۍ او منرالونو برخې مسوول، ډاکټر هارون حکیمي، په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر حقونو او زده‌کړو لګېدلي محدودیتونه یاد کړل او د ښاپېرۍ نغمې او نورو افغان ښځو هڅې یې وستایلې. هغه وویل، د نغمې هنري فعالیتونو د افغان ښځو د ستونزو غږ نړیوالو ته رسولی دی. ښاپېرۍ نغمې په خپلو خبرو کې له نړیوالې ټولنې وغوښتل، چې په سختو شرایطو کې افغان ښځې او نجونې هېرې نه کړي او د هغوی د زده‌کړو او کار له حقونو ملاتړ ته دوام ورکړي. هغې ژمنه وکړه، چې د افغان ښځو ترڅنګ به خپلو هنري فعالیتونو او مدني هڅو ته دوام ورکړي، څو نجونې خپلو بنسټیزو حقونو او ښوونځیو ته بېرته د ستنېدو فرصت ومومي.

مرکز علمی و پژوهشی یوریشیا در واشنگتن دی‌سی، به شاپیری نغمه، آوازخوان سرشناس افغان، به‌دلیل حمایت از حقوق زنان و دختران افغانستان و تلاش‌های هنری درازمدت او، جایزه‌ای اهدا کرده است. در خبرنامه این مرکز آمده است که در مراسم اهدای جایزه، داکتر جوزف جانکو، رییس مرکز، داکتر رالف وینی، معاون آن، شماری از کارمندان کانگرس امریکا و شخصیت‌های علمی و اجتماعی حضور داشتند. اشتراک‌کنندگان بر نقش هنر و موسیقی در آگاهی‌بخشی جامعه و رساندن صدای زنان افغان تأکید کردند. در این مراسم، داکتر هارون حکیمی، مسئول بخش انرژی و معادن این مرکز، درباره وضعیت زنان و دختران در افغانستان و محدودیت‌های وضع‌شده بر حقوق و آموزش آنان صحبت کرد. او تلاش‌های شپیره نغمه و دیگر زنان فعال افغان را ستود و گفت که فعالیت‌های هنری نغمه توانسته است مشکلات زنان افغان را به گوش جهانیان برساند. شاپیری نغمه در سخنانش از جامعه جهانی خواست که در شرایط دشوار کنونی، زنان و دختران افغان را فراموش نکند و به حمایت از حق آموزش و کار آنان ادامه دهد. او تعهد کرد که در کنار زنان افغان به فعالیت‌های هنری و تلاش‌های مدنی خود ادامه خواهد داد تا دختران بتوانند به حقوق اساسی‌شان دست یابند و دوباره به مکتب برگردند.

تامی بروس، معاون نماینده امریکا در سازمان ملل متحد، گفته است که طالبان در پنج سال گذشته، دستاوردهای چند دهه‌ای افغانستان در زمینه حقوق و مشارکت زنان را به‌گونه نظام‌مند از بین برده‌اند. او محدودیت‌های طالبان بر آموزش و کار زنان را غیرقابل قبول خوانده و خواستار لغو فوری این محدودیت‌ها شده است. بروس روز سه‌شنبه، پنجم عقرب، در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره «زنان، صلح و امنیت» گفت که طالبان همچنان زنان جوان را از آموزش، فرصت‌های کاری و آموزش‌های مسلکی محروم می‌کنند. او در آغاز سخنانش از تمنا زریاب پریانی، فعال حقوق زنان افغان، به‌خاطر اظهاراتش در این نشست قدردانی کرد و شجاعت، پایداری و موضع‌گیری روشن او را ستود. بروس خطاب به پریانی گفت که از تجربه‌هایی که او ناگزیر به تحمل آن‌ها شده، متأسف است؛ اما شجاعت و اراده او برای دیگران الهام‌بخش است. تمنا زریاب پریانی پیش از آن، در همین نشست درباره بازداشت و شکنجه خود از سوی طالبان صحبت کرده و از جامعه جهانی خواسته بود برای حمایت از زنان افغان و پاسخ‌گو ساختن طالبان، اقدامات عملی انجام دهد. بروس افزود که زنان و دختران در بخش‌های مختلف جهان با خشونت، محدودیت‌های شدید در دسترسی به کار و فرصت‌های اقتصادی، کمبود حمایت اجتماعی و محرومیت از آموزش روبه‌رو هستند. او تأکید کرد که امریکا به دفاع از حقوق بشر، توانمندسازی اقتصادی زنان و دختران و حمایت از حق مشارکت آنان در عرصه‌های اجتماعی، مدنی، سیاسی و اقتصادی متعهد است. معاون نماینده امریکا از کشورهای عضو سازمان ملل خواست که اظهارات و تعهدات خود درباره حقوق زنان را به اقدامات عملی تبدیل کنند. او همچنین بر ضرورت حفاظت از زنان و دختران در مناطق جنگ‌زده و آسیب‌دیده از بلایای طبیعی و رساندن کمک به آنان، به‌ویژه قربانیان خشونت جنسی، تأکید کرد. بروس با اشاره به خشونت جنسی و بحران‌ها در هائیتی، جمهوری دموکراتیک کنگو، سودان و سودان جنوبی گفت که خشونت جنسی تنها به مناطق جنگ‌زده محدود نمی‌شود.

په ملګرو ملتونو کې د امریکا د استازې مرستیالې، ټامي بروس، ویلي چې طالبانو په تېرو پنځو کلونو کې د افغان ښځو د حقونو او مشارکت په برخه کې د څو لسیزو لاسته راوړنې په سیستماتیک ډول له منځه وړې دي. نوموړې د ښځو پر زده‌کړو او کار د طالبانو محدودیتونه د نه منلو وړ بللي او د دغو محدودیتونو د سمدستي لرې کولو غوښتنه یې کړې ده. بروس د سې‌شنبې په ورځ، د لړم په پنځمه، د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د «ښځو، سولې او امنیت» په غونډه کې وویل، چې طالبان لا هم ځوانې ښځې له زده‌کړو، کاري فرصتونو او مسلکي روزنې څخه محروموي. هغې د خپلې وینا په پیل کې د افغان ښځو د حقونو د فعالې تمنا زریاب پریاني له څرګندونو مننه وکړه او د هغې زړورتیا، استقامت او څرګند دریځ یې وستایه. بروس پریاني ته په خطاب کې وویل، چې د هغې له تجربو خواشینې ده، خو زړورتیا او هوډ یې نورو ته الهام ورکوي. تمنا زریاب پریاني تر دې وړاندې په همدې غونډه کې د طالبانو له خوا د خپلې نیونې او شکنجې په اړه خبرې کړې وې او له نړیوالې ټولنې یې غوښتي وو، چې د افغان ښځو د ملاتړ او د طالبانو د حساب‌ورکونې لپاره عملي ګامونه واخلي. بروس زیاته کړه، چې د نړۍ په بېلابېلو برخو کې ښځې او نجونې له تاوتریخوالي، د کار او اقتصادي فرصتونو ته د لاسرسي له محدودیتونو، د ټولنیز ملاتړ له کمښت او له زده‌کړو څخه له محرومیت سره مخ دي. هغې ټینګار وکړ، چې امریکا د بشري حقونو د دفاع، د ښځو او نجونو د اقتصادي پیاوړتیا او په ټولنیزو، مدني، سیاسي او اقتصادي برخو کې د هغوی د ګډون ملاتړ کوي. د امریکا د استازې مرستیالې د ملګرو ملتونو له غړو هېوادونو وغوښتل، چې د ښځو د حقونو په اړه خپلې څرګندونې او ژمنې په عملي اقداماتو بدلې کړي. هغې همداراز په جګړه‌ځپلو او طبیعي پېښو ځپلو سیمو کې د ښځو او نجونو پر خوندیتوب او هغوی ته د مرستو پر رسولو ټینګار وکړ، په ځانګړې توګه هغو کسانو ته چې له جنسي تاوتریخوالي سره مخ شوي دي. بروس په هایټي، د کانګو په ډیموکراتیک جمهوریت، سوډان او جنوبي سوډان کې د بحرانونو او جنسي تاوتریخوالي یادونه وکړه او ویې ویل، چې دغه ډول تاوتریخوالی یوازې په جګړه‌ځپلو سیمو پورې محدود نه دی.

په ملګرو ملتونو کې د برېټانیا استازې، کیټ فاسټر، ویلي چې په افغانستان کې د ښځو او نجونو له عامه ژوند او پرېکړو کولو څخه د محرومولو له لارې تلپاتې سوله نه شي ټینګېدای. نوموړې دا څرګندونې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په هغه غونډه کې وکړې چې د «ښځو، سولې او امنیت» موضوع ته ځانګړې شوې وه. هغې ټینګار وکړ چې د افغانستان د راتلونکي په اړه په خبرو اترو کې باید ښځې مرکزي رول ولري او ګډون یې یوازې تر سمبولیک حضور پورې محدود نه وي. فاسټر وویل، ښځې باید په سیاسي خبرو اترو او پرېکړو کې واقعي ونډه او اغېز ولري، ځکه د یوه هېواد د نفوس نیمایي برخه د هغه هېواد د راتلونکي له جوړولو څخه نه شي محرومېدای. هغې په دې غونډه کې د افغان ښځو د حقونو له فعالې تمنا زریاب پریاني څخه د وینا له امله مننه وکړه او ویې ویل، چې د امنیت شورا باید د سولې جوړوونکو ښځو او د مدني ټولنې د استازو نظرونو ته پام وکړي او د هغوی د وړاندیزونو پر بنسټ عملي ګامونه واخلي. د برېټانیا استازې همداراز د هغو ښځو د خوندیتوب غوښتنه وکړه چې له ملګرو ملتونو سره همکاري کوي او ښايي له ګواښونو او غچ‌اخیستونکو اقداماتو سره مخ شي. هغې وویل، د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ۱۳۲۵ پرېکړه‌لیک له تصویب څخه ۲۶ کاله تېر شوي، خو لا هم د نړیوالو ژمنو او په جګړه‌ځپلو سیمو کې د ښځو د ژوند د واقعیتونو ترمنځ لوی واټن شته. یاد پرېکړه‌لیک د ۲۰۰۰ کال د اکتوبر په ۳۱مه تصویب شوی و. په دې پرېکړه‌لیک کې د سولې په بهیرونو، سیاسي خبرو اترو او پرېکړو کولو کې د ښځو پر مانادار ګډون ټینګار شوی او د جګړو پر مهال د ښځو او نجونو د خوندیتوب غوښتنه شوې ده. فاسټر ټینګار وکړ چې د ښځو د حقونو د خوندیتوب لپاره د اغېزناکو لارو چارو د نشتوالي ستونزه نه ده، بلکې اصلي ستونزه د نړیوالو ژمنو په عملي کولو کې پاتې راتلل دي. د هغې په وینا، برېټانیا ژمنه کړې چې تر ۲۰۳۰ کال پورې به د خپلې دوه‌اړخیزې پراختیايي مرستې لږ تر لږه ۹۰ سلنه هغو پروګرامونو ته ځانګړې کړي چې د ښځو او نجونو برابري یې له اصلي یا مهمو موخو څخه وي. فاسټر زیاته کړه، چې برېټانیا تېر کال په جګړه‌ځپلو سیمو کې د سولې جوړوونکو ښځو او د ښځو د حقونو د مدافع سازمانونو لپاره شاوخوا ۴.۶ میلیون ډالره مرسته کړې ده. هغې په جګړو کې د جنسي تاوتریخوالي د قربانیانو لپاره د عدالت غوښتنه هم وکړه او خبرداری یې ورکړ چې انلاین ځورونه او ګواښونه د ښځو د غږ د چوپولو پر یوې بلې وسیلې بدل شوي دي.

کیت فاستر، نماینده بریتانیا در سازمان ملل متحد، گفته است که با حذف زنان و دختران از زندگی عمومی و روند تصمیم‌گیری در افغانستان، نمی‌توان به صلح پایدار دست یافت. او این اظهارات را در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره «زنان، صلح و امنیت» بیان کرده است. فاستر تأکید کرده که زنان باید در گفت‌وگوها درباره آینده افغانستان نقش محوری داشته باشند و مشارکت آنان نباید تنها به حضور نمادین محدود شود. به گفته او، زنان باید در مذاکرات سیاسی و روند تصمیم‌گیری سهم واقعی و تأثیرگذار داشته باشند؛ زیرا نمی‌توان نیمی از جمعیت یک کشور را از ساختن آینده آن محروم کرد و در عین حال انتظار صلح پایدار داشت. نماینده بریتانیا در این نشست از تمنا زریاب پریانی، فعال حقوق زنان افغان، به‌خاطر سخنرانی‌اش قدردانی کرد. او گفت شورای امنیت باید به دیدگاه‌های زنان صلح‌ساز و نمایندگان جامعه مدنی توجه کند و بر اساس پیشنهادهای آنان اقدامات عملی انجام دهد. فاستر همچنین خواستار حفاظت از زنانی شد که با سازمان ملل متحد همکاری می‌کنند و ممکن است با تهدید یا اقدامات تلافی‌جویانه روبه‌رو شوند. او گفت که از تصویب قطع‌نامه ۱۳۲۵ شورای امنیت سازمان ملل متحد ۲۶ سال گذشته است، اما هنوز میان تعهدات جهانی و واقعیت زندگی زنان در مناطق جنگ‌زده فاصله زیادی وجود دارد. این قطع‌نامه در ۳۱ اکتوبر سال ۲۰۰۰ تصویب شد. در آن بر مشارکت معنادار زنان در روندهای صلح، مذاکرات سیاسی و تصمیم‌گیری تأکید شده و از حفاظت زنان و دختران در برابر خشونت‌های ناشی از جنگ حمایت شده است. فاستر تأکید کرد که مشکل اصلی، نبود آگاهی درباره راهکارهای مؤثر نیست، بلکه ناکامی در عملی‌کردن تعهدات است. به گفته او، بریتانیا تعهد کرده است که تا سال ۲۰۳۰، دست‌کم ۹۰ درصد کمک‌های دوجانبه توسعه‌ای خود را به برنامه‌هایی اختصاص دهد که برابری زنان و دختران یکی از اهداف اصلی یا مهم آن‌ها باشد. او افزود که بریتانیا در سال گذشته حدود ۴.۶ میلیون دالر برای حمایت از زنان صلح‌ساز و سازمان‌های مدافع حقوق زنان در مناطق جنگ‌زده کمک کرده است. نماینده بریتانیا همچنین خواستار تأمین عدالت برای قربانیان خشونت جنسی در جنگ‌ها شد و هشدار داد که آزار و تهدیدهای آنلاین به ابزاری دیگر برای خاموش‌کردن صدای زنان تبدیل شده است.

د بشري حقونو د څار سازمان د ښځو د حقونو مرستیالې مشرې، هیدر بار، ویلي چې نړیواله ټولنه باید په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې د جنسیتي تبعیض او تاوتریخوالي د نظام پر وړاندې اقدام وکړي، څو د ورته سرغړونو عاملان له سزا څخه خلاص نه شي. بار د اېکس په ټولنیزه شبکه کې د افغان ښځو د حقونو د فعالې تمنا پریاني د څرګندونو په شریکولو لیکلي، چې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې د جنسیتي تبعیض د نظام له پیل څخه پنځه کاله او ۷۳ ورځې تېرې شوې دي. تمنا پریاني ویلي، افغان ښځې له پنځو کلونو او ۷۳ ورځو راهیسې د جنسیتي تبعیض تر نظام لاندې ژوند کوي او هغې دا وضعیت په خپله، په ځانګړي ډول د بند پر مهال، تجربه کړی دی. نوموړې ټینګار کړی چې افغان ښځو د طالبانو پر وړاندې خپل مقاومت نه دی درولی. پریاني د بند د تجربې په اړه ویلي، چې په دې موده کې یې د ښځو پر وړاندې د تعصب اصلي څېره لیدلې او درک کړې یې ده چې کله تبعیض او تاوتریخوالی د واکمنۍ په نظام کې ځای ومومي، څه پایلې لرلای شي. هیدر بار خبرداری ورکړی، که نړیواله ټولنه په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې د تبعیض او تاوتریخوالي د نظام پر وړاندې اقدام ونه کړي، د نړۍ په نورو برخو کې به هم خلک دې پایلې ته ورسېږي چې د ورته سرغړونو له ترسره کولو وروسته له سزا څخه تښتېدای شي. د بار څرګندونې په داسې حال کې دي چې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته پر زده‌کړو، کار او ټولنیز ژوند کې د ښځو او نجونو پر ګډون پراخ محدودیتونه لګول شوي دي. د بشري حقونو یو شمېر سازمانونه دغه محدودیتونه د جنسیتي تبعیض د نظام په توګه یادوي.

هیدر بار، معاون بخش حقوق زنان در سازمان دیدبان حقوق بشر، گفته است که جامعه جهانی باید در برابر نظام تبعیض و خشونت علیه زنان در افغانستان اقدام کند تا عاملان چنین نقض‌هایی از مجازات فرار نکنند. بار در شبکه اجتماعی اکس، با بازنشر اظهارات تمنا پریانی، فعال حقوق زنان افغان، نوشته است که از آغاز نظام تبعیض جنسیتی تحت حاکمیت طالبان، پنج سال و ۷۳ روز گذشته است. تمنا پریانی گفته است که زنان افغانستان پنج سال و ۷۳ روز است زیر نظام تبعیض جنسیتی زندگی می‌کنند و او این وضعیت را شخصاً، به‌ویژه در دوران زندان، تجربه کرده است. او تأکید کرده که زنان افغانستان هرگز مقاومت خود در برابر طالبان را متوقف نکرده‌اند. پریانی درباره تجربه زندان خود گفته است که در آن دوران، چهره واقعی تعصب علیه زنان را دیده و درک کرده است که وقتی تبعیض و خشونت به بخشی از ساختار قدرت تبدیل شوند، چه پیامدهایی به دنبال خواهند داشت. هیدر بار هشدار داده است که اگر جامعه جهانی در برابر نظام تبعیض و خشونت علیه زنان در افغانستان اقدام نکند، مردم در دیگر نقاط جهان نیز ممکن است به این نتیجه برسند که می‌توان پس از ارتکاب چنین تخلفاتی، بدون مجازات باقی ماند. اظهارات بار در حالی مطرح می‌شود که پس از بازگشت طالبان به قدرت، محدودیت‌های گسترده‌ای بر آموزش، کار و مشارکت اجتماعی زنان و دختران وضع شده است. شماری از سازمان‌های حقوق بشری این محدودیت‌ها را بخشی از یک نظام تبعیض جنسیتی می‌دانند.

سوزانا فیورتی، معاون نهاد غیرانتفاعی ایتالیایی «نووه کرینگ هیومنز»، می‌گوید دختران شماری از اعضای طالبان در میان دانش‌آموزان یک مکتب مخفی در افغانستان بودند که پس از ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم ایجاد شده بود. او به روزنامه ایتالیایی «کوریره دلا سرا» گفته است که این نهاد پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، مکتب مخفی‌ای را برای ادامه آموزش دختران ایجاد کرد. به گفته فیورتی، صنف‌ها در اتاقی برگزار می‌شد که ماشین‌های خیاطی در آن قرار داشت تا در صورت بازرسی طالبان، محل به‌عنوان کارگاه خیاطی معرفی شود. کتاب‌ها و وسایل درسی نیز در صورت نیاز پنهان می‌شدند. او می‌گوید برگزارکنندگان پس از حدود دو سال متوجه شدند که شماری از دانش‌آموزان، دختران اعضای طالبان هستند. به گفته فیورتی، خانواده‌های این دختران با وجود محدودیت‌های وضع‌شده، می‌خواستند فرزندان‌شان به آموزش ادامه دهند. فیورتی افزوده است که برخی افراد نزدیک به طالبان نیز در محافل خصوصی با محدودیت‌های آموزشی مخالف‌اند، هرچند فعالیت مکتب‌های مخفی با خطر افشا شدن و بسته‌شدن روبه‌رو است. طالبان آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را ممنوع کرده‌اند و زنان اجازه تحصیل در دانشگاه‌ها را ندارند. این محدودیت‌ها شماری از دختران و زنان را به آموزش مخفی و آنلاین سوق داده است. فیورتی همچنین گفته است که این نهاد از طریق گفت‌وگو با مقام‌های طالبان توانسته برخی برنامه‌های حمایتی خود برای زنان افغان، از جمله حمایت از زنان کارآفرین و بهبود دسترسی آنان به منابع مالی و بازارهای بین‌المللی، را ادامه دهد. مقام‌های طالبان از سیاست‌های خود در زمینه آموزش و حقوق زنان دفاع می‌کنند، اما نهادهای بین‌المللی بارها خواستار لغو این محدودیت‌ها شده‌اند.

په ملګرو ملتونو کې د ایرلنډ مرستیالې دایمي استازې نوالا ني مویرکیرتیګ ویلي، په افغانستان کې د ښځو او نجونو حقونه په سیستماتیک ډول تر پښو لاندې کېږي او نړیواله ټولنه باید د افغان ښځینه مشرانو غږ واوري او ملاتړ یې وکړي. نوموړې دا څرګندونې د «ښځو، سولې او امنیت» اوونۍ د پیل په مناسبت، په افغانستان کې د اصولي تعامل تر سرلیک لاندې یوې غونډې ته کړې دي. مویرکیرتیګ له نړیوالې ټولنې غوښتي، چې په اوسني وضعیت کې د افغان ښځو د بنسټیزو حقونو ملاتړ ته لومړیتوب ورکړي. د هغې په وینا، د ښځو، سولې او امنیت اوونۍ یو مهم فرصت دی، څو نړیواله ټولنه د افغان ښځو له ستونزو او حقونو سره په ژوره توګه اشنا شي. د ایرلنډ دې ډیپلوماټې ویلي، دغه اوونۍ نړیوالې ټولنې ته زمینه برابروي، چې د افغان ښځینه مشرانو او فعالانو خبرې واوري او له هغوی ملاتړ وکړي. هغې ټینګار کړی، چې د افغان ښځینه مشرانو او فعالانو نظرونه اورېدل د افغانستان له واکمنو سره د نړیوالې ټولنې د اصولي تعامل د تګلارې او چوکاټ په ټاکلو کې مهم رول لري. د نوموړې په باور، د ښځو له ګډون او ونډې پرته په افغانستان کې تعامل او پرمختګ ناشونی دی. ایرلنډ تر دې مخکې هم د افغان ښځو د وضعیت په اړه اندېښنه څرګنده کړې او د هغوی د حقونو پر ملاتړ یې ټینګار کړی دی.

نوالا نی مویرکیرتیگ، معاون نماینده دایمی ایرلند در سازمان ملل متحد، گفته است که حقوق زنان و دختران در افغانستان به‌گونه نظام‌مند نقض می‌شود و جامعه جهانی باید صدای رهبران زن افغان را بشنود و از آنان حمایت کند. او این اظهارات را در آغاز هفته «زنان، صلح و امنیت» و در نشست «تعامل اصولی در افغانستان» بیان کرده است. مویرکیرتیگ از جامعه جهانی خواسته است که در شرایط کنونی، حمایت از حقوق اساسی زنان افغان را در اولویت قرار دهد. به گفته او، هفته زنان، صلح و امنیت فرصت مهمی فراهم می‌کند تا جامعه جهانی درباره مشکلات و حقوق زنان افغان بحث‌های گسترده‌تری داشته باشد. این دیپلمات ایرلندی گفته است که این هفته فرصتی برای جامعه جهانی است تا به سخنان رهبران زن و فعالان افغان گوش دهد و از آنان حمایت کند. او تأکید کرده است که شنیدن دیدگاه‌های رهبران زن و فعالان افغان می‌تواند در تعیین سیاست و چارچوب تعامل اصولی جامعه جهانی با حاکمیت کنونی افغانستان نقش مهمی داشته باشد. به باور او، بدون مشارکت و نقش‌آفرینی زنان، تعامل و پیشرفت در افغانستان امکان‌پذیر نیست. ایرلند پیش از این نیز درباره وضعیت زنان افغان ابراز نگرانی کرده و بر حمایت از حقوق آنان تأکید کرده است.

شبکه مشارکت سیاسی زنان افغانستان به مناسبت روز جهانی «مراقبت و حمایت»، درباره نقض حقوق اساسی زنان، دختران و کودکان افغان ابراز نگرانی کرده و از جامعه جهانی خواسته است برای حفاظت و حمایت از آنان، اقدامات فوری و مؤثر انجام دهد. این شبکه روز سه‌شنبه، پنجم عقرب، در اعلامیه‌ای اعتراضی گفته است که زنان و دختران در افغانستان تحت حاکمیت طالبان، به‌گونه نظام‌مند از آموزش، کار، مشارکت اجتماعی و آزادی‌های اساسی محروم شده‌اند. در این اعلامیه آمده است که کودکان و نوجوانان نیز با خشونت، سوءاستفاده، ازدواج‌های اجباری و زیر سن قانونی و انواع بدرفتاری روبه‌رو هستند. شبکه مشارکت سیاسی زنان افغانستان همچنین درباره احتمال بدرفتاری با نوجوانان در مراکز درمان معتادان و نقض حقوق آنان ابراز نگرانی کرده است. این شبکه خواستار نظارت مستقل، تحقیقات بی‌طرفانه و پاسخ‌گو ساختن عاملان شده، اما شواهد مشخصی برای اثبات ادعاهای خود ارائه نکرده است. در این اعلامیه تأکید شده است که محروم‌کردن زنان از حقوق انسانی و اعمال خشونت و بدرفتاری با کودکان، به هیچ وجه قابل توجیه نیست. به گفته این شبکه، سکوت و بی‌عملی جامعه جهانی، حمایت از قربانیان را تضعیف می‌کند و زمینه عادی‌شدن نقض حقوق بشر را فراهم می‌سازد. شبکه مشارکت سیاسی زنان افغانستان از سازمان ملل متحد، دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی خواسته است حمایت از زنان و کودکان افغان را در اولویت قرار دهند، روندهای نظارت مستقل و پاسخ‌گویی را تقویت کنند و دسترسی قربانیان به عدالت و خدمات حمایتی را تضمین کنند. زنان معترض همچنین خواستار خودداری از تعاملاتی شده‌اند که به مشروعیت سیاسی طالبان کمک می‌کند. آنان تأکید کرده‌اند که هرگونه تعامل با طالبان باید به رعایت معیارهای روشن و قابل ارزیابی در زمینه حقوق بشر و حقوق زنان و کودکان مشروط باشد. این شبکه گفته است که روز جهانی «مراقبت و حمایت»، که در ۲۹ اکتوبر برگزار می‌شود، نباید تنها جنبه نمادین داشته باشد، بلکه باید به اقداماتی عملی در برابر تبعیض، خشونت و بی‌کیفرماندن عاملان نقض حقوق تبدیل شود.

د افغان ښځو د سیاسي مشارکت شبکې د «پاملرنې او ملاتړ» نړیوالې ورځې په مناسبت، د افغان ښځو، نجونو او ماشومانو د حقونو د سرغړونو په اړه اندېښنه څرګنده کړې او له نړیوالې ټولنې یې غوښتي، چې د هغوی د خوندیتوب او ملاتړ لپاره بېړني او اغېزناک اقدامات وکړي. یادې شبکې د سې‌شنبې په ورځ، د لړم په پنځمه، په یوې اعتراضي اعلامیه کې ویلي، چې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې ښځې او نجونې له زده‌کړو، کار، ټولنیز ګډون او بنسټیزو ازادیو څخه په منظم ډول محرومې شوې دي. په اعلامیه کې راغلي، چې ماشومان او تنکي ځوانان هم له تاوتریخوالي، ناوړه ګټې اخیستنې، جبري او کم‌عمره ودونو او د ناسم چلند له بېلابېلو بڼو سره مخ دي. شبکې د معتادینو د درملنې په مرکزونو کې له تنکیو ځوانانو سره د احتمالي ناوړه چلند او د هغوی د حقونو د سرغړونو په اړه هم اندېښنه ښودلې ده. دغې شبکې د دغو مواردو د روښانولو لپاره د خپلواکې څارنې، بې‌پرې څېړنو او د عاملانو د حساب ورکونې غوښتنه کړې، خو د خپلو ادعاوو په اړه یې مشخص شواهد نه دي وړاندې کړي. په اعلامیه کې ټینګار شوی، چې د ښځو له انساني حقونو محرومول او له ماشومانو سره تاوتریخوالی او ناوړه چلند د توجیه وړ نه دي. د شبکې په وینا، د نړیوالې ټولنې چوپتیا او بې‌عملي د قربانیانو ملاتړ کمزوری کوي او د بشري حقونو د سرغړونو د عادي کېدو لامل کېږي. د افغان ښځو د سیاسي مشارکت شبکې له ملګرو ملتونو، دولتونو او نړیوالو بنسټونو غوښتي، چې د افغان ښځو او ماشومانو ملاتړ ته لومړیتوب ورکړي، د خپلواکې څارنې او حساب ورکونې بهیرونه پیاوړي کړي او عدالت او مرستندویه خدمتونو ته د قربانیانو لاسرسی تضمین کړي. معترضو مېرمنو همداراز غوښتي، چې له هغو تعاملاتو ډډه وشي چې د طالبانو سیاسي مشروعیت پیاوړی کوي. دوی ټینګار کړی، چې له طالبانو سره هر ډول تعامل باید د بشري حقونو او د ښځو او ماشومانو د حقونو د رعایت له روښانه او ارزونې وړ معیارونو سره مشروط وي. دې شبکې ویلي، چې د «پاملرنې او ملاتړ» نړیواله ورځ، چې د اکتوبر په ۲۹مه لمانځل کېږي، باید یوازې سمبولیکه ورځ نه وي، بلکې د تبعیض، تاوتریخوالي او د سرغړونو د عاملانو د بې‌سزا پاتې کېدو پر وړاندې په عملي اقداماتو بدله شي.

در ولسوالی شیرزاد ولایت ننگرهار، انفجار یک مرمی قدیمی و منفجرنشده جان یک کودک ۱۲ ساله را گرفت. دفتر رسانه‌ای والی طالبان در ننگرهار در اعلامیه‌ای گفته است که این رویداد عصر روز یک‌شنبه، سوم عقرب، در منطقه گندمک ولسوالی شیرزاد رخ داده است. بر اساس این اعلامیه، این کودک که همت نام داشت، هنگام بازی با مرمی، بر اثر انفجار آن جان باخت. دفتر رسانه‌ای والی طالبان گفته است که به خانواده این کودک رسیدگی خواهد شد. همه‌ساله در افغانستان ده‌ها نفر، به‌ویژه کودکان، بر اثر انفجار ماین‌ها و مواد منفجرنشده باقی‌مانده از جنگ‌ها جان خود را از دست می‌دهند. دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) پیش از این اعلام کرده بود که ۷۸ درصد قربانیان رویدادهای ناشی از مواد انفجاری در افغانستان کودکان هستند. به گفته این دفتر، مواد منفجرنشده همچنان تهدیدی جدی برای مردم، به‌ویژه کودکان، به شمار می‌روند.

د ننګرهار په شېرزاد ولسوالۍ کې د یوې پخوانۍ ناچاودې مرمۍ د چاودنې له امله یو ۱۲ کلن ماشوم وژل شوی دی. په ننګرهار کې د طالبانو د والي رسنیز دفتر په یوه اعلامیه کې ویلي، چې دا پېښه د یکشنبې په مازیګر، د لړم په درېیمه، د شېرزاد ولسوالۍ په ګندمک سیمه کې رامنځته شوې ده. د اعلامیې له مخې، ماشوم چې همت نومېده، هغه مهال د مرمۍ د چاودنې ښکار شو، چې ورسره یې لوبې کولې. د طالبانو د والي رسنیز دفتر ویلي، چې د ماشوم له کورنۍ سره به مرسته او پاملرنه وشي. په افغانستان کې هر کال لسګونه کسان، په ځانګړي ډول ماشومان، د جګړو له دورې څخه د پاتې ماینونو او ناچاودېدونکو توکو د چاودنو له امله خپل ژوند له لاسه ورکوي. د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) تر دې مخکې ویلي وو، چې په افغانستان کې د چاودېدونکو توکو د پېښو ۷۸ سلنه قربانیان ماشومان دي. د دې دفتر په وینا، ناچاودېدونکي توکي لا هم د خلکو، په ځانګړي ډول ماشومانو، لپاره جدي خطر دی.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) وايي، پر ښځینه کارکوونکو محدودیتونه او د مرستندویه ادارو په چارو کې لاسوهنې په افغانستان کې اړمنو خلکو ته د بشري مرستو رسولو بهیر ټکنی کوي. اوچا د یکشنبې په ورځ، د لړم په درېیمه، په خپل راپور کې ویلي، چې په افغانستان کې د بشري مرستو شریکانو د سپټمبر په میاشت کې د مرستو د رسولو پر وړاندې د خنډونو ۳۰ پېښې ثبت کړې دي. د راپور له مخې، د دغو پېښو شمېر د اګست میاشتې په پرتله ۲۷ سلنه کم شوی، خو اوچا ټینګار کړی چې دا کموالی د وضعیت د ښه‌والي معنا نه لري، ځکه ښايي ځینې پېښې نه وي راپور شوې. اوچا ویلي، له ثبت شویو پېښو څخه ۱۸ یې د بشري مرستو په چارو کې له لاسوهنو سره تړاو لري او څلور نورې د چاپېریالي او فزیکي شرایطو له امله رامنځته شوې دي. د دغه دفتر په وینا، پوځي عملیات، روانې جګړې، د بشري مرستو پر کارکوونکو تاوتریخوالی او د مرستندویه ادارو د کارکوونکو نیول هم د مرستو د رسولو پر وړاندې خنډونه جوړوي. اوچا زیاته کړې، چې د افغانستان په څلورو ولسوالیو کې بشري مرستو ته لاسرسی له سختو محدودیتونو سره مخ دی. دغه دفتر همدارنګه ویلي، چې اداري او پروګرامي لاسوهنې، د ښځینه مرستندویو کارکوونکو پر فعالیتونو محدودیتونه او د مرستو پر ترلاسه کوونکو لګول شوي بندیزونه د بشري مرستو پر بهیر منفي اغېز کوي.