Redcarius

Tragedia w Krakowie przywołuje wspomnienia z Pragi. Po masowej strzelaninie na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Karola 21 grudnia 2023 r. ówczesny minister spraw wewnętrznych Czech @Vit_Rakusan wielokrotnie apelował do mediów o powściągliwość, niepowielanie niesprawdzonych informacji i nienadawanie rozgłosu sprawcy. Już w dniu zamachu zwrócił się bezpośrednio do dziennikarzy, prosząc, aby nie rozpowszechniali zdjęć napastnika i szczegółów jego historii. Przestrzegał przed plotkami i dezinformacją. Nazajutrz podkreślił, że szczegółowe opisywanie życia sprawcy, „tabloidowe” zbieranie strzępków informacji i ich pospieszne publikowanie „naprawdę nie prowadzi do niczego dobrego”. Może natomiast inspirować potencjalnych naśladowców. 23 grudnia, pytany o motywy zbrodni, Rakušan odpowiedział: „Doświadczenia zagraniczne jednoznacznie wskazują, że powinniśmy raczej starać się wypierać historię napastnika, wraz z jego motywami, z pamięci zbiorowej i przestrzeni publicznej”. Podkreślił, że sprawca chce w ten sposób zapisać się w pamięci społeczeństwa. Zamiast opowiadać jego historię, należy mówić o ofiarach, które są rzeczywistymi bohaterami tej tragedii. Na początku stycznia minister przypomniał, że publikowanie biografii sprawcy jako swoistego „czarnego bohatera” może wpisywać się w jego własne zamiary. „Nie dawajmy mu tego”. Zarazem bronił prawa mediów do informowania i podkreślał, że im więcej rzetelnych, zweryfikowanych informacji, tym mniej miejsca na plotki i teorie spiskowe. Apele te spotkały się z szerokim odzewem środowiska dziennikarskiego. Martin Bartkovský, redaktor naczelny @Reflex_cz zadeklarował, że jego redakcja nie będzie publikować nazwiska i fotografii napastnika ani rekonstruować jego motywacji. Dziennikarze powinni pełnić rolę „filtra”, a nie dostarczać inspiracji potencjalnym naśladowcom. W czeskich mediach zyskał szerokie poparcie postulat powściągliwości: nie roztrząsać publicznie motywacji sprawcy, nie budować wokół niego sensacyjnej narracji, nie rozpowszechniać plotek i niesprawdzonych informacji. Nie oznaczało to rezygnacji z dociekania prawdy, lecz uznanie, że rzetelne informowanie nie wymaga nadawania rozgłosu zabójcy. Nie wszystkie redakcje od początku przestrzegały tych zasad, ale wiele z nich szybko podjęło refleksję nad własną odpowiedzialnością. Czeska klasa polityczna i media w znacznej mierze zdały ten trudny egzamin. W strzelaninie na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Karola w Pradze 21 grudnia 2023 r. zginęło 14 osób, a 25 zostało rannych. Sprawca popełnił samobójstwo. Śledztwo potwierdziło również jego odpowiedzialność za trzy wcześniejsze zabójstwa. Dziś, gdy w Krakowie służby wyjaśniają okoliczności kolejnej tragedii, warto przypomnieć czeskie doświadczenia. Przede wszystkim zaś pamiętać o ofiarach i ich bliskich. gov.pl/web/cesko/projevy-sou…