Mark Amsterdam

Quango van de maand: ATKM. €12,9 miljoen, 330 verwijderbevelen en een kantoor dat niemand kan vinden. Nederland heeft sinds september 2023 een nieuwe overheidsautoriteit: de Autoriteit online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal. ATKM. Want Nederland had natuurlijk dringend behoefte aan nóg een zelfstandig bestuursorgaan. Aan het hoofd staat Arda Gerkens, voormalig SP-parlementariër. En dat levert meteen een prachtige historische paradox op. Haar SP-collega’s verdedigden jarenlang politieke contacten met Hamas. Harry van Bommel ontmoette in 2007 Hamasvertegenwoordigers in Damascus, ondanks afspraken om dat niet te doen. In 2009 riep hij tijdens een demonstratie op tot een intifada. De SP wilde Hamas bovendien als gesprekspartner voor de EU accepteren. Zelfs binnen de partij ontstond later ruzie omdat voormalig SP-senator Anja Meulenbelt vond dat Hamas te hard werd aangepakt. Nu leidt een voormalige SP-politica een autoriteit die terroristische propaganda van internet laat verwijderen. De geschiedenis heeft echt een gevoel voor humor. En waar bevindt dit nieuwe bureaucratische wonder zich? De ATKM publiceert geen bezoekadres. Alleen Postbus 21397, 3001 AJ Rotterdam. Zelfs de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid publiceert gewoon zijn bezoekadres. Maar de ATKM niet. Een autoriteit die online materiaal kan laten verwijderen, maar waarvan je niet kunt achterhalen waar je kunt aanbellen. In 2024 kostte de ATKM €5,45 miljoen. Een jaar later was dat al €7,45 miljoen. Een stijging van 37%. In twee jaar tijd verdween €12,9 miljoen in deze nieuwe overheidsorganisatie. Vooral de personeelsuitgaven schoten omhoog. In 2025 ging ruim €3 miljoen naar eigen personeel en nog eens €2,38 miljoen naar externe consultants. Samen €5,44 miljoen, bijna driekwart van alle uitgaven. De kosten voor eigen personeel stegen met 67%, die voor externe inhuur zelfs met 83%. En dat voor een organisatie die eind 2025 slechts 37 voltijdsfuncties telde, inclusief externe medewerkers. De detectiesoftware die medio 2025 klaar moest zijn, kwam er niet. De aanbesteding leverde niet het gewenste resultaat op. Dus gaat de overheid nu zelf software ontwikkelen. Dat belooft wat. En het kantoor is alweer te klein. Fantastisch. We weten niet waar ze zitten, maar kennelijk zitten ze er inmiddels boven op elkaar. Wat hebben we voor die miljoenen gekregen? Ongeveer 330 verwijderbevelen voor terroristische inhoud in twee jaar. Daarnaast ruim 220 verwijderde afbeeldingen van seksueel kindermisbruik in 2025. Dat is 40.000 euro per verwijderbevel. In dat jaar betrof 84% van de terroristische bevelen “rechts-terroristische” inhoud en 16% jihadistische inhoud. Wat dat precies is, is vaag. Welke concrete video’s, berichten, websites of kanalen zijn verwijderd? Ik heb de jaarverslagen bekeken. Geen enkel individueel identificeerbaar voorbeeld. Wel percentages, procedures, managementtaal en organisatieschema’s. Een onafhankelijke evaluatie kon bovendien niet vaststellen of de activiteiten daadwerkelijk tot minder terroristisch materiaal op internet hebben geleid. Ondertussen bestonden politie, justitie, internationale samenwerking, hostingbedrijven en Offlimits al. Waarom was daarvoor nog een afzonderlijke autoriteit nodig? En hier een oprecht compliment. Petje af voor Lousewies van der Laan. Haar adviesraad vraagt om aantoonbare resultaten en waarschuwt dat platforms uit angst voor sancties ook legale uitingen verwijderen. Terecht: wie controleert de censuur? €12,9 miljoen verder hebben we een uitdijende autoriteit, dure consultants, vertraagde software, een te klein kantoor zonder openbaar bezoekadres en geen overtuigend bewijs van de uiteindelijke maatschappelijke meerwaarde. Quango van de maand: ATKM. De overheid weet waar jij woont, bepaalt wat er online mag blijven staan, maar vertelt niet waar haar eigen kantoor zit.