Tengrikut_Motun

On yılı geçti. Bu sürede yüzlerce dosya okudum, onlarca cezaevinde yüzlerce insanla konuştum. Gördüğüm şu ki, insanlar cezalarını tamamlasalar bile hayatlarına kaldıkları yerden devam edemiyor. Beraat eden görevine dönemiyor. Cezasını çekip çıkan iş bulamıyor. Takipsizlik alan, birkaç yıl sonra aynı sorularla yeniden karşılaşıyor. Şimdi sıra, ona para gönderene, ondan alışveriş yapana, muhasebesini tutana, haberini yapana geldi. Yıllarca sürüp hiç karara bağlanmayan bu şüphe, insanın işini, mesleğini, itibarını elinden alıyorsa sonuçları bakımından cezadır. Mahkemesi olmayan, savunması olmayan, biteceği gün belli olmayan bir ceza. Üstelik Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Yalçınkaya kararından bu yana verdiği binlerce ihlal kararı, bu mahkumiyetlerin dayandığı hukuki sorunların ne kadar yaygın olduğunu gösteriyor. Yani mesele sadece cezanın bitmemesi değil. Çoğu dosyada o ceza en baştan hukuka uygun biçimde verilmiş değil. Bunun hukukta bir adı var. Düşman hukuku deniyor. İnsan yaptığı işten dolayı değil, kim olduğu için bu muameleye tabi tutuluyor. Güvenceler de ona göre daralıyor. Bu düzenin on yıl ayakta kalabilmesinin bir sebebi, toplumda bu dosyaların 15 Temmuz’la ilgili sanılması. Oysa değil. O gece darbeye teşebbüs edenler anayasayı ihlal, hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs gibi suçlardan yargılandı. Orada da kısmen hukuksuzluklar oldu, ama yargılamanın konusu gerçekten o geceki fiillerdi. O dosyalar ayrı bir kategori ve sayıca sınırlı. Yüz binlerce kişinin yargılandığı örgüt üyeliği dosyalarında ise o geceyle kurulmuş tek bir bağ yok. Bir telefon uygulaması var, bir banka hesabı, bir sendika üyeliği, bir okul kaydı. Bunların çerçevesi, ülkenin seçkinlerinin mensubu ya da sevdalısı olmakla övündüğü yıllardan kalma bir cemaat mensubiyeti; sayılanların hepsi onun karinesi olarak kabul ediliyor. Çoğunda kişiye o gece nerede olduğu sorulmuyor bile. Sorulmuyor, çünkü sorulacak bir şey yok. İkinci sebep korku. Ağ bu kadar genişleyince insan bir gün kendi adını da o listelerde görmekten, işinden olmaktan, cezaevine girmekten çekiniyor ve susuyor. Ahmet Erkan Yiğitsözlü’nün dosyası bunun binbir örneğinden biri. Artık toplum olarak da kendimize sormamız gereken bir soru var. Bir insanın geçmişteki ilişkilerini ömür boyu suç şüphesinin gerekçesi saymayı, bu şüpheyi çocuklarına, yakınlarına, kendisiyle alışveriş yapanlara kadar genişletmeyi daha ne kadar seyredeceğiz? Bu kadarı yetmez mi?

Üç kilo sucuk, beş kilo salça, bir bidon asma yaprağı… Bir gazetecinin tutuklandığı “terörizmin finansmanı” dosyasında bunlar da sorgulanıyor. Depremzedelere yardım, cezaevindeki bir insanın ailesine destek, gazetecilikten elde edilen gelirler… Suç şüphesi artık insanların alışverişlerine, yardımlaşmalarına ve sosyal ilişkilerine kadar uzanıyor. Gündelik hayatın suç şüphesi altında bırakıldığı bir ülkede kim kendini güvende hissedebilir? @serbestiyetweb 'te yazdım: serbestiyet.com/gunun-yazila…

Üç kilo sucuk, beş kilo salça, bir bidon asma yaprağı. Bir gazeteci hakkındaki “terörün finansmanı” dosyasını okurken karşıma çıkanlar. Son yılların olağanlaşmış suç delilleri.