Merhabalar İngilizce olarak yürüttüğüm @World_Data_A hesabım yanında, Türkiye ile ilgili veri ve analizleri buradan paylaşacağım.

. Türkiye yüksek teknoloji ve yerli üretime 3 yılda 881,2 milyar TL ayırıyor Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 2027-2029 dönemi bütçe teklifi toplam 881,2 milyar TL oldu. 2027: 248,8 milyar TL (%40,6 artış) 2028: 295,3 milyar TL 2029: 337,1 milyar TL Odak noktaları: HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı Teknoloji Hamlesi ve Stratejik Hamle programları AR-GE, yenilik, yeşil ve dijital dönüşüm Dışa bağımlılığı azaltacak yerli üretim kapasitesi TÜBİTAK bütçesi de %36 artarak 2027’de 79,5 milyar TL’ye çıkarılıyor. Kaynak: 2027 Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi, Ekonomist

. Türkiye ile ikili ticareti son yıllarda hızla gelişen ülkeler Kanada: Son 5 yılda ticaret %50 arttı, 2025’te 4,3 milyar dolara ulaştı. Hedef: 10 milyar dolar. ABD: 2025’te %13 büyüyerek 38,5 milyar dolar oldu, 2026’da 42 milyar doları aşması bekleniyor. Çin: 2026’nın ilk 9 ayında Türkiye’nin ihracatı %40,8 arttı. Etiyopya: İhracatta yaklaşık %80 artış. Suriye: İhracatta %50’nin üzerinde büyüme. En güçlü ve sürdürülebilir ivme Kanada ve ABD ile yaşanıyor. Kaynaklar: Ticaret Bakanlığı açıklamaları, TİM

. Pet ekonomisi büyüyor: Türkiye’de pazar 1 yılda %70’e yakın arttı Küresel pet ekonomisi 2026 itibarıyla yaklaşık 320 milyar dolara ulaşmış durumda. ABD tek başına 150 milyar dolarlık pazar büyüklüğüyle lider konumda. 2030’da sektörün 500 milyar doları bulması bekleniyor. Türkiye tarafında ise tablo daha çarpıcı 2024’te 41 milyar TL olan pet pazarı, 2025 itibarıyla yaklaşık 70 milyar TL’ye çıktı. Bu, yaklaşık %70 ciro büyümesi demek. Önümüzdeki dönemde de %20 civarı büyüme öngörülüyor. Sektör artık sadece mama değil, teknoloji, kozmetik, sağlık hizmetleri, akıllı ürünler ve yaşam tarzı kategorilerine de yayılmış durumda. Evcil hayvanlar aile bireyi olarak konumlandıkça premium ürünlere ve hizmetlere talep artıyor. Migros Petimo, Carrefour Patifour, Pawco gibi yeni konseptler ve yerli üreticilerin ihracat hamleleri de bu büyümeyi destekliyor. Türkiye’de yaklaşık 6,5 milyon sahipli kedi ve köpek bulunuyor (5 milyon kedi, 1,5 milyon köpek). Kaynak: Özlem Bay Yılmaz, Ekonomist

. TÜİK 2025: İllere göre beyin göçü Yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı genel olarak %2,2 (erkeklerde %2,7, kadınlarda %1,8). A İllere göre göç Erkeklerde en yüksek: İstanbul %4,7 İzmir %4,4 Ankara %3,6 Eskişehir %2,9 Yalova %2,8 Kadınlarda en yüksek: İstanbul %3,4 İzmir %2,8 Ankara %2,4 Eskişehir %1,7 Bursa %1,5 En düşük iller ise neredeyse sıfır: Erkeklerde: Hakkari ve Siirt %0,2 Kadınlarda: Kilis %0,0, Hakkari ve Çankırı %0,1 Elbette bu ekonomik yapı ve eğitim seviyesine göre farklılık gösteriyor, ve düşük illerin verisi anlaşılabilir

. Türkiye ile ilgili önemli eğitim detayları 1⃣ Eğitim düzeyi: Türkiye’de yetişkinlerin yükseköğretim mezunu olma oranı %28,1’e ulaştı (OECD ortalaması: %42,7). Ortaöğretim veya ortaöğretim sonrası yükseköğretim olmayan eğitim seviyesi %23,6 (OECD: %39,9). 25-64 yaş grubunda ortaöğretim altı eğitim alanların oranı ise %48,2 (OECD: %17,9). 2⃣ Ortaöğretim tamamlama: Ortaöğretimde teorik program süresi içinde tamamlayanların oranı %88,6 (OECD: %76,2). Yeni başlayanların genel veya mesleki programı teorik bitişten sonraki iki yıl içinde tamamlayan oranı %98,6 (OECD: %84,9). 3⃣ Eğitim harcamaları (kamu): 2023’te ilköğretimden yükseköğretime kadar eğitim kurumlarına yapılan kamu harcaması GSYH’nin %3’ü oldu (OECD: %4). Özel harcama ise %0,6 (OECD ile aynı). 4⃣ Toplam kamu harcamasındaki pay: 2023’te Türkiye, ilköğretimden yükseköğretime kadar eğitim için toplam kamu harcamalarının ortalama %9,9’unu ayırdı (OECD: %9,8). Bu, GSYH’nin %3,2’sine denk geliyor (OECD: %4,2). 5⃣ Öğrenci başına harcama: Yükseköğretimde tam zamanlı öğrenci başına toplam harcama 11.311 eşdeğer ABD doları (OECD: 22.402 dolar). İlköğretimde ise 4.900 dolar (OECD: 13.552 dolar). 6⃣ Genç işsizliği: 2025’te yükseköğretim mezunu genç yetişkinlerin işsizlik oranı %9,8 (OECD: %5). Ortaöğretim altı eğitimli 25-34 yaş grubunda ise %10,6 (OECD: %13,9). 7⃣ NEET oranı: 2025’te 18-24 yaş grubunun %30,9’u ne eğitimde ne istihdamda (OECD: %14,1). 25-29 yaş grubunda bu oran %33,4 (OECD: %16,3). 8⃣ Evden çalışma: Yükseköğretim mezunu çalışanların %8,5’i bazen veya genellikle evden çalışıyor (OECD: %42,5). Ortaöğretim veya ortaöğretim sonrası yükseköğretim olmayan çalışanlarda bu oran %3,6 (OECD: %17,7). 9⃣ Öğretmen ders saatleri: İlköğretimde yıllık tipik öğretim saati 720 saat (OECD: 770). Ortaöğretim birinci kademede 504 saat (OECD: 710). 🔟Öğretmen cinsiyet dağılımı: Okul öncesi öğretmenlerinin %95,2’si kadın (OECD: %95,9). 1⃣1⃣ Ortaöğretim birinci kademede bu oran %60,8 (OECD: %68,2). Nitelikli öğretmen oranı: İlk ve ortaöğretimde öğretmenlerin %98,2’si tam nitelikli (OECD: %90,9).