Ali Ayvalı, CFA retweeted
Abraham Wald (1902–1950), "hayatta kalma yanılgısı" (survivorship bias)
En ünlü hikâyesi İkinci Dünya Savaşı'ndan, Columbia'daki İstatistik Araştırma Grubu'nda (SRG) geçer. Ordu, görevden dönen bombardıman uçaklarındaki kurşun deliklerine bakıp en çok delinen yerlerin zırhlanmasını düşünüyordu. Wald tersini söyledi: Delikli yerler, vurulduğu hâlde uçağın geri dönebildiği bölgelerdi. Asıl zırhlanması gereken yerler, dönen uçaklarda hiç delik olmayan bölgelerdi, örneğin motorlar. O bölgelerden vurulan uçaklar zaten geri dönemiyordu. Bu, yalnızca hayatta kalanlara bakıp yanlış sonuç çıkarmanın klasik örneği oldu.
Yalnızca elemeden geçebilmiş örneklere bakıp elenenleri hiç hesaba katmamaktır. Elenenler görünmediği için de yanlış sonuç çıkarılır. Wald'ın uçaklarında olduğu gibi, eksik veri çoğu zaman en önemli veridir.
Gündelik hayatta bu şöyle görünür:
•"Okulu bırakıp milyarder oldu" hikâyesini duyarız. Okulu bırakıp hiçbir şey olamayan binlercesini duymayız.
•Borsada "her şeyini tek hisseye bastı, 10 kat yaptı" diyen konuşulur. Aynı şeyi yapıp her şeyini kaybedenin sesi çıkmaz.
•Kurulan her yeni girişimde bir başarı hikâyesi anlatılır. Kapanan girişimler ise listelerden kendiliğinden düşer.
Başarı ses çıkarır, başarısızlık sessiz kalır. Bu yüzden riskin ödüllendirildiğini sanırız. Oysa çoğu zaman ödüllendirilen risk değil, şanstır.
Ali Ayvalı, CFA retweeted
Fatma Betül Sayan Kaya’nın Tera Menkul ile bireysel portföy sözleşmesi var.
Hesabını Tera Menkul yönetiyormuş.
Erdin Özel, Novatra Varlık’ın asıl sahibi değilmiş. BDDK’dan izin almak için Özel adına yapılmış.
Novatra’nın asıl sahibi, borsa dolandırıcılığından ceza alan biri mi?
Fatma Betül’ün cebini Tera Menkul doldurdu
Telefonda görüştüğüm hukukçunun söyledikleri fon skandalının katman katman derinleştiğini bana düşündürüyor.
Duyduklarıma inanmakta zorluk çekiyorum...
İsmail Saymaz yazdı
sozcu.com.tr/fatma-betul-un-…
Ali Ayvalı, CFA retweeted
"İnsanı yaşat ki devlet yaşasın"
Şeyh Edebali
Bu düşünce Türk-İslam devlet geleneğinde çok eskidir. Buna "adalet dairesi" denir: Devlet askerle, asker hazineyle, hazine halkla, halk ise adaletle ayakta durur. Zincirin halkalarından biri koparsa düzen bozulur. Bu anlayış 11. yüzyılda Yusuf Has Hacib'in Kutadgu Bilig'inde de, sonraki dönemlerde Osmanlı siyasetnamelerinde de görülür. Yani sözün kökeni ne olursa olsun, ifade ettiği fikir bu topraklarda yüzyıllardır yaşıyordu son zamanlarda bu geleneğin ölmesi için can hıraş bir grup elinden geleni yapıyor
This Post is from a suspended account. Learn more
Ali Ayvalı, CFA retweeted
Gelişmekte olan 24 ülkenin son 15 yıllık borsa getirisine dolar bazında baktım. Türkiye sondan ikinci. Bizden kötü olan tek ülke, borç kriziyle neredeyse batan Yunanistan.
Tayvan yılda %13 getirmiş, Hindistan %5,8, Çin bile %4,1. Brezilya, Mısır, Şili gibi "kötü" bildiğimiz ülkeler başa baş. Biz yılda %1,9 kaybetmişiz. 2011'de BIST'e 100 dolar koyan bugün 73 dolarla oturuyor.
TL bazında her gün rekor haberi okuyoruz ama bu rekorların hiçbiri kur kaybını telafi etmeye yetmedi. Asıl mesele de burada.
Son 15 yılı kur şoklarıyla okuyunca tablo netleşiyor:
2013: Fed'in parasal sıkılaştırma sinyali tüm gelişmekte olan ülkeleri vurdu ama biz iç siyasi gerginlikle üstüne koyduk.
BIST dolar bazındaki zirvesini o yıl gördü, bir daha da göremedi.
2018: Ağustosta ABD ile kriz, dolar/TL birkaç haftada 4,7'den 7'ye fırladı. Şirketlerin döviz borcu bir anda katlandı.
2021: Enflasyon yükselirken faiz
indirildi. Dolar/TL birkaç ayda 8'den 18'e çıktı, enflasyon %80'leri gördü. 15 yılın en ağır tahribatı buydu.
Her şokta aynı şey oldu: borsa TL bazında koştu, dolar bazında eridi. Yabancı her krizde biraz daha çıktı, geri gelmedi. Piyasa sığlaştı, sığ piyasada da manipülasyon ve spekülasyon kolaylaştı.
Kur sabit olan Körfez ülkeleri, kurumları AB'ye bağlı Çekya, Macaristan listenin üst sıralarında. Bu tesadüf değil. Para politikasına güven, öngörülebilirlik ve hukuk güvencesi olmadan TL bazlı rekorlar kalıcı servet yaratmıyor.
Ali Ayvalı, CFA retweeted
Yıllardır borsaya "kumarhane" deyip uzak duran, parasını dövizde, altında, mevduatta tutan insanlar son birkaç yılda nihayet TL varlıklara yöneldi.
Çoğu hisse almaya cesaret edemedi, "fon daha güvenli, işini bilen yönetiyor" dedi.
Soruşturma sürüyor, kimin ne kadar sorumlu olduğunu yargı belirleyecek. Ama zarar çoktan verildi. "Borsa kumar, içeride birileri oynatıyor" diyen insana artık itiraz etmek zor. Kendi gözüyle gördü.
Bu insanlar bir daha kolay kolay gelmez. Parasını yine dövize, altına, eve, arsaya koyar. Yerli tasarruf sermaye piyasasına gelmeyince şirketler finansmanı yine bankadan, dövizle bulur, piyasa sığ kalır, sığ piyasada da aynı oyunlar tekrar oynanır.
15 yılda dolar bazında kaybettiren bir borsa, üstüne bir de güven kaybı. Asıl kaybedilen şey birkaç yüz milyar lira değil, bir neslin piyasaya olan inancı.
Gelişmekte olan 24 ülkenin son 15 yıllık borsa getirisine dolar bazında baktım. Türkiye sondan ikinci. Bizden kötü olan tek ülke, borç kriziyle neredeyse batan Yunanistan.
Tayvan yılda %13 getirmiş, Hindistan %5,8, Çin bile %4,1. Brezilya, Mısır, Şili gibi "kötü" bildiğimiz ülkeler başa baş. Biz yılda %1,9 kaybetmişiz. 2011'de BIST'e 100 dolar koyan bugün 73 dolarla oturuyor.
TL bazında her gün rekor haberi okuyoruz ama bu rekorların hiçbiri kur kaybını telafi etmeye yetmedi. Asıl mesele de burada.
Son 15 yılı kur şoklarıyla okuyunca tablo netleşiyor:
2013: Fed'in parasal sıkılaştırma sinyali tüm gelişmekte olan ülkeleri vurdu ama biz iç siyasi gerginlikle üstüne koyduk.
BIST dolar bazındaki zirvesini o yıl gördü, bir daha da göremedi.
2018: Ağustosta ABD ile kriz, dolar/TL birkaç haftada 4,7'den 7'ye fırladı. Şirketlerin döviz borcu bir anda katlandı.
2021: Enflasyon yükselirken faiz
indirildi. Dolar/TL birkaç ayda 8'den 18'e çıktı, enflasyon %80'leri gördü. 15 yılın en ağır tahribatı buydu.
Her şokta aynı şey oldu: borsa TL bazında koştu, dolar bazında eridi. Yabancı her krizde biraz daha çıktı, geri gelmedi. Piyasa sığlaştı, sığ piyasada da manipülasyon ve spekülasyon kolaylaştı.
Kur sabit olan Körfez ülkeleri, kurumları AB'ye bağlı Çekya, Macaristan listenin üst sıralarında. Bu tesadüf değil. Para politikasına güven, öngörülebilirlik ve hukuk güvencesi olmadan TL bazlı rekorlar kalıcı servet yaratmıyor.
Ali Ayvalı, CFA retweeted
Bugün hikayesi olan tek bir hisse var onuda kapanan hesabımda yazmıştım . Nasip umarım onu daha erken alıntılarız
Ali Ayvalı, CFA retweeted
Bugün uzun zamandır aramayan memur bir dostum aradı . 2022 Ocak ayında egea mı alayım hisse mi diye sormuş Tüpraş al 5 sene bakma demişim ne yapayım hala tutayım mı diye aramış .
Ali Ayvalı, CFA retweeted
It was one of the most beautiful universities in the world. The "hamas" excuse doesn't even begin to cover it.
22 Eylül 2026 küresel gündem: Ortadoğu'da yeni enerji cephesi, Trump-Xi zirvesi öncesi kritik müzakereler ve yapay zeka şoku piyasaları sarstı. Bugünün en önemli gelişmeleri ve Türkiye ekonomisine olası etkileri 🧵👇
2
3
316
7/ RUSYA YOLSUZLUK: Çin'in eski üst düzey generali Zhang Youxia yolsuzluktan ihraç edildi. Kremlin bağlantılı sahte belge şebekesi $6.9 milyar bankalardan geçirdi. Jeopolitik risk algısı yüksek; enerji ve emtia piyasalarında dalgalanma sürebilir.
1
44
















