Kurosh Zeighami retweeted
امروز ۲۹ آبان، روز جهانی کودک است. در ایران زیر حاکمیت جمهوری اسلامی، با کودک مثل ابزار سیاست، نیروی کار ارزان و دارایی خانواده و حکومت رفتار میشود. این رشته درباره کودکانی است که این روز را جشن نمیگیرند. ۱/۹
Kurosh Zeighami retweeted
اما فقر همیشه به سکوت نمیرسد. دیماه پارسال، خشم از گرانی و سقوط ریال از چند خیابان شروع شد و به کل کشور رسید. کنگره آزادی ایران اقتصاد را جدا از آزادی نمیبیند. نان و رای را از یک سفره برداشتهاند و هر دو را با هم باید پس گرفت. ۱۴/۱۴
Kurosh Zeighami retweeted
فقر و آپارتاید اقتصادی؛ ارزانترین نیروی سرکوب جمهوری اسلامی
ماهی یک بار پیامکی به گوشی میلیونها خانوار ایرانی میرسد: کالابرگ شما شارژ شد. یک میلیون تومان برای هر نفر، فقط برای چند قلم خوراکی. این رشته درباره همین پیامک است و درباره جمهوری اسلامی که فقر را مدیریت میکند تا مردم را مدیریت کند. ۱/۱۴
Kurosh Zeighami retweeted
علیرضا رئیسی، معاون وزارت بهداشت جمهوری اسلامی، از رسیدن نرخ باروری به ۱.۳۴ و قرار گرفتن ۲۹ استان زیر سطح جانشینی خبر داده است. شمار تولدها نیز از ۱.۵۷ میلیون در سال ۱۳۹۴ به حدود ۸۹۲ هزار در ۱۴۰۴ رسیده؛ کاهشی ۴۳ درصدی در یک دهه.
تصمیم به فرزندآوری در ایران زیر فشار ناامنی اقتصادی، بحران مسکن، محدودیت آزادیهای فردی و کمبود حمایتهای اجتماعی شکل میگیرد. قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» مصوب ۱۴۰۰، بهجای تقویت رفاه عمومی، در سلامت باروری مداخله کرد، دسترسی به برخی روشهای پیشگیری را محدود کرد و غربالگری بارداری را مشروط. پنج سال بعد، نرخ باروری همچنان در حال کاهش است.
مسئله فقط آمار جمعیت نیست؛ حق زنان بر بدن و زندگی خویش است. جمهوری اسلامی با سیاستهای جمعیتی خود میکوشد مادری را به تکلیف بدل کند و اختیار زنان بر بارداری را محدود سازد. فرزندآوری نه وظیفهای در برابر حکومت، که انتخابی آزادانه و آگاهانه است.
وقتی آینده اقتصادی و اجتماعی نامطمئن میشود، تصمیم به داشتن یا نداشتن فرزند نیز ابعادی سیاسی پیدا میکند. کاهش زادوولد لزوما اعتراضی آگاهانه نیست، اما میتواند نشانهای از بحران اعتماد به آینده باشد. هیچ حکومتی نمیتواند با بخشنامه، امید و امنیت تولید کند.
حکومتی که با سرکوب، اعدام و محدودکردن آزادیها چشمانداز زندگی را تیره میکند، نمیتواند بحران جمعیت را با تبلیغات و مشوقهای مقطعی حل کند. امنیت، رفاه و آزادی پیششرطهای زندگی شایستهاند، نه امتیازاتی در ازای فرزندآوری.
کنگره آزادی ایران تاکید میکند که سیاست جمعیتی باید بر حقوق بشر، برابری جنسیتی و حق انتخاب استوار باشد. تامین مسکن، شغل، خدمات سلامت باروری، مراقبت از کودک و حمایت اجتماعی وظیفه دولت است؛ تصمیم به داشتن یا نداشتن فرزند، حق افراد است.
جریانی که به حمایت مردم اطمینان دارد، صدای آنها را همانطور که هست پخش میکند. صداگذاری روی تجمع مردم آبدانان اعترافی است که با صدای بلند پخش شده؛ اعتراف به اینکه صدای واقعی خیابان آن چیزی نیست که میخواستند بشنوند. مجاهدین خلق هم سالها سالنهایشان را با جمعیت اجارهای پر کردند و هرچه سالن پرتر شد، تنهاتر شدند.
در آن ویدیو، مردم نام کارگری را صدا میزدند که دیگر برنمیگردد؛ و کسانی روی صدایشان نام کسی را گذاشتند که میخواهد برگردد.
Kurosh Zeighami retweeted
رهایی ریشهی ما بود، همه اندیشه ما بود
ولی در آن روی سکه، تبر بر ریشه ما بود
لالایی: اردلان سرفراز / فرید زلاند / آندرانیک / داریوش
Kurosh Zeighami retweeted
ماجرای شعارهای #آبدانان، چه راست باشه چه دروغ، دو تا چیز رو در مورد کمپ پهلوی بر ملا میکنه:
۱. به یک بازتوانی روانی بعد از دروغها و شسکت عمیق و همهجانبهی دی نیاز دارن.
۲. به کسب یا نمایش مقبوليت و مشروعیت در کردستان نیاز مبرم دارند.
توصیه: راهش این نیست، کار نمیکنه!
Kurosh Zeighami retweeted
آنچه علی افشاری در بسیاری از اظهارنظرهایش ارائه میدهد، دیگر نامش «تحلیل» نیست؛ او دانسته اتهام میزند و با برچسبزنیهای هدفمند، میکوشد صورتمسئله را تحریف کند. اما بیایید برای لحظهای، این رویه مخرب را یک «مدل تحلیلی» معتبر فرض کنیم و با همان متر و معیار خودش به سراغ کارنامه او برویم.
در منطق تقلیلگرایانه و اتهاممحور آقای افشاری، کوچکترین همپوشانی یا استناد بیرونی، بلافاصله به معنای وابستگی، سرسپردگی یا پیش بردن پروژه یک جریان خاص تعبیر میشود. حالا اگر همین عینک را به چشم بزنیم و آرشیو مراکز پژوهشی اسرائیل را ورق بزنیم، به نتایج تأملبرانگیزی میرسیم؛ جایی که نام علی افشاری بارها بهعنوان منبع و تحلیلگر مورد استناد اندیشکدههای اسرائیلی قرار گرفته است:
مرکز مطالعات خاورمیانه و آفریقای موشه دایان (دانشگاه تلآویو) – بهمن ۱۳۹۴ (فوریه ۲۰۱۶): این مرکز پژوهشی در بولتن عبری خود به نام «کندو» (Beehive)، برای ارزیابی فضای سیاسی ایران، مستقیماً به یادداشت او درباره رد صلاحیت حسن خمینی در انتخابات مجلس خبرگان استناد کرد.
انجمن تفکر منطقهای (اسرائیل) – ۲۴ خرداد ۱۴۰۳ (۱۳ ژوئن ۲۰۲۴): این اندیشکده اسرائیلی در گزارشی عبری، تحلیل و پیشبینی او را درباره کارنامه ابراهیم رئیسی و مهندسی شدن انتخابات ریاستجمهوری منتشر و بررسی کرد.
انجمن تفکر منطقهای (اسرائیل) – ۲۲ شهریور ۱۴۰۳ (۱۲ سپتامبر ۲۰۲۴): در مقاله تحلیلی دیگری در همین نهاد اسرائیلی، مجدداً به نام و ارزیابیهای پیشین او درباره روند تحولات انتخابات ایران ارجاع داده شد.
پرسش ساده است: بر اساس همان منطقی که خود آقای افشاری ترویج میکند، آیا اکنون باید نتیجه گرفت که او یکی از منابع تغذیه اندیشکدههای اسرائیلی است و «برای اسرائیل کار میکند»؟
قطعا در عرف حرفهای رسانه و پژوهش، نقلقول شدن دیدگاه یک تحلیلگر به معنای وابستگی او نیست؛ اما اگر قرار باشد با استانداردهای دوگانه و شیوه برچسبزنی خود او قضاوت کنیم، این پرونده برایش کاملاً باز است. این تناقض، پیش و بیش از هر چیز، بیاعتباری روشهای تخریبی او را عیان میکند.
اوج سستی در این «مدل تحلیلی» آنجا روشن میشود که تمام این فضاسازیها و اتهامزنیها علیه ما، تنها بر پایه مقالهای بنا شده که نهتنها موضع رسمی آن روزنامه نبوده و صرفاً در بخش «دیدگاهها» (Opinion) منتشر شده است، بلکه از همه مهمتر، نویسنده در آن متن حتی یک کلمه هم از مواضع «کنگره آزادی ایران» نقل نکرده و تنها به ذکر نام آن بسنده کرده است!
در برابر این قبیل هیاهوها و پروندهسازیهای مسموم، موضع ما کاملاً روشن و خدشهناپذیر است: «کنگره آزادی ایران» نه هرگز به هیچ دولت و کشوری وابسته بوده، نه بودجهای دریافت کرده و نه در آینده چنین خواهد کرد. ما عمیقاً باور داریم که رهایی و آزادی ایران، تنها در گرو شکلگیری یک اپوزیسیون متکثر، ملی و دموکرات است و با وجود تمام این تخریبها، استوار و مصمم در همین مسیر گام برمیداریم.
#پاینده_ایران
#زن_زندگی_آزادی
پ.ن. نامبرده سالهاست من را بلاک کرده! لطفاً دوستانش به دستش برسانند.
🤖 Made with AI
Kurosh Zeighami retweeted
فاجعه جان سپردن ۱۳ کارگر و کارمند در دهلران بار دیگر زخمهای عمیق معیشتی را نمایان کرد. حضور امروز مردم آبدانان در خیابانها در امتداد اعتراضات پیشین آنان در دی ماه سال گذشته فریاد دادخواهی و گرامیداشت یادجانباختگان راه آزادیست.
Kurosh Zeighami retweeted
آیا میتوان با وجود اختلافات بنیادین سیاسی، برای عبور از یک بنبست مشترک همکاری کرد؟
مهمترین مسأله ما اکنون شاید یافتن قواعدی برای همکاری میان نیروهایی است که اختلاف دارند، اما از تداوم وضع موجود همگی زیان میبینیم.
Kurosh Zeighami retweeted
مدتهاست که نمیرسم اینجا مطلب مفصلی بنویسم؛ دلیل اصلیش هم از یک طرف فشار کار حرفهایست و از طرف دیگر کارهای کنشگری مربوط به ایران، از جمله، برخی فعالیتهایم در «کنگره آزادی ایران» (@if_congress) که در ۶-۷ ماه گذشته به کارهای قبلی اضافه شده. در این مدت، انواع تهمتها و دروغها را در مورد این حرکت دیدهام، شنیدهام، و رد شدهام؛ ولی احساس کردم شاید بد نباشد بعضی مسائل را شفافتر کرد. این نوشته را در چند قسمتِ مرتبط ولی جدا از هم مینویسم که با حوصله توییتر هم سازگارتر باشد.
ولی قبل از هر چیز، یادی کنیم از کشتهشدگان و آسیبدیدگان آبان ۱۳۹۸؛ وقایع سال ۹۸، در رویکرد خیلی از ما نسبت به ایران عزیز تغییرات بنیادین ایجاد کرد. حتی برای خیلی از ما که از مدتها قبل به این نتیجه رسیده بودیم مسیر «اصلاحات» به بنبست رسیده و ج.ا. باید برود؛ بگذریم.
و اما در مورد کنگره آزادی، سعی میکنم به این وجوه بپردازم: کنگره کجاست، در این مدت چه کارهایی کرده، و اتهامهایی که در مورد «رابطه با قدرتهای خارجی» و «جمهوری اسلامی» (!) در موردش مطرح میشود، چقدر موثق است.//
teapaw.org/BashirSadjad/status/15…
Replying to @BashirSadjad
۹) مستقل از اینکه ج.ا. کی و چگونه سقوط میکند، عذاب وجدان انفعالم در مورد جنایت آبان، تا آخر عمر برایم خواهد ماند. در طول آن یک هفته نحس که ارتباطمان با ایران قطع بود و مردم سلاخی شدند، ساکت بودیم، چون این حجم از جنایت عریان را باور نمیکردیم. //
Kurosh Zeighami retweeted
موضوع دوم که نیازمند روشنگری است، مسئله کنگره آزادی ایران است. مقاله کاپلان به دستاویزی برای طرح اتهاماتی علیه این نهاد، از جمله از سوی علی افشاری، تبدیل شده است. درحالیکه پیشنهاد یک تحلیلگر خارجی و ذکر نام کنگره در مقاله او، نه سند وابستگی سیاسی و سازمانی است و نه نشانه پذیرش آن پیشنهاد از سوی کنگره.
آقای افشاری خود اذعان میکند که مقاله سند وابستگی مالی یا سازمانی نیست، اما همزمان از آن برای نتیجهگیری درباره «ماهیت» کنگره استفاده میکند. این تناقض نیازمند توضیح است. نقد سیاسی حق همگان است، اما نسبتدادن وابستگی مستلزم ارائه شواهد معتبر است، نه استنتاج از دیدگاه شخص ثالث.
استقلال سیاسی و اجتماعی کنگره آزادی ایران باید مبنای هرگونه تعامل داخلی و بینالمللی آن باشد, استقلالی که با گفتوگو و دیپلماسی منافاتی ندارد.
2-کنگره آزادی ایران؛ نهاد مشارکت سیاسی، نه قطعهای از یک طرح خارجی
کاپلان در کنار شبکههای داخلی اپوزیسیون و رضا پهلوی، نام کنگره آزادی ایران را نیز مطرح میکند و پیشنهاد میدهد این نیروها حول چارچوبی مشترک برای دوران گذار گرد آیند.
اما ذکر نام یک نهاد سیاسی در مقاله یک تحلیلگر خارجی، نه نشانه توافق آن نهاد با پیشنهاد نویسنده است و نه دلیلی بر مشارکت در طراحی آن. هیچ تحلیلگری، صرفاً با نامبردن از یک سازمان، نمیتواند برای آن تعهد سیاسی ایجاد کند.
کنگره آزادی ایران را نیز نباید به یک ائتلاف انتخاباتی، دولت در تبعید یا ساختاری برای تقسیم مناصب آینده تقلیل داد. جایگاه چنین نهادی باید بر اساس اسناد تأسیسی، سازوکارهای دموکراتیک، مشارکت اعضا و عملکرد واقعی آن ارزیابی شود. نقش احزاب، تشکلهای صنفی و مدنی، فعالان مستقل و شبکههای اجتماعی در این چارچوب، نباید به تأمین نیروی انسانی برای پروژه انتقال قدرت محدود شود.
کنگره آزادی ایران نه نیروی نیابتی دولتهای منطقهای و فرامنطقهای است و نه باید چنین جایگاهی پیدا کند. استقلال سیاسی و اجتماعی آن باید در تمام سطوح، از تصمیمگیری و تأمین مالی تا دیپلماسی و تعیین راهبرد، حفظ و با سازوکارهای شفاف تضمین شود.
این استقلال به معنای نفی روابط بینالمللی نیست. ارتباط با پارلمانها، نهادهای حقوق بشری، دولتها و سازمانهای بینالمللی میتواند بخشی از فعالیت مشروع سیاسی باشد؛ اما هیچ رابطهای نباید حق تصمیمگیری مستقل جامعه و نهادهای سیاسی آن را محدود کند.
در همین زمینه، نوشته علی افشاری با عنوان «برملا شدن ماهیت کنگره آزادی ایران» نیز نیازمند نقد است. ایشان از یکسو اذعان میکند که مقاله کاپلان سند وابستگی سازمانی یا مالی نیست، اما از سوی دیگر، همان مقاله را مبنای داوری درباره ماهیت و اهداف کنگره قرار میدهد.
این دو گزاره با یکدیگر سازگار نیستند. ادعای وابستگی باید بر اسناد مشخص، روابط قابل اثبات، تصمیمهای مشترک یا شواهد معتبر مالی و سازمانی استوار باشد. عبارتهایی مانند «آبشخور» یا «گروههای قومی مسلح متکی به ساختار سلطه جهانی»، بدون ارائه مستندات روشن، جایگزین تحلیل حقوقی و سیاسی نمیشوند.
از سوی دیگر، نگرانی آقای افشاری درباره مهندسی آینده ایران از بیرون، موضوعی قابل بحث و جدی است. اما همین نگرانی باید به دفاع از استقلال همه نیروهای سیاسی و حقوق برابر همه جوامع منجر شود، نه به تقلیل جنبشهای کوردی به نیروهای نظامی وابسته یا نادیدهگرفتن عاملیت سیاسی آنان.
نقد مداخله خارجی زمانی انسجام دارد که هم با تحمیل رهبری از بیرون مخالفت کند و هم با بازتولید سلسلهمراتب داخلی که برخی جوامع را شایسته تصمیمگیری و برخی دیگر را صرفاً مسئول حفاظت از مرزها میداند.
Kurosh Zeighami retweeted
در چند روز گذشته، مقاله ست دی. کاپلان در جروزالم پست، دستاویزی برای طرح اتهامات و حملاتی علیه کنگره آزادی ایران و جنبش سیاسی کوردستان شده است؛ از جمله ادعاهایی که علی افشاری مطرح کرده است.
تلاش میکنم در چند توئیت، هم پیشفرضها و پیشنهادهای سیاسی کاپلان را به چالش بکشم و هم به اتهاماتی پاسخ دهم که با استناد به این مقاله مطرح شدهاند.
چون مسئله فراتر از دفاع از یک نهاد یا جنبش سیاسی است، بلکه بحث بر سر استقلال سیاسی، حق تعیین سرنوشت، عاملیت جامعه و این پرسش بنیادین است که آینده ایران را چه کسانی، بر اساس چه اصولی و با چه مشروعیتی باید رقم بزنند.
1-جنبش کوردستان؛ نیروی مرزبانی یا سوژه مستقل سیاسی؟
یکی از مهمترین بخشهای مقاله کاپلان، نحوه صورتبندی نقش سازمانهای کوردی است. نویسنده شبکهها و تجربه سازمانی آنان را به رسمیت میشناسد، اما تأکید میکند که یک منطقه کوردی بهتنهایی نمیتواند بدیل سیاسی ایران باشد و «رهبران معتبر فارس» باید نقشی محوری در شکلدهی به چارچوب ملی ایفا کنند.
در اینجا مسئله صرفاً انتخاب واژگان نیست، بلکه نوعی تقسیم کار سیاسی مطرح میشود. چرا ظرفیت سازمانی، مقاومت و اداره سرزمین به جنبش کوردستان نسبت داده میشود، اما رهبری سیاسی سراسری به هویت اتنیکی دیگری پیوند میخورد؟ چه مبنای دموکراتیکی وجود دارد که اعتبار سیاسی سراسری را به فارسبودن رهبران وابسته کند؟
هیچ جامعهای بهتنهایی نماینده تمام ایران نیست؛ این اصل درباره کوردها، فارسها و همه جوامع دیگر یکسان است. اما از این واقعیت نمیتوان نتیجه گرفت که برخی جوامع باید نیروی میدانی باشند و برخی دیگر صاحبان طبیعی تصمیمگیری در مرکز.
جنبش سیاسی کوردستان تاریخ، مطالبات و پروژههای سیاسی مستقل خود را دارد. حق تعیین سرنوشت و خودمدیریتی/فدرالیسم، مشارکت برابر و بهرسمیتشناختن هویت سیاسی و فرهنگی، مطالباتی نیستند که بتوان آنها را تا پس از تغییر حکومت به تعویق انداخت.
پاسخ به این پرسشها بسیار تعیینکننده است که آیا قرار است جنبش کوردستان بار دیگر برای تغییر قدرت در تهران هزینه بپردازد، اما پس از آن همچنان در جایگاه اپوزیسیون دائمی مرکز باقی بماند؟ یا قرار است مناسبات قدرت بهگونهای تغییر کند که کوردستان و دیگر جوامع ایران، صاحبان برابر تصمیمگیری درباره آینده مشترک باشند؟
این پرسشها نه دعوت به انزواست و نه نفی همکاری سراسری؛ بلکه مطالبه عبور از رابطه نابرابر مرکز و پیرامون است.
کوردستان نباید صرفاً جغرافیای حفاظت و مقاومت باشد، همانگونه که تهران نباید جایگاه انحصاری تعریف آینده ایران باقی بماند.
کنگره آزادی ایران و دستور زبان کهنه اتهام؛ وقتی بدیل جدی میشود
پاسخی به علی افشاری و اتهاماتی که سندی برای آنها نداشت.
ورشو، فوریه ۱۹۸۹. در کاخی که سالها نشانی از اقتدار حزب بود، میزی گرد چیدهاند؛ گرد، تا هیچکس بالای مجلس ننشیند. یک سوی میز وزیر کشوری نشسته که رهبران «همبستگی» را روانه زندان کرده بود و سوی دیگر همان رهبران. مطبوعات حزبی سالها این مردان را مزدور امپریالیسم و آلت دست واشنگتن خوانده بودند. آن اتهامها هنوز در هوای اتاق معلق است؛ تنها چیزی که عوض شده، وزن متهم است. همبستگی به جایی رسیده بود که دیگر نمیشد با یک برچسب از سر راهش گذشت.
یادداشت علی افشاری را که میخواندم، این تصویر رهایم نمیکرد. تاریخ گذارهای سیاسی قاعدهای ساده و تلخ دارد: اتهام «ساخت خارج» درست در لحظهای به اوج میرسد که بدیلی جدی شده باشد. کسی برای جریانی بیوزن یادداشت «برملا شدن ماهیت» نمینویسد. بدیلهای کاغذی را نقد نمیکنند؛ از کنارشان میگذرند.
پاسخ را از جایی آغاز میکنم که افشاری بیش از همه به آن تکیه کرده است: زبانش. واژگان این یادداشت، از «آبشخور» و «خلقالساعه» تا «وابستگی» و «یکپارچگی»، همان واژگانی است که جریان اصلاحطلب جمهوری اسلامی چهار دهه در برابر هر مطالبهای به کار برده که از افق نظام فراتر میرفت. در آن دستور زبان، هر بدیلی یا مقدمه «سوریهای شدن» است، یا «پروژه بیگانه»، یا تهدیدی علیه «تمامیت ارضی». افشاری از جمهوری اسلامی فاصله گرفته است؛ دستور زبانش هنوز نه.
ماهیتی که برملا نشد
عنوان یادداشت وعده افشاگری میدهد و متن، در میانه راه، وعدهاش را پس میگیرد. نویسنده خود مینویسد که مقاله یک تحلیلگر «بهتنهایی سند وابستگی سازمانی یا مالی» نیست. با همین یک جمله، بنای یادداشت از درون فرو میریزد. وقتی سندی در کار نیست، چیزی برملا نشده است؛ آنچه میماند اتهامی است که جامه تحلیل به تن کرده.
پس صریح بگویم: تا امروز هیچ سندی از پیوند سازمانی یا مالی کنگره آزادی ایران با دولتی خارجی منتشر نشده است و افشاری نیز سندی عرضه نکرده. نسبت دادن وابستگی به یک نهاد سیاسی، بیهیچ شاهدی، نامی جز تهمت ندارد؛ و تهمت هر قدر با واژگان پژوهشی بزک شود، به مرتبه استدلال نمیرسد.
خطای روششناختی یادداشت هم نامی آشنا در منطق دارد: داوری درباره یک پدیده از روی سخن شخص ثالثی درباره آن. نوشته ست کاپلان نقشه ذهن کاپلان را نشان میدهد؛ درباره ما، که ناممان در آن نقشه آمده، چیزی نمیگوید. اگر این روش اعتبار داشت، اصلاحطلبان نیز باید «پروژه خارجی» شمرده میشدند، چرا که اندیشکدههای غربی سالها تعامل با آنان را راه تغییر در ایران معرفی میکردند. افشاری چنین حکمی درباره آنان نمیدهد و حق هم دارد. همین انصاف را از او درباره کنگره آزادی انتظار داریم. ما در کنگره آزادی ایران پاسخگوی نسخهای نیستیم که دیگران برایمان میپیچند. پاسخگوی اسنادی هستیم که خود نوشتهایم، تصمیمهایی که در مجمع گرفتهایم و راهی که پیش روی جامعه ایران گذاشتهایم.
آینه را برگردانیم
بیایید روش افشاری را یک بار به سوی خود او بچرخانیم. روایت «دست خارجی» و «اپوزیسیون وابسته» ستون فقرات تبلیغات جمهوری اسلامی علیه هر صدای مخالف بوده است. یادداشت او، درست در روزهایی که جمهوری اسلامی بیش از هر زمان به بیاعتبار کردن بدیلهایش نیاز دارد، همان روایت را این بار با امضایی از درون اپوزیسیون منتشر میکند. با منطق خود نویسنده، میشد یادداشتی نوشت به نام «برملا شدن ماهیت یادداشت افشاری» و از این همآوایی نتیجه گرفت که او با جمهوری اسلامی پیوندی دارد.
پازلی که قطعههایش جفت نمیشوند
کاپلان پیشنهاد میکند شبکههای مخالف داخل کشور، کنگره آزادی ایران، رضا پهلوی و دیگر چهرهها حول چارچوبی توافقشده برای گذار گرد آیند. توصیه به گرد آمدن، خود گواهی بر جدایی است؛ کسی وحدت دو چیز را که از پیش یکی هستند توصیه نمیکند. متنی که افشاری به آن استناد میکند، اگر درست خوانده شود، جدایی ماهیت و مسیر این جریانها از یکدگیر را تصدیق میکند.
استدلال یادداشت اما در چارچوبی جا خوش کرده که هیچ واقعیتی به آن راه ندارد. اگر ما در کنگره آزادی، با جریان پهلوی همنظر باشیم، دو قطعه از یک پروژه هستیم؛ اگر اختلاف داشته باشیم، اختلافمان «رقابت برای جایگاه برتر» در همان پروژه است. پوپر چنین گزارهای را، که هر مشاهدهای تاییدش کند و هیچ مشاهدهای ابطالش نکند، از قلمرو دانش بیرون میگذاشت. آنچه اینجا داریم پیشداوری است در ردای تحلیل.
طنز تلخ ماجرا این است که همین یادداشت چند سطر بعد ما را در کنگره آزادی «جماعتی ناهمگون» میخواند. چگونه یک نهادی میتواند همزمان آنقدر پراکنده باشد که انسجام نداشته باشد و آنقدر منسجم که قطعهای از طرحی واحد و بیرونی باشد. صحبتهای افشاری میان این دو اتهام ناسازگار سر در گم است.
میزهایی که از ناهمگونی ساخته شدند
بازگردیم به میز گرد ورشو. آنچه در آن بهار بر سر آن میز گذشت، از هر جهت «ناهمگون» بود: زندانبان و زندانی، کلیسای کاتولیک در نقش میانجی، اقتصاددانان لیبرال در کنار کارگران کشتیسازی گدانسک. چند ماه بعد، در نخستین انتخابات نیمهآزاد، همبستگی تقریبا همه کرسیهایی را برد که اجازه رقابت بر سرشان داده شده بود.
مادرید، اکتبر ۱۹۷۷. دو سال از مرگ فرانکو گذشته است. سانتیاگو کاریو، دبیرکل حزب کمونیستی که تا چند ماه پیش غیرقانونی بود، در کاخ مونکلوا پای سندی امضا میگذارد که دولت آدولفو سوارس، نخستوزیری برآمده از دل دستگاه فرانکو، پیش گذاشته است. کمونیستها، سوسیالیستها، ملیگرایان کاتالان و باسک و راستیهایی که دیروز در کابینه دیکتاتور نشسته بودند، همه پای یک میز. حاصل این ناهمگونی قانون اساسی ۱۹۷۸ بود؛ قانونی که «ملیتها و مناطق» اسپانیا را به رسمیت شناخت و کشور را بر پایه خودمختاری یکپارچه نگه داشت.
ژوهانسبورگ، دسامبر ۱۹۹۱. در سالن مذاکرات «کودسا»، حزب ملی، معمار آپارتاید، روبهروی کنگره ملی آفریقا مینشیند؛ سازمانی که شاخه مسلح داشت، رهبرش بیستوهفت سال در زندان گذرانده بود و دولت آپارتاید سالها آن را تروریست و دستنشانده مسکو میخواند. حزب اینکاتا هم آنجا است، با هوادارانی که در ناتال با هواداران کنگره ملی درگیر بودند. نام نلسون ماندلا تا سال ۲۰۰۸ در فهرست نظارت بر تروریسم ایالات متحده ماند. اگر معیار افشاری حاکم بود، این میز هرگز چیده نمیشد و آپارتاید شاید هنوز نام رسمی یک کشور بود.
سانتیاگو، ۱۹۸۸. دموکراتمسیحیهایی که بخشی از آنان پانزده سال پیش از سقوط آلنده استقبال کرده بودند، با سوسیالیستهای حزب خود آلنده کنار هم میایستند و در همهپرسی آن سال، پینوشه را با یک کلمه شکست میدهند: «نه».
هیچیک از این میزها همگون نبود. و در هر چهار مورد، نظام حاکم بدیل را «ساخت خارج» میخواند. همگونی آرمان دولتهای تکحزبی است، و جمهوری اسلامی بنای خود را دقیقا بر همین آرمان و بر دوگانه «خودی و غیرخودی» گذاشت. گرامشی در زندان فاشیسم به ما آموخت که بلوک تاریخی از نیروهای ناهمسان ساخته میشود و وحدتش را باید در مدیریت تضادها جست. ما در کنگره ناهمگونیمان را پنهان نمیکنیم. آن را ماده خام همان کاری میدانیم که ورشو و مادرید و ژوهانسبورگ و سانتیاگو پیش از ما کردند.
ملیتها: از برچسب تا قرارداد
آشناترین بخش یادداشت همینجا است. جمهوری اسلامی دههها مطالبات کردها، بلوچها، عربها و ترکها را با برچسب «تجزیهطلبی» و «دست خارجی» امنیتی کرد تا جای پاسخ سیاسی را به پاسخ نظامی بدهد. وقتی منتقد جمهوری اسلامی همین واژگان را تکرار میکند، آنچه زنده میماند چارچوب ذهنی خود نظام است، با امضایی تازه.
باور ما در کنگره این است که یکپارچگی ایران با بیرون نگه داشتن ملیتها حفظ نمیشود. اسپانیا کاتالانها و باسکها را به میز آورد و کشورش را نگه داشت. آفریقای جنوبی سازمانی را که تفنگ داشت به صندوق رای رساند. سکویی که نیروهای ملیتها را به گفتوگوی ملی میکشاند، سد فروپاشی است؛ و بستن در به رویشان، کوتاهترین راه به همان فروپاشی. پرسش ما از افشاری ساده است: بدیل شما برای این نیروها چیست؟ و اگر به حضور نیرویی مشخص در کنگره نقدی دارد، ما آماده شنیدن هستیم؛ به شرط آنکه نقد به سند و رفتار مشخص ارجاع دهد و یک ملت را در یک صفت خلاصه نکند.
بار اثبات
در هر منازعه فکری شرافتمندانه، بار اثبات بر دوش مدعی است. ما در کنگره آزادی بارها و بهطور علنی گفتهایم که کنگره ایرانیمحور است، به پشتیبانی مردم ایران تکیه دارد و هیچ دولت یا نهاد خارجی در سازماندهی آن دست نداشته است. افشاری در برابر این موضع علنی نه سندی میآورد و نه شاهدی؛ تنها تلمیح و تداعی. نشاندن اشاره به جای شاهد، شگرد کهنه دستگاه تبلیغاتی جمهوری اسلامی است.
میان تعامل با جهان و وابستگی فاصلهای هست به اندازه فاصله سیاست و سرسپردگی. همبستگی لهستان از حمایت اتحادیههای کارگری غرب بهره برد و کنگره ملی آفریقا از تحریمهای جهانی علیه آپارتاید؛ هیچیک به این دلیل «ساخت خارج» نشدند. معیار، استقلال تصمیم است. هر کس مدعی است ما این استقلال را از دست دادهایم، باید نشان دهد کدام تصمیم، در کجا و به خواست چه کسی گرفته شده است.
سیاست «نه»
یادداشت افشاری با این جملهها تمام میشود که مردم ایران برای دموکراسی و با حفظ یکپارچگی سرزمینی مبارزه میکنند، و ایران نه ملک جمهوری اسلامی است، نه آزمایشگاه طرحهای ژئوپلیتیک و نه غنیمت مدعیان رهبری. ما در کنگره با تکتک این کلمات همنظر هستیم. پس اختلاف کجا است؟
اختلاف در کار ساختن است. هگل میان نفی انتزاعی، که تنها «نه» میگوید و در خلایی که پدید آورده از حرکت باز میایستد، و نفی متعین، که صورت بعدی را در دل خود حمل میکند، تمایز میگذاشت. متن افشاری روی پله نخست ایستاده است: نه به جمهوری اسلامی، نه به مداخله، نه به پهلوی، نه به کنگره، نه به نیروهای ملیتها. از پس این همه «نه»، چه میماند؟ همان منطقی که اصلاحطلبی سالها با آن نفس کشید: وقتی هر بدیلی خطرناک خوانده شود، تنها گزینه «امن»، به روش حذف، وضع موجود است.
شیلیاییها در ۱۹۸۸ با یک «نه» دیکتاتوری را شکست دادند؛ اما آن «نه» به یک «آری» تکیه داشت؛ به جبههای که پیشاپیش ساخته شده بود. «نه» افشاری اما پشت سر خود هیچ نمیگذارد. شاید این نیت نویسنده نباشد؛ اما کارکرد استدلال او است، و در سیاست، کارکرد از نیت سنگینتر است.
صندلی خالی
ما در کنگره آزادی از نقد استقبال میکنیم، به شرط آنکه بر زمین و با استدلالات درست بایستد: یعنی اسنادمان، انتخابات مجمع و ارکان، شفافیت سازوکار تصمیمگیری و پیوندمان با جامعه درون ایران. چنین نقدی ما را استوارتر میکند. دعوتمان از افشاری نیز همین است: از تداعی به سند، از تبار به برنامه.
نقدی که از برنامه آغاز شود، نهاد را میسازد. نقدی که از تبار آغاز شود، تنها یک چیز را ثابت میکند: این بدیل، دیگر یک فرضیه نیست؛ یک آلترناتیو جدی است.
در واقع اتهامات بدون سند افشاری درباره کنگره آزادی، بهجای اینکه برملا کردن حقایق پنهان باشد؛ برملا کردن این حقیقت عیان است که: کنگره آزادی ایران، امروز یک آلترناتیو جدی است.
کوروش ضیغمی
۱۵ نوامبر ۲۰۲۶
Kurosh Zeighami retweeted
خوزستان، آبانهای بسیاری را به یاد دارد، از خیابانهای کوتعبدالله که هفت سال پیش، در همین روزها، در اعتراض به مرگ مشکوک حسن حیدری، شاعر عرب اهوازی، شاهد خیزش مردم بود، تا نیزارهای ماهشهر که به یکی از تلخترین روایتهای سرکوب خونین آبان ۹۸ بدل شد.
در خوزستان، سرزمینی که بر ثروتی عظیم از نفت استوار است، سهم مردم از این ثروت همچنان محرومیت، تبعیض و بیعدالتی است. نفت از زیر پای مردم میگذرد، اما حاصل آن هرگز به سفرههایشان نمیرسد.
Kurosh Zeighami retweeted
هفت سال گذشته، اما حقیقت آن روزها هنوز زنده است؛ در روایت خانوادههایی که عزیزانشان را از دست دادند، در صدای دادخواهانی که در برابر تهدید و سرکوب سکوت نکردند و در حافظه نسلی که اجازه نداد خون جانباختگان به فراموشی سپرده شود. دادخواهی ادامه دارد؛ تا روشن شدن حقیقت، تحقق عدالت و پاسخگویی عاملان این جنایت.
و این آبان ادامه دارد ...
پیشبینی ۲ ماه پیش من از انتخاباتهای پیشرو در امریکا...
این کارهای ترامپ در جنگ با ایران، تحریمهای غیرانسانی علیه کوبا که زندگی مردم را مختل کرده، توهین به حاکمیت ملی کانادا و تعرفههای تحمیلی، و البته شکافسازی در جامعه امریکا، و بسیاری کار غلط دیگر، باعث خواهد شد جمهوریخواهان برای سالهای زیادی در انتخاباتهای بعدی به حاشیه بروند.
1
22
1,635
همکاری که چند ماه پیش همسرش را از دست داد، امشب تعریف میکرد: نامهی شرکت بیمه سه هفته بعد از خاکسپاری رسید؛ مودبانه، رسمی و با تسلیتی در سطر اول که ظاهرا برای همه یکسان چاپ میشود. در سطر آخر عددی نوشته شده بود؛ ارزش سی و هشت سال زندگی، تا دو رقم اعشار.
نامه را چند بار خوانده بود و هر بار نگاهش روی دو رقم بعد از ممیز مانده بود. میگفت نمیدانست کدام بخش از همسرش در آن چند سکهی آخر جا شده است؛ خندهاش، عادت بد صبحهایش، یا صدای کلیدش پشت در.
کانت معتقد بود در قلمرو غایات، هر چیزی یا قیمت دارد یا کرامت؛ آنچه قیمت دارد میتواند با چیز دیگری جایگزین شود و آنچه کرامت دارد، هیچ معادلی ندارد. شرکتهای بیمه اما سالها است این تمایز را کنار گذاشتهاند. سن، شغل، درآمد و امید به زندگی را کنار هم میگذارند و از دل آن عددی بیرون میآورند که که ادعا میکند میتواند جای یک انسان را پر کند.
عدد دقیق است و همین دقت، بیرحمترین بخش آن است؛ چون فقط چیزی را میشود تا دو رقم اعشار سنجید که دیگر کسی به چشمهایش نگاه نمیکند.
آنچه از یک انسان در فرمول باقی میماند، دو رقم اعشار است؛ مثل خاکی که بعد از خاکسپاری روی کفشها میماند.
این فرمولها و حسابوکتابهایِ پر کردنِ جایِ کسی که پر کشیده است شاید منطقی داشته باشند و حتی تا آخرین رقم اعشار درست باشند اما باز در خانه یک صندلی اضافه میآید.
فوکو قدرت مدرن را قدرتی میدانست که زنده نگه میدارد و میگذارد بمیرد. در فرمول بیمه، این گذاشتن حتی صدا هم ندارد؛
مرگ
پیش از آنکه برسد
قیمتگذاری شده است
و آدم
تمام عمر
قسط زمانی را میدهد
که از او گرفتهاند.
سرکوب برای ادامه پیدا کردن به هیولا نیاز ندارد؛ به شیفت صبح، شیفت عصر و قسطهایی نیاز دارد که سر ماه باید پرداخت شوند. کارگر کارخانهی گاز اشکآور هیچوقت تصمیم نگرفته بخشی از ماشین سرکوب باشد. فقط یک روز آگهی استخدام را دیده، یک روز قرارداد را امضا کرده و هر روز بعد از آن، کارش را درست انجام داده است.
دستها زودتر از وجدان عادت میکنند؛ و وجدانی که هر روز ساعت هفت صبح با دستهایش کارت میزند، کمکم یاد میگیرد که سکوت هم نوعی مهارت شغلی است.
تا روزی که رنج بیعدالتی، خود او را از قامت کارگر تبدیل به معترض میکند و سکوت را میشکند و همان گاز اشکآور به سویش شلیک میشود.
مارکس در دستنوشتههای ۱۸۴۴ معتقد بود محصول کار، مثل نیرویی بیگانه و مستقل، در برابر کارگر میایستد. او احتمالا به گاز اشکآور فکر نمیکرد؛ اما تصویری دقیقتر از این کمتر پیدا میشود:
ماشین سرکوب، کاملترین شکل خودش را جایی پیدا میکند که دود، راه خانه را بلد است؛
مثل فرزندی که هیچکس منتظر بازگشتش نیست، برمیگردد
و هر شب
در سینهی کسی میخوابد
که او را
به دنیا آورده است.
















