Robert Bor – ÏӨ

Onze studie geciteerd door @POTUS.

L O N G R E A D Dit👇verhaal van Gunning, De Vries en Rinnooy Kan komt rechtstreeks uit een economielesboek, maar wijkt mijlenver af van de Nederlandse realiteit. Leestijd: 9 minuten Steun mijn werk: dr-janvandebeek.backme.org/ Drie economen beweren in het FD dat mijn medeauteurs en ik de fiscale kosten van migratie fors hebben overschat, omdat migranten niet zouden leiden tot extra kosten voor publieke goederen als dijken en defensie. Hun redenering klinkt zuiver theoretisch en botst met de werkelijkheid van een dichtbevolkt land dat overal tegen grenzen aanloopt. Het is aannemelijk dat de kosten in veel gevallen – van infrastructuur tot klimaatdoelen – juist onevenredig toenemen met bevolkingsgroei door immigratie. In het FD betogen Jan Willem Gunning, Casper de Vries en Alexander Rinnooy Kan dat de kosten van migratie in het rapport Grenzeloze Verzorgingsstaat en in mijn boek Migratiemagneet Nederland te hoog worden ingeschat. Er zouden te veel overheidsuitgaven aan migranten worden toegerekend. Een groot deel van de overheidsbegroting, schrijven zij, gaat immers naar publieke goederen – voorzieningen die iedereen tegelijk gebruikt, zoals dijken, defensie en straatverlichting. Zulke voorzieningen zijn niet-uitsluitbaar: als de dijk er ligt, houdt hij het water tegen voor iedereen achter de dijk, niet alleen voor wie belasting betaalt. En ze zijn niet-rivaliserend: als de straatverlichting brandt, wordt het voor de één niet donkerder omdat de ander er ook onderdoor fietst. In hun ogen blijven de kosten van dergelijke publieke goederen gelijk, ook als de bevolking groeit door immigratie. Eenvoudige gevolgtrekking Hun gevolgtrekking is eenvoudig: als een kwart van de bevolking een migratieachtergrond heeft, maar de kosten van een deel van de publieke goederen niet stijgen met bevolkingsomvang, mag je dat kwart niet automatisch meenemen in de kostentoerekening. Op die manier halveren zij de geraamde kosten van migratie: niet 17 miljard per jaar, maar ongeveer 8 miljard. Merk op dat ook na hun correctie de kosten nog aanzienlijk zijn: naar het huidige prijspeil 10 à 11 miljard euro. Samen met de, sinds onze berekening, sterk gestegen begrotingspost ‘Asiel en Migratie’ (+7,5 miljard) kom je dan toch nog op 18 miljard uit. Redenering erg theoretisch Hun redenering is helder, maar schiet te kort. Voor zaken als defensie is hun positie nog wel een beetje verdedigbaar: als vanaf nu strikt 5% van het bbp (de nieuwe ‘Rutte-norm’) wordt besteed aan defensie en er zouden vanaf nu bijvoorbeeld immigranten komen die gemiddeld het bbp niet vergroten of verkleinen, dan levert hun komst geen extra kosten voor defensie. Maar dit is natuurlijk zuiver theoretisch. Immigranten kunnen kosten ook opstuwen In de praktijk bestaan zuiver publieke goederen nauwelijks. Veel voorzieningen hebben grenzen of capaciteitsdrempels. Zodra die zijn bereikt, stijgen de kosten sprongsgewijs. Zelfopgelegde normen rond stikstof en klimaat zorgen bovendien voor extra kosten zodra de bevolking groeit. De volledig migratie-gerelateerde bevolkingsgroei in Nederland kan daarom ook tot onevenredige kostenstijgingen leiden, tegenovergesteld aan wat de auteurs beweren. In Grenzeloze Verzorgingsstaat (Tabel 6.4 en 6.5) illustreren we hoe gevoelig de kosten en baten van immigratie zijn voor verschillende aannames over publieke goederen. Wat blijkt: bij verschillende aannames kunnen die netto migratiekosten zowel stijgen als dalen. Ik geef een aantal concrete voorbeelden. Publieke goederen niet statisch bij bevolkingsgroei Dijken beschermen alleen de omdijkten. Een steeds dichter bevolkt land is voortdurend op zoek naar nieuwe ruimte. Denk aan de Maasvlakten of aan IJburg, peperduur op het water gewonnen nieuw land. Ook bouwen in uiterwaarden, zoals bij Arnhem, vraagt om extra bescherming en hogere onderhoudskosten. Migratie kan congestie verergeren Het spoor is een ander voorbeeld. Jarenlang kan de groei van reizigers worden opgevangen door hogere treinfrequenties. Totdat het systeem volloopt en spoorverdubbeling nodig is – een investering van miljarden. Wegen kennen hetzelfde patroon: eerst wat extra onderhoud, daarna ineens een nieuwe rijbaan. Door hogere bevolkingsdichtheid wordt de infrastructuur ook steeds complexer, waardoor de kosten voor tunnels, bruggen en viaducten waarschijnlijk onevenredig stijgen met de bevolkingsomvang. Bij de huidige snelle bevolkingsgroei jagen zaken als vraagpieken in de wegenbouw de kosten wellicht nog verder op. Ook asielkosten lopen op Bij asielopvang zie je het nog scherper. Zolang er plek is in reguliere centra, blijven de kosten beperkt. Zodra de capaciteit vol is, volgen noodlocaties en tijdelijke bouw. De gedachte dat deze extra kosten het gevolg zijn van het te snel afschalen van opvangcapaciteit is niet realistisch, want Nederland heeft zo’n schrijnende woningnood dat politici er niet mee wegkomen om grote reserveopvangcapaciteit leeg te laten staan in tijden van lage asielinstroom. De kosten van alleen al het opvangen van één asielzoeker stijgen in tijden van hoge instroom dus onevenredig sterk, zeker naarmate de uitstroom naar sociale huur lastiger wordt. In de begroting van 2016 – waar Grenzeloze Verzorgingsstaat onder meer vanuit ging – trok de overheid nog ruim 2 miljard euro (prijspeil nu) uit voor asiel en migratie. Inmiddels beloopt de post Asiel en Migratie bijna 10 miljard euro. Nog afgezien daarvan: het hele vreemdelingenbeleid – IND, COA, opvang, inburgering – bestaat alleen omdat er migratie is. Zonder die migratie zou een groot deel van deze infrastructuur niet nodig zijn. Onevenredige toename veiligheidskosten Hetzelfde geldt voor politie en justitie. In een samenleving die snel groeit en diverser wordt, stijgen de complexiteitskosten. In Migratiemagneet Nederland laat ik zien dat culturele afstand tot de Nederlandse cultuur en opleidingsniveau samenhangen met het aantal verdachten per 10.000 inwoners, waardoor de kosten voor politie en justitie dus onevenredig stijgen, zeker bij hoge instroom van laaggeschoolde (asiel)migranten met grote culturele afstand. Klimaatdoelen raken verder weg Ook bij klimaat- en milieubeleid zijn onevenredig toenemende kosten te verwachten. Nederland heeft zijn klimaatdoelen vastgelegd ten opzichte van 1990, toen het land 15 miljoen inwoners telde. Inmiddels zijn dat er 18 miljoen. In 2050 moeten de doelen bereikt zijn, maar met de huidige volledig migratie-gerelateerde bevolkingsgroei is de bevolking tegen die tijd ook weer gegroeid met miljoenen mensen. Om dezelfde CO₂-reductie te halen, moet de uitstoot per persoon dus veel verder omlaag dan zonder immigratie het geval zou zijn geweest. Dat betekent grotere investeringen in klimaatbeleid en alles wat daarbij hoort. Zonder immigratie zou de bevolking krimpen en zou het behalen van deze doelen eerder makkelijker dan moeilijker zijn. Bij stikstof geldt iets vergelijkbaars: meer mensen betekent meer uitstoot door onder meer verkeer en industrie. Ook groene eisen lastiger Zelfs stedelijk groen is aan grenzen gebonden. De Europese 3-30-300-regel schrijft voor dat iedereen zicht moet hebben op drie bomen, dat dertig procent van de wijk uit bladerdek moet bestaan en dat er binnen driehonderd meter een park ligt. In een door immigratie steeds voller land wordt het behalen van die doelen moeilijker en duurder. Vooral theoretisch betoog De redenering dat ongeveer de helft van de overheidsuitgaven niet bevolkingsafhankelijk is, is theorie. In de praktijk stijgen veel kosten waarschijnlijk juist onevenredig door congestie, toenemende diversiteit en de bijbehorende aanpassingsproblemen en omdat het duurder wordt om zelfopgelegde normen rondom zaken als klimaat, natuur en groen te behalen. Precieze berekening hiervan is lastig, vandaar ook dat in Grenzeloze Verzorgingsstaat is gekozen voor evenredige toerekening, zoals overigens ook in de wetenschappelijke literatuur gebruikelijk is. Bij de feiten blijven Het pleidooi van de drie hoogleraren voor een feitelijke discussie is terecht. Maar feiten vragen wel om een compleet beeld. Daarbij hoort de erkenning dat Nederland een dichtbevolkt land is dat bij de productie van publieke goederen op allerlei manieren tegen grenzen aanloopt. Verder zou het helpen als zij zichzelf aan de feiten zouden houden. Zo beweren zij dat de berekening van de grote negatieve nettobijdrage van bijvoorbeeld Turken en Marokkanen leidt tot onnodige stigmatisering: “Hun negatieve nettobijdrage aan de schatkist verschilt immers niet van die van een Nederlander met eenzelfde opleidingsniveau.” Dat is onjuist. Grenzeloze Verzorgingsstaat en Migratiemagneet Nederland staan uitgebreid stil bij opleiding en constateren dat westerse en vooral niet-westerse immigranten voor elk opleidingsniveau een lagere nettobijdrage hebben. Ook het stigmatiseringsverwijt is onterecht, want beide publicaties verklaren de nettobijdrage vooral uit objectiveerbare factoren als opleiding, migratiemotief en culturele afstand; niet uit etniciteit. Onthutsende onwetendheid Echt onthutsend is de uitspraak “Ooit selecteerde Nederland zijn immigranten sterk op een laag opleidingsniveau; onze economie profiteerde daarvan.” Ik bedoel, dit zijn professoren in de economie; die zouden beter moeten weten; op zijn minst bekend zouden moeten zijn met het CPB-rapport Immigration and the Dutch Economy van Rodenburg et al., waarin het tegendeel beweerd wordt. Ook zijn ze kennelijk niet op de hoogte van fiscale kosten-batenanalyse voor uiteenlopende landen als Denemarken, België, het VK en de VS waaruit eveneens blijkt dat een laag opleidingsniveau samenhangt met hoge fiscale nettokosten; zo hoog dat het echt uiterst onwaarschijnlijk is dat welk economisch effect dan ook daar tegenop zou wegen. Zoals ik Migratiemagneet Nederland uitleg, was die laaggeschoolde arbeidsmigratie vooral een symptoom van economisch falend beleid: ze hield verouderde productie overeind, remde innovatie en legde de kiem voor structurele lasten die decennia later nog op de schatkist drukken. Veel van de zieltogende industrieën waarin de gastarbeiders werkzaam waren, gingen uiteindelijk alsnog ter ziele of werden verplaatst naar lagelonenlanden en de gastarbeiders vloeiden massaal af naar de sociale zekerheid. Dat laatste is uiteraard de gastarbeiders zelf niet aan te rekenen, maar gevolg van slecht beleid. De fiscale gevolgen van dat beleid zijn groot: voor 2016 becijferden wij op basis van zeer gedetailleerde microdata de netto kapitaaloverdracht naar (de nazaten van) de gastarbeiders op 9,5 miljard euro (prijspeil nu) en dat is zelfs na de halvering die de drie auteurs voorstaan nog een schokkend hoog bedrag. Herhaling is nodig, maar geen uni wil het Tot slot is interessant dat de drie auteurs er terecht op wijzen dat bij de door ons gebruikte methode aangenomen wordt dat immigranten zich in de toekomst hetzelfde gedragen als in het heden. Precies om die reden pleiten wij voor periodieke herhaling van de berekening. Het wrange is dat ik vragen heb gekregen over herhaling van heel uiteenlopende spelers – van politieke partijen tot het Centraal Planbureau – en er inmiddels ook een financier voor heb, maar dat tot op heden geen enkele universiteit bereid is om de voortzetting van ons onderzoeksproject (budgetneutraal) te huisvesten, wat nodig is voor toegang tot de benodigde CBS-microdata. Dat onderstreept nog eens de taboesfeer waarin dit soort onderzoek nog steeds verkeert. Geredeneerd vanuit de behoefte dat taboe in stand te houden, is het misschien niet zo vreemd dat drie hooggeleerde heren met een zwak onderbouwd verhaal komen over een onderwerp dat dat taboe raakt. Dat zegt echter meer over dat taboe dan over onze cijfers. fd.nl/opinie/1573656/baseer-…