خیال retweeted
یک هفتهای است با این بیت سعدی آشنا شدهام و ذهن و زمزمهام را به خود مشغول کرده. تا بهحال چنین تشبیه و تعبیر زیبا و نغزی درباره تمرکز و اهمیت آن از هیچکس نشنیدم.
که نقطه تا متمکن نباشد اندر اصل
درست باز نیامد حساب پرگارش
خیال retweeted
شتاب زیست، گسست حافظهی ایرانی و شکست انتقال فرهنگی
انتقال نسلی فرهنگ و هویت ملی و حافظهی جمعی نیازمند بستر زمان و تداوم نهادین است.
رشد انفجاری جمعیت و میانهی سنی بسیار پایین چگونه میتواند باعث بحران هویتی شود.
جمعیت ایران در صد سال گذشته رشدی پرشتاب داشته و هشت برابر شده و از حدود ۱۲ میلیون نفر به ۹۶ میلیون نفر رسیده. جمعیت کشوری مانند بریتانیا در این مدت با وجود مهاجرت دو برابر هم نشده و از ۴۵ میلیون نفر به ۶۸ میلیون رسیده.
میانهی سنی در صد سال اخیر ایران همیشه پایین بوده و یک بار در دههی ۳۰ شمسی و بار دیگر بالاخره در میانهی دههی ۷۰ از ۱۸ سال عبور کرد. این جمعیت به شدت جوان انتقال نسلی فرهنگ و هویت ملی را با مشکل مواجه میکند.
تقاطع سه نیروی رشد جمعیت، مهاجرت (از روستا به شهر، از شهر به شهر بزرگتر و از ایران به خارج) و سیل رسانههای نوین شیوهی انتقال هویت و از آن مهمتر حافظهی جمعی را دگرگون کرد.
در جوامعی با رشد پایدار، فرآیند گذر نسلی تدریجی است و نهادهای مدنی، محلات و فضاهای عمومی فرصت هضم و بازتعریف هویت را پیدا میکنند. اما در ایران مهاجرت عظیم دهههای ۵۰ تا ۷۰ سیمای اجتماعی کشور را دگرگون کرد و فرصت تثبیت باهویت و رسوب آرام هنجارهای فرهنگی و زبانی را گرفت.
رسانههای نوین اجتماعی تیر خلاص را به ارتباط عمودی نسلی زدند. سرعت فاصلهگیری از زبان و جهان فکری پدران و مادرانی که خود محصول رشد سریع جمعیت بودند چرخهای از محتواهای تکهتکه را آفرید. آدمها این توهم قدرت را گرفتند که خود مولد هویت و فرهنگ خویشاند. نتیجه زوال روایت کلان ملی و گسست زنجیرهی تمدنی شد.
وقتی لایههای فرهنگ و هویت به آرامی رسوب میکنند، رسانههای نوین هم درون یک ساختار نهادینشدهی تاریخی هضم میشوند. سرعت تحولات جمعیتی، غافلگیری زیرساختّا در شهرنشینی بیقاعده و هجوم یکبارهی رسانههای نوین باعث میشود که نسلها نه فقط به لحاظ سنی، بلکه به لحاظ پارادایم فکری و زیستجهان فرسنگها از هم دور شوند. و هر نسل در یک اقلیم تاریخی کاملا متفاوت از نسل پیشین خود نفس میکشد؛ وضعیتی که در آن انتقال نسلی هویت ملی و حاظفهی جمعی جای خود را به انقطاع و بحران معنا میدهد.
خیال retweeted
فرستههای ما در شبکههای اجتماعی روزبروز فرّارتر میشوند؛ بازيافتن ِ آنچه يافتهای دشوارتر و دشوارتر میشود. عصر ِ کلاسيک ِ يکبارمصرفی.
خیال retweeted
هر عارضهای که تسکین پیدا کند عارضهای دیگر به وخامت میگراید. بشر یک چاه است با دو سطل، یکی پایین میرود تا پر شود، دیگری بالا میآید تا خالی شود!
[ بکت]
در تاريخ تحلیل ميل، سه پرسش است که همواره تكرار مىشود:
- موضوع ميل چيست؟ شی گمشده، خير فراموششده، يا فرایندی كه خودش شى را مىسازد.
- جايگاه ميل کجاست؟ كيهان، نفس، بازنمایى، ساختار نمادين يا جامعه.
- با ميل چه بايد كرد؟ نظم دادن، درمان، پسگیری از دیگری، یا رها کردن تولید آن.
خیال retweeted
چرا خیام میخوانیم؟
برخلاف کتابهای زرد موفقیت یا عرفانهای آپارتمانی که میخواهند به زور به شما امید و معنا تزریق کنند، خیام دست شما را میگیرد و مستقیم به ته درهی پوچی میبرد. او میگوید هیچ معنای از پیش تعیینشدهای وجود ندارد، هیچ مأموریت کیهانی ویژهای برای انسان در کار نیست و پس از مرگ هم خبری از بازسازی ما نیست. این حجم از صراحت در ناامیدی، برخلاف تصور، فلجکننده نیست؛ بلکه آزادکننده است. وقتی بپذیرید که جهان به شما بدهکار نیست و هیچ طرح باشکوهی برایتان ندارد، ترستان میریزد. خیام به ما «شجاعتِ بیپناه بودن» را یاد میدهد.
بزرگترین کلاهبرداری تاریخ بشر، فروش آینده در ازای نابودی اکنون است؛ چه ایدئولوژیهای سیاسی که به اسم آرمانشهرِ فردا امروزت را له میکنند، چه ساختارهای عقیدتی که پاداش را به پس از مرگ حواله میدهند، و چه سیستم سرمایهداری که تو را برای یک بازنشستگیِ مبهم جانبهلب میکند.
خیام این بازی را بههم میزند. او میگوید آینده یک فریب بزرگ است و گذشته یک جسد. تنها واقعیت موجود، همین میلیثانیهای است که الان داری. چسبیدن به اکنون، تنپروری نیست؛ یک اعتصابِ وجودی علیه تمام سیستمهایی است که میخواهند زمان حال تو را مصادره کنند.
خیام میگوید جهان اساساً پوچ، بیهدف و نسبت به رنج تو بیتفاوت است. اما از این پوچی، افسردگی تولید نمیکند، بلکه آزادی بیرون میکشد. وقتی بفهمی هیچ دوربین کیهانی تو را رصد نمیکند و هیچ رسالت ازپیش مشخص شدهای نداری، زنجیر تکالیف موهوم از پایت باز میشود. خیام به ما یاد میدهد که چطور در غیاب هرگونه معنای آسمانی، خودمان به این زندگی کوتاه و بیرحم، ارزش و زیبایی ببخشیم.
بفرما مربّا باباااا
@farzad135760
@irajzare1
3
10
303



















