Vatan-daş &Leman

TEKNOLOJİ, CASUSLUK, UÇKUR Şu üç olayın bir araya gelmesi için oturup sağlam bir hikaye yazmaya çalışmak lazım fakat NVIDIA’nın (eski) CEO’su Jensen Huang’ın hem kendisinin, hem şirketinin hem de ülkenin başına açtığı işler hakikaten de film gibi.   Huang’ın hayat hikayesi de acayip. Restoranlarda bulaşıkçılık ve garsonluk yaparak hayat mücadelesine başlayan, 33 yıl önce sıfırdan NVIDIA’yı kurup o şirketi dünyanın en değerli ikinci şirketi haline getiren ve teknoloji dünyasına yön veren Huang, bir haftada duman edildi.   *   Meselenin özüne, yani uçkur ve casusluk kısmına geçmeden önce Huang’ın özel hayatına girmek lazım. Çünkü tüm dünyanın bu meseleyi konuşmasının sebebi, Huang’ın kaçamağı ve hatta kaçamaklarından ötürü.   Huang, hayatının aşkını üniversitede buluyor. Lori Mills’le tanışıyor. 1985’te evleniyorlar. İki çocukları oluyor. Hala da evliler. Şimdilik yani.   *   Şimdi işin aslına dalalım.   Huang, Singapur’da bir şirket olan Megaspeed’in yöneticisi Alice Huang’la yakın ilişki içindeymiş. Soyadlar tesadüf. Akraba değiller. En azından resmiyette…   Megaspeed, son iki yılda Nvidia’dan milyarlarca dolarlık çip almış. Amerikan istihbaratı ise Alice’in Çin’e casusluk yaptığından şüpheleniyormuş. Hatta Trump’a 2025’te brifing bile verilmiş.   Bakın asıl mesele burada.   Amerika, Çin’e ileri seviye NVIDIA çiplerinin satışını yasaklamıştı. Başkan Biden döneminde başlayan, sonra da sıkılaştırılan kısıtlamalar bunlar.   Amaç bariz: Çin’in yapay zeka gücünü engellemek ve yapay zeka yarışını kazanmak. Alice Huang’ın kurduğu ağ ise bu yasağı delmeye çalışıyormuş.   *   İddialara göre Alice’in ağı üzerinden Çin’e yaklaşık 240 bin yasaklı çip girmiş. Bir kısmı Malezya ve Endonezya’daki veri merkezlerine gitmiş. Oradan da Çinli şirketlere.   Yani iddia o ki bu sözde Çinli metres/casus, hem Jensen Huang’la iş ve aşk ilişkisi, hem de Nvidia içindeki bağlantıları sayesinde çip temininde öncelik sağlamış.   Amerikan istihbaratı ise bunu saf bir casusluk operasyonu olarak görüyor. Sadece bilgi sızdırma değil yani. Aynı zamanda Çin’in en kritik teknolojiye ulaşmasına aracılık etmek anlayacağınız.   *   Bir de işin şu tarafı var.   Huang yıllardır bir şeyi savunuyordu.
“Çin’e çip satmazsanız, kendi çiplerini geliştirirler. Satalım, bize bağımlı kalsınlar.”   Beyaz Saray’da, Kongre’de, her yerde bunun lobisini yaptı. Kısıtlamaların ters tepeceğini söyledi. Nvidia’nın Çin pazarını kaybetmesinin hem şirkete hem Amerika’ya zarar vereceğini savundu.   *   Tüm bu olaylardan sonra Huang’ın kendi şirketinde başkan yardımcısı ile de yattığı ve hatta başka bir NVIDIA çalışanıyla da ilişki içinde olduğu ortaya çıktı.   Bütün bu olanlardan sonra da elleriyle kazıya kazıya bir dev haline getirdiği şirketinden istifa etti.   *   Şimdi… Benim bazı sorularım var. Sorularla bitirelim.   1- Acaba Huang, bir casusun kurbanı mı?   2- Yoksa Huang, zaten yapmakta beis görmediği bir şeye uygun aracı bulup hem etinden hem sütünden mi faydalandı?   3- Devlet bu işten şüphelenmiş ve casusu belirlemişken neden bir yıldır hiçbir şey yapmadılar? Hatta Trump, Huang’ı mayıs ayında neden Şi zirvesine götürdü?   4- Huang, devlete tehlike haline mi gelmişti?   5- Lori 40 yıllık evlilikten sonra neden sessiz kaldı? Yoksa her şeyi biliyor muydu?   6- NVIDIA yönetim kurulu, Huang’ın özel hayatını ne zamandır biliyordu? Yoksa gerçekten “bir hafta içinde” mi öğrendiler?   7- Çinli casus yüz binlerce çipi sızdırırken, bu işten NVIDIA’nın hiç mi haberi olmadı?   8- Artık NVIDIA’nın politikalarını doğrudan Amerikan devleti mi belirleyecek?   Bazen sorular, bizi cevaba götürür. Ta ki gerçekler ortaya çıkana kadar…