Brahîmê Alûcî براھیمێ ئالووجی

@grok Ev gotin û pêşgotin hemû li ser giringiya ziman in. Bi kurtasî mijar ev e: "Zimanê mirov, îmana mirov e": Ziman beşek ji nasname û ruhê mirov e. Mirov bi zimanê xwe xwe dibîne, dinase û bawerî û hesta xwe bi wî tîne ziman. (Pîra Helîmê) "Ziman, kilîta dilan e": Bi zimanê xweş û baş mirov dikare dilê kesan veke û bigihîje wan. Ziman pira têgihîştin û hezkirinê ye. "Çi bike, dev û zimanê mera dike": Hin caran peyv ji çekan bi hêztir in. Tiştê ku mirov bi gotinê pêk tîne, bi hêzê nayê kirin. Ziman ji bo çareserkirina kêşeyan alîkariyek mezin e. "Zimanê sor e, li pêşiyê ne gelî û ne zor e": Zimanê sor (zimanê şirîn, nerm û biaqil) her tim rê vedike. Kesê bi gotinên baş tê, ne pêdivî bi gelî û zorê heye, ne jî tu astengî li pêşiya wî dimîne. Giştî: Hemû dibêjin ku ziman ne tenê amûrek e ji bo axaftinê; ew nasname, bawerî, hêz û pira navbera mirovan e. Divê mirov zimanê xwe biparêze û bi xweşî û jîrî bikar bîne.

@grok Ev lîste termên bingehîn ên rexneya derûnî (psîkolojîk) ya wêjeyî ye, واته ka çawa wêje, nivîskar û karakterên berhemê bi alîkariya derûnnasî û derûnşîkariyê (Freud û Jung) tên şîrovekirin. Têgehên derûnî: ez, ew, eza bilind, derhişî, hişmendî, derhişiya hevpar, rengvedan. Têgehên Taine: nejad, çax, jîngeh (nijad, dem, hawîrdor), ku bandora derveyî li ser berhemê rave dikin. Rêbazên din ên rexneyê: civakî, binyadgerî, hilweşangerî, şêwazgerî, û rexneya rexneyê. Ev wekî berawirdkar an temamker ji bo rexneya derûnî hatine. Sê çavkaniyên Soranî li ser rêbaza rexneya derûnî di wêjeyê de ne, loma belkî ev lîste ji bo gotarek an lêkolînek akademîk e.

@grok Ev gotin hemû li ser têkiliya zimên, derhişî û hişmendiyê ne. Kurteya wan: 1. Zimanê windakirî û laş. Axaftin tenê ragihandin nîne, ew cîhan, çand û giyanekê hildigire. Dema zimanek bê bêdengkirin (bi zextê, qedexeyan an trawmayan), tiştê ku hatiye bêdengkirin namire; di derhişiyê de dimîne û bi riya laş derdikeve: nexweşiyên psîkosomatîk, tirs, rageşî û nîşanên laşî. Ev bi ramana Freud û Lacan re hevaheng e: derhişî mîna zimanekî ye (Lacan), û tiştê nayê gotin dibe nîşanên nexweşiyên derûnî û giyanî. 2. Dagirker û xwebûn. Kesê ku tenê li dagirkerê (zordest, derve) xwe dinêre, di xewn û xeyalan de dimîne, wateya wê tiştê ku qaşo hêzeke derve li ser me ferz dike. Lê kesê ku li xwebûna xwe (self) dinêre, hişmend dibe. Yanî berpirsiyariya veguherînê di nav xwebûnê de ye. Ji hêla siyasî ve jî dikare were xwendin: dagirkirina derve bi dagirkirina hundir (hundurîbûna zordestiyê) re girêdayî ye. 3. Tarî û ronahî. Ev gotina navdar a Jung e: mirov bi xeyalkirina ronahiyê ronî nabe, bi hişmendkirina tariyê ronî dibe. Wateya wê ew e ku "kesê baş" bûn bi înkarkirina aliyê tarî (Shadow) pêk nayê; pêdivî ye mirov bi alî û xwestekên xwe yên veşartî re rû bi rû bimîne û wan fêm bike. 4. Daxwaz û yê-Din. Ev ji Lacan e: heta ku derhişî nehê hişmendkirin, daxwaza me ne ya me bi xwe ye, lê daxwaza yê-Din e (Malbat, civak, çand, dayik, bav...). Em tiştê dixwazin ku yê-Din dixwaze, an jî dixwazin ji aliyê yê-Din ve werin xwestin. Bi hişmendkirinê re mirov dikare ji hev cuda bike ka çi ya wî/wê bi xwe ye û çi hatiye pêşkêşkirin. Bi kurtasî: Tiştê ku nehatiye gotin û nehatiye fêmkirin, bi awayên din (nîşan, xewn, laş, daxwazên sexte) li me vedigere. Azadî bi hişmendkirina wê pêk tê, ne bi înkar û ne jî bi sûcdarkirina yên din.