Telefonu eline alan yargı dağıtıyor. Herkes, her alanda bir anda bilirkişi oluveriyor. Bazen ben de yapıyorum bunu sanırım.
Bir reklam içeriği daima belirli prosedürlere uygun olmak zorunda mı?
Ürettiğimiz her içerik belli kalıplara mı uymalı? Platformların dayattığı kurallara göre mi şekillenmeli? “Şu söylenmez, bu yazılmaz, o öyle olmaz...”
Neden olmasın?
Bazen çizginin dışına çıkmak iyidir. Hatta gereklidir.
Kaldı ki sen o içeriğin verilerini görüyor musun? Belki de “boktan” dediğin o içerik gayet iyi satıyor. Belki performansı yüksek, dönüşümü tatmin edici.
Nereden biliyorsun da bu kadar kesin hüküm veriyorsun?
İnanılır gibi değil.
Herkesin her şeyi en iyi bildiğini düşündüğü şu çağda, bazı insanların hâlâ kendini bilmemesi de ayrı bir ironi.
Bir içerik satıyorsa konu kapanmıştır.
Çalışıyorsa dokunma.
11
795
Çok bilindik bir kitap sitesinden bu ayın 13'ünde 54 adet kitap satın aldım. Yaklaşık 48 adedi stoklarda mevcut, geri kalanların ise 3-5 gün içerisinde temin edilebileceği taahhüt ediliyordu.
Bugün 10'uncu gün ve hiç hareket yok.
Basılı kitap sektörü mü zor durumda yoksa yıllardır kitap temin ettiğim bu site mi bilemedim. Fakat nereden bakarsan bak bir kitabın on gün içinde temin edilip gönderilememesi tatsız bir durum.
Basılı kitap dönemi bitiyor mu acaba, eğer ki durum böyleyse benim gibi dokunmayı, görmeyi seven insanlar için keyif kaçıran bir konu olacaktır bu.
Umarım düşündüğüm gibi değildir.
Dijital varlıklar bizim değildir. Basılı bilgiyi daima savunacağım.
6
680
En iyi mail gönderme aralıklarının sabah, öğle ve akşam yemeği sonrası olduğunu biliyor muydunuz?
8 yargıç üzerinde yapılan şartlı tahliye kararları araştırmasına göre, mola sonrası (sabah ilk dosya, öğle yemeği sonrası vb.) sunulan dosyaların yaklaşık %65’i onaylanıyor.
Ancak mesai ilerledikçe bu onay oranı giderek düşüyor, oturumun sonuna doğru neredeyse sıfıra iniyor. Bir sonraki molanın ardından onay oranı yeniden %65’e çıkıyor ve bu döngü gün boyu tekrarlanıyor.
Araştırmanın amacı, beynin sezgisel kısmı ile karar verici kısmının nasıl çalıştığını anlamak.
Sezgisel kısımda enerji tüketimi oldukça azdır. Fakat karar verici, denetleyici kısım (literatürde “2. Sistem” diye geçer) karmaşık ve dikkat gerektiren konularda oldukça fazla enerji harcar.
Yargıçların onay ve ret verme oranları da bu enerji tüketiminin karşılanabilir olduğu anlara göre değişiklik gösteriyor. Enerji yüksek iken karar vermeye daha açıklar, tükendikçe daha güvenli ve değişmez olan seçeneğe (ret) yöneliyorlar.
(Araştırmayı Hızlı ve Yavaş Düşünme kitabında bulabilirsiniz. Sayfa numarası baskıya göre değişebileceği için kitabınızda ilgili bölümü kendiniz bulabilirsiniz.)
Bu çalışma doğrudan eticaret ve mail gönderimi hakkında olmasada bize insan davranışları hakkında bir yol gösterici olabilir.
Kullanıcıların dikkati ve karar verme süreçleri de gün içinde benzer şekilde dalgalanıyor olabilir.
İyi bir başlığa sahip olan maillerin bu anlarda açılma oranı, içeriğin okunma ve satışa dönüşme oranı diğer zaman aralıklarına göre daha yüksek olacaktır.
Mail pazarlama konusunda destek olduğum markalarda, açılma oranları ile satışa dönüşme oranlarının bu saatlerde daha yüksek olması da bu yaklaşımı destekliyor.
İçinde bulunduğumuz çağda veriye sahip olma ayrıcalığı, geride bıraktığımız tüm çağlardan daha kıymetli. Fakat tek başına veriye sahip olmak yeterli değil, veriyi bilimsel ve psikolojik düzlemde ele almasını da bilmek gerekiyor.
Mail gönderimlerinizi bu yaklaşımla denemenizde bir kayıp olmayacaktır. Elbette doğru gönderim zamanı tek başına yeterli değildir.
Fakat başlamaya engel de olmamalı.
10
893
shopify.org.tr sitesi kime ait acaba, var mıdır aramızda bilen. tşk.
2
1
2,307
Meta panelinde bildiğimiz her şey değişti. Tüm kurallar yeniden yazıldı. Bunda şaşıracak hiçbir şey yok. Değişen dünyaya, teknolojiye ayak uyduruyorlar. Olması gerekende bu zaten.
Dünya her dönem değişmiştir, bundan sonra da değişecek ve dönüşecektir. Her zaman bu şekilde olmuştur.
Çünkü teknoloji sürekli gelişiyor, platformlar sürekli dönüşüyor. Ayakta kalmak isteyen her şirket de bu değişime uyum sağlıyor.
Değişmeyen tek şey ise pazarlamanın, biz kullanıcıların psikolojik yaklaşımıdır.
İnsanların dikkatini çeken şeyler, güven duymasını sağlayan unsurlar, karar verme süreçleri ve satın alma motivasyonları değişmiyor. Değişen sadece bu davranışların gerçekleştiği platformlar ve kullanılan araçlar.
İnsanların eylemlerini tetikleyen gerçekler hiçbir zaman değişmez. (Genellikle)
Bu yüzden pazarlamanın temelini algoritmalara değil, insan davranışlarına inşa etmek gerekir.
Pazarlamanın özü hiçbir zaman Meta paneli olmadı.
Her zaman insan oldu.
Kullanıcıların içinde bulunduğu koşulları göz önünde bulundurarak, pazarlamanın değişmeyen dinamikleri ile ilerlemeliyiz.
Gerisi sadece teferruat.
6
777
Saol dostum, çok faydası oldu. @ShopifySupport 👀
We’re aware of an issue impacting admins, checkouts, and storefronts. We are investigating and are working to resolve it. You can find the most up-to-date information about the issue on our status page at shopifystatus.com.
772
Büyüme stratejisi daha fazla trafik ile başlamaz; mevcut talebin nerede değer kaybettiğini görmekle başlar.
Meta, Google, GA4, Shopify ve email verisi ayrı ayrı okunduğunda yalnızca metrik üretir. Birlikte analiz edildiğinde ise markanın gerçek büyüme haritasını çıkarır.
Trafik nereden geliyor, hangi noktada satın alma niyeti oluşuyor, nerede güven kırılıyor, hangi ürün ilgi görüyor ama satmıyor, hangi kanal daha düşük bütçeyle daha yüksek değer üretiyor?
Bu yaklaşımda veri, tek başına cevap değil; doğru teşhis aracıdır.
Sepete ekleme yüksek ama satın alma düşükse sorun trafik değil, satın alma sürecindeki sürtünmedir.
Email listesi büyüyor ama gelir payı zayıfsa mesele kullanılan araç değil, sistem eksikliğidir.
Bir ürün yüksek ilgi görüyor fakat satışa dönmüyorsa reklam bütçesini artırmak yerine teklif, ürün sayfası ve güven unsurları yeniden ele alınmalıdır.
Strateji, metrikleri büyütmek değil; hangi metriğin hangi dönüşüm problemine işaret ettiğini doğru okumaktır.
Sürdürülebilir büyüme, bütçeyi artırmadan önce gelir sızıntısını tespit etmeyi gerektirir. Önce mevcut trafik daha verimli hale getirilir, ardından çalışan kanal beslenir, dönüşen ürün ölçeklenir ve retention sistemi güçlendirilir.
Reklam bütçesi ancak bu zemin kurulduktan sonra gerçek bir büyüme aracına dönüşür. Aksi halde yalnızca mevcut problemin maliyetini büyütür.
11
826
Meta’nın son yıllardaki güncellemeleri yalnızca “yeni özellikler” olarak değerlendirmek hata olur. Aslında yaşanan dönüşüm, dijital reklamcılığın çalışma mantığını kökten değiştiriyor.
Yıllardır performans reklamcılığı; hedef kitle seçimi, interest kombinasyonları, lookalike oranları, placement optimizasyonları ve manuel kampanya yapıları üzerinden yönetiliyordu. Reklam verenin en büyük avantajı, platform üzerindeki kontrol becerisiydi.
Bugün ise Meta’nın yönü çok daha farklı.
Advantage+ sistemleri, broad audience yaklaşımı, otomatik yerleşimler, Opportunity Score önerileri, AI destekli kreatif optimizasyonları ve algoritmik dağıtım modelleriyle birlikte Meta, reklamverenleri daha az manuel müdahale edilen bir yapıya yönlendiriyor.
Çünkü platformun temel yaklaşımı artık şu:
“Hedef kitleyi sen bulmaya çalışma. Veriyi ve sinyali bana ver, doğru kullanıcıyı ben bulayım.”
Özellikle iOS sonrası dönemde kullanıcı sinyallerinin zayıflaması, Meta’nın klasik audience targeting modellerini geri plana itmesine neden oldu. Bu nedenle son yıllarda:
• daha az kampanya,
• daha geniş hedefleme,
• daha yüksek veri hacmi,
• daha hızlı kreatif testi
gibi yapılar öne çıkmaya başladı.
Ancak bu dönüşüm beraberinde yeni bir problemi de ortaya çıkardı:
Kontrol kaybı.
Çünkü algoritmaya tamamen alan bırakmak, özellikle öğrenme süreçlerinde reklam maliyetlerinin agresif şekilde dalgalanmasına neden olabiliyor. Yüksek CPM’ler, kreatif yorgunluğu, unstable CPA yapıları ve ölçeklenme sırasında artan maliyetler; birçok reklamveren için sürdürülebilir büyümeyi zorlaştırıyor.
Tam da bu noktada asıl rekabet avantajı ortaya çıkıyor.
Bugünün Meta reklamcılığında fark yaratan şey artık yalnızca kampanya planlayabilmek değil; algoritmayı doğru veriyle besleyebilmek.
Mevcut müşteri verileri, CRM yapıları, satın alma davranışları, LTV segmentleri, first-party data kaynakları ve dönüşüm kalitesi; Meta’nın öğrenme sistemini doğrudan etkileyen en güçlü unsurlar haline geldi.
Yani mesele artık yalnızca reklam göstermek değil; algoritmaya doğru sinyali verebilmek.
Bu nedenle modern performans reklamcılığı giderek daha da:
• veri yönetimi,
• sinyal kalitesi,
• kreatif üretim hızı,
• öğrenme süreci optimizasyonu
üzerinden şekilleniyor.
Kısacası Meta reklamcılığı yeni bir döneme çoktan girdi.
Bu yeni düzende kazananlar; algoritmaya karşı çalışanlar değil, algoritmayı kaliteli veriyle yönlendirebilenler olacak.
“Elimde yüzlerce, hatta binlerce kullanıcının verisi var. Eski e-ticaret sistemimi değiştiriyorum. Bu veriyi mail pazarlama sistemime doğrudan yüklemeli miyim?”
Yükleyebilirsin, fakat tam anlamıyla verimli olmaz. Riskli bir işlem.
Bu verileri, kullanıcıları uygun şekilde reklam platformlarına yükle. Daha önce satış getiren kreatiflerinle, bu veriler için özel stratejiler geliştirerek reklamlarda bu verileri ve kullanıcıları hedefle.
Web sitesine gelen trafik etkileşimi, kullanıcının eylemlerini yakalar. Mail pazarlama sistemi çalışıyorsa, veriyi segmente de ediyor demektir.
Bu noktadan sonra veriyi istediğin gibi kullanabilir, böylece gereksiz mail pazarlama maliyetinden de kurtulmuş olursun.
Veriye sahip olmak kadar, o veriyi işlemeyi ve kullanmayı bilmek de önemlidir.
7
1,238
E-ticaret işini veri düzeyine indirerek ciddiye alan ve sistemlerini buna göre inşa eden girişimcilerin birçoğu, bugün değişimi daha profesyonel yönetiyor ve daha rahat ilerliyor.
Al-sat mantığıyla hareket eden girişimlerin büyük bir kısmı ise mevcut durumu toparlama ve yeni düzene uyum sağlama sancısı yaşıyor.
Son süreçte birçok Meta hesabı kapatıldı ya da kapanma stresiyle karşı karşıya kaldı.
Oysa bu hesaplar önemli olsa da, bir işletmeyi zor durumda bırakacak kadar merkezi bir öneme sahip olmamalı.
Çünkü Meta verileri, bir markanın uzun vadeli stratejilerini belirleyebilecek derinlikte değil. Veri aralığı kısa.
Bugün fark yaratan markalar; zaman içerisindeki değişimi takip eden, sistemlerini bu veriler üzerine kuran ve çok kanallı entegrasyonlarını tek noktada toplayabilen yapılar.
Bu markalar veriyi işleyerek algoritmalarını daha hızlı eğitiyor, daha düşük vakit ve nakit maliyetiyle hareket ediyor.
Veri her zaman önemliydi. Artık çok daha önemli.
1
12
1,710
Düşünsene, bilgisayar mühendisliğinden prompt mühendisliğine.
İnsanlık var olduğundan bu yana değişimler çağlar arasında olmuş ve ciddi bir kuşak farkıyla yaşanmış.
Şimdi bir çağ kapanmadan bir çağ açılıyor.
İnanılmaz bir hız.
İnsanın psikolojisini bozar.
2
540
Shopify yine yaptı yapacağını.
Barındırdığı mağazaların yapay zeka platformlarına entegrasyonunu kolaylaştırmak ve yapay zeka aracılığıyla ürün arayan kullanıcılara ürünleri daha görünür kılmak için Agentic satış kanalını devreye aldı.
Aslında bunu SEO tarafında, arama motorları için uzun süredir yapıyordu.
Şimdi ise değişen dünyaya hızla uyum sağlayıp kısa sürede yeni aksiyon alması gerçekten takdire değer.
Bir marka sahibi ve marka danışmanı olarak buna sevinmeyip de ne yapayım?
Shopify bir dünya markası. 👑
1
37
5,441
Çeşmeye yaz geldi, her yer cıvıl cıvıl. Sezon başlamadan tam keyfini çıkarma zamanları.
Çalışma saatlerini 10-14 olarak güncelliyor ve yaz tarifesine geçiyorum.
4
353
Ne metanın, ne shopify ne de klaviyonun güncellemesi bitmedi. 2026 kabul yılı gibi.
Böyle dev şirketlerin YZ ayak uydurma süreçleri bir noktada insanı korkutuyor.
Veri incelemeyi, kafa yormayı seven insanlar için de keyifli bir hal alıyor.
—
Acaba diyorum yz beklenenden hızlı ilerledi de bu şirketler hazırlıksız mı yakalandı?
Hiç bitmeyen güncelleme mi olur?
1
372
İçinde bulunduğumuz ekonomik koşullar, özellikle son iki yılda hızlanan enflasyon ve gelir dengesizliği ile birlikte, toplumun her kesiminde alışveriş davranışlarını kökten değiştirmiş durumda. Bugün geldiğimiz noktada mesele yalnızca alım gücünün düşmesi değil; alım gücünün şekil değiştirmesi.
Makro veriler ekonominin büyüklüğünü ve potansiyelini gösterse de, mikro seviyede tüketicinin hissettiği gerçeklik çok daha farklı. Gelir artışları, maliyet artışlarını yakalayamıyor. Bu da tüketiciyi daha temkinli, daha riskten kaçınan ve daha fazla “garanti” arayan bir noktaya sürüklüyor.
Bu dönüşümün en net yansıması ise markalar arasında yaşanıyor: Ürün konumlandırması artık değer, kalite veya farklılaşma üzerinden değil; büyük ölçüde fiyat üzerinden ilerliyor.
Ancak bu durum, beraberinde tehlikeli bir kırılmayı getiriyor. Artan maliyetler karşısında, olması gereken fiyat seviyesinin altında satış yapmak zorunda kalan üretici ve satıcılar, ürünlerini sürdürülebilir şekilde yeniden yerine koyabilecek marjları yaratamıyor. Bu yalnızca bugünü değil; ürün kalitesini, inovasyonu ve markaların geleceğini de doğrudan tehdit eden bir yapı oluşturuyor.
Piyasada giderek yaygınlaşan “fiyat/performans” algısı ise çoğu zaman yanlış bir yere evriliyor. Tüketici için bu kavram, giderek daha düşük fiyatı ifade eder hale gelirken; bu durum kaçınılmaz olarak kalite kaybını da beraberinde getiriyor.
Öte yandan daralan talep, rekabeti daha agresif ve daha acımasız bir hale getiriyor. Bugün birçok sektörde pazarlama maliyetleri, ürünün üretim maliyetine yaklaşmış, hatta bazı kategorilerde onu aşmış durumda. Bu da işin doğasını değiştiriyor: Artık mesele sadece üretmek değil, görünür olabilmek.
Bu kısır döngü devam ettiği sürece, özellikle küçük ve orta ölçekli girişimler için risk giderek büyüyor. Kar marjlarının eridiği, maliyetlerin arttığı ve tüketicinin daha hassas hale geldiği bu ortamda, birçok markanın ayakta kalmakta zorlanacağı açık bir gerçek.
Bugün geldiğimiz noktada sorun yalnızca maliyetlerin artması değil; artan maliyetlerin, ürünlerin hak ettiği değeri bulamamasına yol açmasıdır. Bu da doğrudan kaliteyi aşağı çeken ve uzun vadede hem üreticiye hem tüketiciye zarar veren bir denge yaratıyor.
Özellikle iç pazarda faaliyet gösteren e-ticaret markaları için süreç artık “baskı hissetme” aşamasını geride bırakmış durumda. İçinde bulunduğumuz dönem, net bir şekilde hayatta kalma ve doğru konumlanma dönemi.
1
297
Yusuf DİLBER retweeted
Aşağıdaki gelişmeyle artık ücretli Shopify temalarına ya da eklentilerine para ödemenize gerek yok.
Shopify projelerimi son bir buçuk aydır zaten Claude Code (Opus) ve Codex ile beraber Shopify CLI üzerinden geliştiriyordum.
Alternatif olarak AI ile ürettiğim kodları GitHub’dan Shopify’a push’lamak da işe yarıyordu ama CLI çok daha zahmetsizdi.
Shopify da bunun kaçınılmaz olduğunu görüp kapsamlı AI entegrasyonlarını devreye almış. Horizon teması, AI Theme Blocks, Sidekick’in doğal dil ile tema düzenleme özelliğini kullanarak ve en yenisi AI Toolkit ile doğrudan Claude, Cursor, VS Code gibi araçları Shopify’a bağlama imkanı… Süreç her geçen gün daha da kolaylaşıyor.
Uzun vadede geleneksel tema ve uygulama geliştiricileri için rekabeti zorlaştıran ve işlerini düşürecek bir gelişme olsa da, genel olarak bu gelişme Shopify ekosistemini ve kullanımını ciddi şekilde artıracak diye düşünüyorum.
Benim yöntemim şu: Projeyi VS Code’da Claude Opus ile tasarlıyorum, sonra Codex’in daha güçlü bağlam ve denetim becerileriyle kontrol ettiriyorum. Sonrasında Shopify CLI ile ücretsiz Horizon temasına kodu deploy ediyorum. Gerekirse istediğim değişikliği Codex’le konuşarak düzenliyorum.
Artık daha bir kaç ay önce Shopify senkronizasyonuyla hype olan Lovable ya da benzeri Bolt… gibi araçların pek bir önemi kalmadı. İlginç dönemler yaşıyoruz; bir kaç ay içinde yeni bir teknolojik gelişme, bir öncekini hızla eskitiyor. Sırada Shopify app marketinin öneminin yitirmesi olabilir.
Yeni gelişmelerle bu kombinasyon sayesinde (Shopify + Claude Code + Codex+ Horizon Teması), özellikle yurt dışı e-ticaret projeleri için erteleme bahaneniz gerçekten kalmadı.
Yapmak ya da yapmamak… Artık bütün mesele bu.
Meta yine bildiğimiz gibi kafasına göre davranmaya devam ediyor.
Aktif olarak yıllardır kullandığım ve tüm doğrulamalarını yaptığım, markaların reklam hesaplarını yönettiğim Facebook hesabım “Topluluk Kurallarına Uygun Olmadığı” gerekçesi ile kapatıldı.
Tekrar da açılmayacakmış. Çözümü yeni hesap açıp, markalardan tekrar yetki almak. Kolay, fakat rahatsız edici bir süreç.
İmkan ve alternatif olsa bir dakika kullanmam.
Tavsiyem bu gibi durumlar için birkaç farklı kullanıcının hesaplara eklenmesi.
Reklam hesapları yönetmesem çokta umrumda sanki Facebook.
Botlara karşıda bir şey yapamıyorsun :)
7
23
4,461
Yusuf DİLBER retweeted
“Artık herkes pazarlamanın farkında, rekabet çok arttı.” sözünü sıkça duyuyoruz.
Ama bir şeyi kaçırıyoruz.
Herkes sporun ve sağlıklı beslenmenin önemli olduğunu biliyor. Buna rağmen ülkenin ciddi bir kısmı obez, kalanların da çok azı formda.
Demek ki farkında olmak yetmiyor.
Sonuç, bilgiyle değil alışkanlıkla geliyor.
Pazarlama da aynı.
Süreklilik yoksa, sistem yoksa, sadece “biliyor olmak” hiçbir şey değiştirmiyor.
Pazarlama girişimin yaşam tarzı haline gelmeli.
İnsan özünde daima içsel sıkıntılarla mücadele halinde olan bir varlık. Doygunluklarımız, bıkmışlıklarımız ya da derinde yatan arzularımızla uyuyor ve uyanıyoruz.
Var olduğu günden bugüne insanlık; arzu, tatmin, boşluk ve yeni arzular etrafında dönüp durdu.
Belki de tüm bu düşünceler ve içinde bulunduğumuz anlar, hayatı bir adım daha öteye taşıyan gerçekliğimizdir.
Schopenhauer insanı arzularının sürüklediği huzursuz bir varlık olarak görür. Nietzsche ise bu içsel itkiyi insanın kendini aşma gücü olarak yorumlar.
Bugün çevremizde sayısız motivasyon söylemine maruz kalıyoruz. Sürekli “bak, böyle bir yaşam mümkün” diyen dayatmalarla karşılaşıyoruz. Kimi bu yolda özünü ve gerçekliğini yitirirken, kimi ise tam da bu mide bulantısı içinde özünü bulabiliyor.
Motivasyon endüstrisi çoğu zaman insanın doğal dalgalanmalarını yok sayar. Oysa insan, biyolojik ve psikolojik olarak sabit bir enerji seviyesine sahip değildir.
Gördüğümüz ve karşılaştığımız her durumun bizi inşa eden ve yönlendiren bir parça taşıdığı da bir gerçektir.
Sartre’ın varoluşçulukta dile getirdiği ünlü düşünce bunu hatırlatır:
“İnsan önce var olur, sonra kendini kurar.”
Bu yüzden her gün aynı motivasyonda, aynı enerjide ve aynı disiplinde olmak zorunda değiliz. Bunlar çoğu zaman bize pazarlanan cümlelerdir.
Bu kadar gürültülü bir dünyada insan, dış dünyanın uğultusu içinde kendini nasıl kaybetmez?
Umarım kendimizi kaybetmediğimiz bir yaşam sürer ve öyle göçüp gideriz.
1
373




