Alexander St. Leger

Wreszcie! Po niemal pół roku od upadku gabinetu Ilie Bolojana i trzech nieudanych próbach powołania nowego rządu Rumunia ma pełnoprawny gabinet. 🇷🇴⚡️🏛️ Parlament udzielił dziś wotum zaufania Luce Niculescu i jego radzie ministrów. Za głosowało 280 parlamentarzystów, przeciw 58 (wymagane minimum: 233). Jest to jednak rząd mniejszościowy, a co za tym idzie – wysoce niestabilny. W jego skład weszli przedstawiciele w zasadzie tylko jednej partii – socjaldemokratów (PSD). Objęli oni 11 z 16 resortów oraz stanowisko ministra delegowanego ds. edukacji przeduniwersyteckiej. Na czele pozostałych ministerstw stanęli firmowani przez prezydenta Nicușora Dana bezpartyjni. Bezpartyjny jest też sam premier.
 W efekcie nowy układ nazywany jest niekiedy w rumuńskiej debacie publicznej „rządem PSD – Nicușor Dan”. Gabinet uzyskał przede wszystkim głosy PSD, UDMR (centroprawicowa partia mniejszości węgierskiej) oraz PNL (centroprawica). Wszystkie te ugrupowania należały do koalicji rządzącej krajem do przełomu kwietnia i maja br. Współtworzący ją, Związek Ocalenia Rumunii (USR, centroprawica), nowego rządu nie poparł. Kluczowe znaczenie dla przełamania niemal sześciomiesięcznego impasu miała zmiana stanowiska PNL. Jej przedstawiciele od miesięcy sprzeciwiali się ponownemu dopuszczeniu postkomunistów do władzy, ostatecznie jednak – by zakończyć kryzys i uniknąć przedterminowych wyborów – zmienili zdanie. Co ważne, liberałowie nie weszli do nowego rządu i pozostali w opozycji, a dalsze poparcie dla Niculescu i jego gabinetu uzależnili od kilku warunków. Chodzi m. in. o: - utrzymanie celu redukcji deficytu budżetowego w 2027 r. (5,3% PKB), - przeprowadzenie korekty obecnego budżetu, dostosowującej wydatki do rzeczywistej sytuacji finansowej państwa, - przyjęcie budżetu na 2027 r., ale takiego, który uwzględni zobowiązania Rumunii, m. in. wynikające z KPO. PNL zobowiązała się przy tym nie składać ani nie popierać wniosku o wotum nieufności co najmniej do 1 marca 2027 r., chyba że rząd złamie warunki porozumienia. Nowy gabinet ma więc dostać czas na realną pracę. Biorąc pod uwagę niechęć PSD do cięcia wydatków i dalszego podnoszenia podatków, spełnienie tych warunków może się jednak okazać trudne. Największe napięcia pojawią się zapewne przy pracach nad budżetem na 2027 r. i ograniczaniem deficytu. PNL oczekuje utrzymania dyscypliny fiskalnej (przypomnijmy, że to ta partia forsowała realizowany od połowy 2025 r., bolesny społecznie program oszczędnościowy). Spory wywołają też pewnie dalsze oszczędności, ewentualne zmiany podatkowe, finansowanie świadczeń i inwestycji publicznych oraz tempo reformy administracji. Jeśli porozumienie fiskalne zacznie się sypać, liberałowie mogą wycofać swoje poparcie. A więc: „Kryzys umarł – niech żyje kryzys!” A kim w ogóle jest Luca Niculescu? To bezpartyjny dyplomata i były dziennikarz, urodzony 25 kwietnia 1971 r. w Bukareszcie. Studiował dziennikarstwo na Uniwersytecie Bukareszteńskim, a następnie ukończył studia magisterskie z dziennikarstwa europejskiego w Strasburgu. Przez ponad dwie dekady pracował w mediach, m. in. jako redaktor naczelny RFI România (rumuńskiej sekcji Radio France Internationale). W latach 2016–2022 był ambasadorem Rumunii we Francji, w Monako i Andorze. Od września 2022 r. był sekretarzem stanu w MSZ i koordynował proces akcesji Rumunii do OECD. Mamy więc do czynienia z szefem rządu pozbawionym politycznego zaplecza, którego wspiera prezydent nieposiadający takowego (a w każdym razie niezbyt dużego). No co tu może pójść źle? 1/