امید هاشمی

«این دام است، همگی‌تان را می‌اندازند ته دره!» تازه ۲۶ روز بود که از دیدن چند روزه‌ی فرزندانش به ایران بازگشته بود. چند روز قبل از ۲۰ آبان به یکی از دوستان نویسنده‌اش گفته بود که دیشب با جعبه شیرینی، برای آخرین تهدیدها به خانه‌ام آمده بودند. ما هرگز نخواهیم دانست که دکتر غفار حسینی، نویسنده‌ی ممنوع‌کار، مترجم و استاد اخراجی دانشگاه ملی، چه در آن آخرین “بازجویی دوستانه” به حرامیان وزارت اطلاعات گفته بود که ناگهان نه دیگر جواب تلفن‌هایش را داد و نه وقتی دوستانش در کانون نویسندگان، به خانه‌اش مراجعه کردند، در را بر آن‌ها گشود. هرگز نخواهیم دانست که چه بر سر او در شامگاه ۲۰ آبان ۱۳۷۵ رفت، وقتی گماشتگان بُت اعظم، شبانه به خانه‌اش یورش بردند، کتکش زدند و با تزریق پتاسیم، سکته‌اش دادند. تا چند روز هیچ‌کس خبردار نشد. تا که همسایگان به کلانتری اطلاع دادند، چراغ‌ها روشن است و صدای رادیو قطع نمی‌شود. علت تهدید کردنش، پافشاری او بود به حق آزادی بیان و مخالفتش با سانسور، و به حضور فعالی که در “جمع مشورتی کانون نویسندگان” داشت. بعدها اما گفتند که دلیل کشتن و سر به نیست کردنش، این بود که به قول هوشنگ گلشیری با یک جمله، قوی‌ترین تحلیل‌ها را از وضعیت می‌کرد، و به گفته‌ی اسماعیل نوری‌علا، با دقت شگفت‌انگیزی، منطق تهدیدها و سرکوب “برادران حرامی” را حدس زده بود. گواهش همان هشداری بود که چند ماه قبل از شامگاه ۲۰ آبان که برای آخرین‌بار سراغش رفتند و با تزریق سم او را کشتند، به همکارانش داد. به دوستانش در کانون نویسندگان گفته بود که نه دعوت انجمن نویسندگان ارمنستان را باور می‌کنم و نه به شما توصیه می‌کنم که به این سفر بروید. گفته بود این دام وزارت اطلاعات است. می‌خواهند همگی‌تان را با اتوبوس به ته دره بیاندازند. که همین هم بود! دو بار تلاش برای کشتن ۲۰ نویسنده ‌و شاعر با پرت کردن اتوبوس نویسندگان به انتهای دره، که البته نتیجه نداد و موجب رسوایی جهانی‌شان شد. برای همین هم، حرامیان سراغ دکتر غفار حسینی رفتند تا انتقام شکست‌شان را از کسی بگیرند که در آخرین متنی که در جمعی از دوستان نویسنده‌اش چند ماه پیش از قتلش خوانده بود، گفته بود؛ اجازه نمی‌دهم از من چیز دیگری بسازند، «حتی اگر می‌خواهند این پیکر زنده را که هوای سنگین راه نفسش را بسته است، مُثله کنند، از شکل بیندازند، گوشت و استخوانش را خمیر کنند…» /۱