Agâh retweeted
Konak, a Karachay stallion.
Photo: Olga Babenko
The Karachay horse is an ancient mountain breed of saddle and draft horses, bred in the North Caucasus, in high-mountain Karachay near the headwaters of the Kuban River. It is recognized as one of the most endurance-tested, hardy, and loyal breeds in the world.
Çin’in 1960’lı yıllarda Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde bulunan Lop Nur Çölü’nde gerçekleştirdiği nükleer silah denemelerinden birine ait görüntüler.
Çin ordusu nükleer patlamanın ardından harekat kabiliyetlerini test etmek maksadıyla gaz maskesi takılmış atları ile patlamanın olduğu bölgeye doğru ilerliyor.
1975 yılında Vietnam’daki savaşın sonuna doğru Güney Vietnamlı bir pilotun eşi ve beş çocuğuyla birlikte ülkeden kaçarken küçük uçağını Amerikan uçak gemisi USS Midway’e indirme anı.
Kuzey Vietnam birlikleri Başkent Saigon’a ilerlerken Güney Vietnamlı Binbaşı Buang-Ly, Cessna marka küçük uçağıyla açık denizdeki Amerikan filosunu buldu.
Ancak uçak gemisinin güvertesi diğer tahliye helikopterleriyle doluydu.
Buang-Ly, Geminin komutanı Yüzbaşı Lawrence Chambers’dan iniş için yer istedi. Chambers, uçağın inebilmesi için güvertedeki 10 milyon dolar değerindeki toplam 11 helikopterlerin denize atılmasını emretti.
Daha sonra da Buang-Ly uçağı indirmeyi başardı.
Çernobil felaketinin gerçek nedenlerini ve Sovyet nükleer endüstrisinin saklanan kusurlarını anlatan Sovyet bilim adamı Valeri Legasov’un felaketten 2 yıl sonra evinde intihar etmiş şekilde bulunması.
Sovyetler Birliği’nin önde gelen nükleer bilim adamlarından Legasov, 26 Nisan 1986’da meydana gelen Çernobil faciasının ardından oluşturulan hükümet komisyonunda görev aldı.
Felaket bölgesinde yürütülen çalışmalara katıldı.
Reaktörün kontrol altına alınması ve radyasyonun yayılmasının önlenmesi için alınan tedbirlerde önemli rol oynadı.
Ağustos 1986’da Viyana’da düzenlenen Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı toplantısında Sovyet heyetine başkanlık ederek felaketin nedenleri ve sonuçları hakkında kapsamlı bi sunum yaptı.
Ancak felaketin ardından yürütülen soruşturma, sadece santral çalışanlarının hatalarını değil, Sovyet nükleer endüstrisindeki tasarım kusurlarını ve kurumsal ihmalleri de gündeme getirmişti.
Legasov, hayatının son döneminde Çernobil hakkında bildiklerini ve Sovyet sisteminin sorumluluğunu anlattığı bir dizi ses kaydı hazırladı.
Bu kayıtlarda reaktörlerin yapısal kusurlarına, bilimsel uyarıların dikkate alınmamasına ve nükleer endüstrideki bürokratik sorunlara değindi.
27 Nisan 1988’de, Çernobil felaketinin ikinci yıldönümünden bir gün sonra, Moskova’daki evinde asılı halde ölü bulundu.
Ölümü intihar olarak açıklandı.
1986 yılında CIA’nın gizli silah sevkiyatı sırasında Nikaragua üzerinde komünist Sandinistalar tarafından vurulan uçaktan paraşütle atlayarak sağ kurtulan Amerikalı Eugene Hasenfus’un yakalanma anı.
Hasenfus, ABD destekli Contra milislerine silah ve mühimmat taşıyan gizli bi ikmal operasyonunda görev alıyordu.
5 Ekim 1986’da içinde bulunduğu C-123 tipi kargo uçağı Nikaragua hava sahasında düşürüldü.
Mürettebattan üç kişi hayatını kaybederken Hasenfus paraşütle kurtuldu ve Sandinista güçleri tarafından yakalandı.
Sorgusunda CIA bağlantılı bi ikmal ağı hakkında bilgiler verdi.
Üzerinden çıkan belgeler ve uçak enkazındaki bulgular, ABD’nin Nikaragua’daki gizli operasyonlarını da ortaya çıkardı.
Ancak meselenin daha geniş bi boyutu vardı.
Aynı dönemde Reagan yönetimi, İran-Irak Savaşı devam ederken silah ambargosuna rağmen kongre ve halktan gizleyerek İran’a silah ve füze parçaları satıyordu.
Bu satışlardan elde edilen paranın bi bölümü, Nikaragua’da Sandinista yönetimine karşı savaşan Contra milislerinin finansmanında kullanılıyordu.
İran’a yönelik gizli silah satışları Nikaragua’da düşürülen uçaktan 1 ay sonra, Kasım 1986’da basına yansıdı.
Ardından yürütülen soruşturmalar, İran’a silah sevkiyatları ile Nikaragua’daki gizli Contra operasyonları arasındaki mali bağlantıyı ortaya çıkardı.
Tarihe de İran-Kontra skandalı ya da diğer adıyla İrangate olarak geçti.
Soğuk savaşın son demlerinde Amerikan kültürünün Sovyet toplumuna girişi
31 Ocak 1990’da Moskova’nın merkezinde açılan McDonald’s ve Sovyet vatandaşlarının ilgisi.
ABD istihbaratı NSA’nın, Sovyet donanmasının deniz altından geçen gizli haberleşme kablolarına dinleme cihazları yerleştirerek 10 yıl boyunca askeri iletişimini takip ettiği Ivy Bells operasyonu.
1970’li yılların başında Amerikan istihbaratı, Sovyet Pasifik Filosu’nun Kamçatka’daki Petropavlovsk deniz üssü ile ana komuta merkezleri arasındaki haberleşme hattını hedef aldı.
Operasyonun amacı, Sovyet donanmasının askeri haberleşmesini doğrudan kaynağından dinlemek ve denizaltı faaliyetleri hakkında içeriden bilgi elde etmekti.
Bu görev için özel olarak donatılan USS Halibut denizaltısı görevlendirildi.
Amerikan dalgıçları, Ohotsk Denizi’nin yaklaşık 120 metre derinliğindeki Sovyet haberleşme kablosuna ulaşarak özel dinleme cihazları yerleştirdi.
Kablo kesilmeksizin elektromanyetik yöntemle çalışan sistem, Sovyetlerin haberleşmesini herhangi bi fiziksel müdahale olmadan kaydediyordu.
Böylece Amerikan istihbaratı, Sovyet donanmasının gizli askeri iletişimini yıllarca takip etmeye başladı.
Operasyon daha sonra USS Parche gibi özel görev denizaltılarıyla genişletildi.
Amerikan denizaltıları belirli aralıklarla bölgeye dönerek kayıt cihazlarını değiştiriyor ve elde edilen bilgileri topluyordu.
Lakin 10 yıl boyunca gizli kalan operasyon, bu kez Amerikan istihbaratının içinden gelen bi bilgi sızıntısıyla açığa çıktı.
NSA’de görev yapmış eski çalışan Ronald Pelton, 1980 yılında Sovyet istihbaratıyla temasa geçerek aralarında Ivy Bells’in de bulunduğu gizli Amerikan operasyonlarını Moskova’ya aktarmaya başladı.
1981 yılında Sovyetler, deniz tabanındaki dinleme cihazını tespit ederek ele geçirdi.
Pelton ise 1985 yılında FBI tarafından yakalandı.
1986’da casusluktan müebbet hapse mahkum edildi.
Emekli Generaller,
Amiraller,
Eski CIA görevlileri,
Uluslararası kara para trafiği ve şüpheli şekilde intihar eden bir Banker…
1973 yılında Avustralyalı avukat Frank Nugan ve eski Amerikalı asker Michael Hand tarafından kurulan Nugan Hand Bank kısa sürede Hong Kong, Singapur, Manila, Bangkok, Londra ve Washington gibi merkezlerde faaliyet göstermeye başlamıştı.
Kurucuları, yöneticileri ve uluslararası bağlantılarıyla kısa sürede istihbarat çevrelerinin, eski askerlerin ve uluslararası finans ağlarının iç içe geçtiği tartışmalı bi yapıya dönüştü.
Buna mukabil bankanın yönetim kadrosu dikkat çekiciydi.
ABD Donanması’ndan emekli Amiral Earl Yates başkanlık görevini üstlenirken, eski CIA görevlileri ve Vietnam’da görev yapmış eski üst düzey askeri personel de çeşitli pozisyonları dolduruyordu.
Eski CIA Direktörü William Colby ise bankanın hukuk danışmanı idi.
Zamanla banka hakkında uyuşturucu ticaretinden elde edilen gelirlerin aklanması, silah ticareti ve gizli istihbarat faaliyetlerine finans sağlamak ile bağlantılı ciddi iddialar gündeme geldi.
Bu iddiaların giderek daha yüksek sesle duyulmaya başlandığı 1980 yılının Ocak ayına gelindiğinde ise kurucu Frank Nugan, Sydney yakınlarında aracının içinde yanında bi tüfek ile başından vurulmuş halde bulundu.
Ölümü intihar olarak kayıtlara geçti.
Ancak Nugan’ın ölümünün ardından bankadaki belgelerin ortadan kaldırılması, mali kayıtların kaybolması ve diğer kurucu Michael Hand’in Avustralya’dan kaçması, olayın üzerindeki şüpheleri daha da arttırdı.
Olayların ardından Banka milyonlarca dolarlık kayıpla birlikte çöktü ve dönemin karanlık olaylarından biri olarak tarihteki yerini aldı.
